ການຄົ້ນຫາຫລຸມຝັງສົບທີ່ລຶກລັບຂອງນັກດາລາສາດ Copernicus.

ເປັນເວລາຫຼາຍສັດຕະວັດແລ້ວ, ຜູ້ຊ່ຽວຊານບໍ່ສາມາດລະບຸຊາກສົບຂອງ Nicholas Copernicus ໄດ້ຈົນກວ່າຈະພົບເຫັນເສັ້ນຜົມຢູ່ໃນປຶ້ມ.

ຮູບແຕ້ມຂອງນັກດາລາສາດ Nicholas Copernicus. ຮູບພາບ: Jan Matejko/Wikimedia

ນິໂຄລັສ ໂຄເປີນິຄັສ ເປັນນັກດາລາສາດທີ່ມີຊື່ສຽງໃນຍຸກຟື້ນຟູສິລະປະ. ຫ້າສັດຕະວັດກ່ອນ, ລາວໄດ້ຢືນຢັນວ່າໂລກໝູນວຽນຮອບດວງອາທິດ, ບໍ່ແມ່ນໃນທາງກັບກັນ. ລາວຍັງເປັນນັກຄະນິດສາດ, ວິສະວະກອນ, ນັກຂຽນ, ນັກທິດສະດີ ເສດຖະກິດ ແລະ ແພດໝໍ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ສະຖານທີ່ຝັງສົບຂອງລາວຍັງຄົງເປັນຄວາມລຶກລັບເປັນເວລາຫຼາຍສັດຕະວັດ.

ຊີວິດຂອງ Nicholas Copernicus

ທ່ານ Nicholas Copernicus ເກີດທີ່ເມືອງ Torun ປະເທດໂປແລນ ໃນປີ 1473. ລາວເປັນລູກຄົນສຸດທ້າຍໃນຈຳນວນລູກສີ່ຄົນຂອງພໍ່ຄ້າທ້ອງຖິ່ນ. ຫຼັງຈາກການເສຍຊີວິດຂອງພໍ່ຂອງລາວ, ລຸງຄົນໜຶ່ງໄດ້ເບິ່ງແຍງການສຶກສາຂອງລາວ. ລາວໄດ້ສຶກສາຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລ Krakow ຕັ້ງແຕ່ປີ 1491 ຫາ 1494, ແລະຕໍ່ມາຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລອິຕາລີໃນ Bologna, Padua, ແລະ Ferrara.

ຫຼັງຈາກສຶກສາວິຊາແພດສາດ, ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍສາສະໜາ, ຄະນິດສາດດາລາສາດ, ແລະ ໂຫລາສາດ, ໂຄເປີນິກັສ ໄດ້ກັບຄືນໄປບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງລາວໃນປີ 1503. ຫຼັງຈາກນັ້ນລາວໄດ້ເຮັດວຽກໃຫ້ລຸງຂອງລາວ, ລູຄັສ ວັດເຊນໂຣດ ຜູ້ໜຸ່ມ, ເຊິ່ງເປັນອະທິການ. ໂຄເປີນິກັສ ໄດ້ເຮັດວຽກເປັນທ່ານໝໍ ໃນຂະນະທີ່ສືບຕໍ່ການສຶກສາຄະນິດສາດຂອງລາວ. ໃນເວລານັ້ນ, ທັງດາລາສາດ ແລະ ດົນຕີ ຖືກຖືວ່າເປັນສາຂາຂອງຄະນິດສາດ. ໃນຊ່ວງເວລານີ້, ລາວໄດ້ພັດທະນາທິດສະດີເສດຖະກິດທີ່ມີອິດທິພົນສູງສອງຢ່າງຄື: ທິດສະດີປະລິມານຂອງເງິນໃນປີ 1517 ແລະ ກົດໝາຍຂອງເກຣແຊມ ໃນປີ 1519.

ໜຶ່ງໃນການປະກອບສ່ວນທີ່ໂດດເດັ່ນທີ່ສຸດຂອງ Copernicus ຕໍ່ ວິທະຍາສາດ ແມ່ນຮູບແບບການປະຕິວັດຂອງຈັກກະວານ. ກົງກັນຂ້າມກັບຮູບແບບ Ptolemaic ທີ່ມີຢູ່ໃນປະຈຸບັນ, ເຊິ່ງຖືວ່າໂລກຢູ່ນິ້ງ ແລະ ເປັນຈຸດໃຈກາງຂອງຈັກກະວານ, Copernicus ໄດ້ໂຕ້ຖຽງວ່າໂລກ ແລະ ດາວເຄາະອື່ນໆ ໝູນວຽນຮອບດວງອາທິດ. Copernicus ຍັງໄດ້ປຽບທຽບຂະໜາດຂອງວົງໂຄຈອນຂອງດາວເຄາະໂດຍການສະແດງອອກໃນແງ່ຂອງໄລຍະຫ່າງລະຫວ່າງດວງອາທິດ ແລະ ໂລກ.

ຜົນງານຊິ້ນເອກຂອງລາວ, ປຶ້ມ De Revolutionibus Orbium Coelestium (ກ່ຽວກັບການເຄື່ອນໄຫວຂອງວົງໂຄຈອນເທິງຟ້າ), ໄດ້ຖືກຕີພິມບໍ່ດົນກ່ອນທີ່ລາວຈະເສຍຊີວິດໃນປີ 1543. ຜົນງານນີ້ໄດ້ວາງພື້ນຖານໃຫ້ແກ່ການປ່ຽນແປງທີ່ສຳຄັນໃນຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງມະນຸດກ່ຽວກັບຈັກກະວານ, ເຊິ່ງເປັນການປູທາງໃຫ້ແກ່ນັກດາລາສາດໃນພາຍຫຼັງເຊັ່ນ Galileo Galilei.

ວິຫານ Frombork, ສະຖານທີ່ຝັງສົບຂອງ Copernicus. ຮູບພາບ: Lestat/Wikimedia

ການຄົ້ນຫາຫລຸມຝັງສົບດຳເນີນມາເປັນເວລາຫຼາຍສັດຕະວັດ.

ຫຼັງຈາກການເສຍຊີວິດຂອງລາວທີ່ Frombork, ປະເທດໂປແລນ, ໃນປີ 1543, Copernicus ໄດ້ຖືກຝັງຢູ່ໃນໂບດທ້ອງຖິ່ນ. ໂບດ Frombork ແມ່ນສະຖານທີ່ຝັງສົບສຸດທ້າຍຂອງຄົນຫຼາຍກວ່າ 100 ຄົນ, ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນນອນຢູ່ໃນຫລຸມຝັງສົບທີ່ບໍ່ມີເຄື່ອງໝາຍ.

ຄວາມພະຍາຍາມຫຼາຍຄັ້ງເພື່ອຊອກຫາຊາກສົບຂອງ Copernicus ໄດ້ດຳເນີນມາຕັ້ງແຕ່ສະຕະວັດທີ 16 ແລະ 17, ແຕ່ບໍ່ປະສົບຜົນສຳເລັດ. ຄວາມພະຍາຍາມທີ່ລົ້ມເຫຼວອີກຄັ້ງໜຶ່ງແມ່ນໄດ້ເຮັດໂດຍຈັກກະພັດຝຣັ່ງ Napoleon ຫຼັງຈາກການສູ້ຮົບທີ່ Eylau ໃນປີ 1807. Napoleon ນັບຖື Copernicus ຢ່າງຍິ່ງໃນຖານະນັກຄະນິດສາດ, ນັກຄະນິດສາດ ແລະ ນັກດາລາສາດ.

ໃນປີ 2005, ກຸ່ມນັກໂບຮານຄະດີໂປແລນໄດ້ເລີ່ມຄົ້ນຫາຫລຸມຝັງສົບຂອງ Copernicus. ພວກເຂົາໄດ້ຕິດຕາມການນຳພາຂອງນັກປະຫວັດສາດ Jerzy Sikorski, ຜູ້ທີ່ອ້າງວ່າ Copernicus ຖືກຝັງຢູ່ໃກ້ກັບແທ່ນບູຊາທີ່ລາວເບິ່ງແຍງໃນຖານະເປັນຜູ້ສອນສາດສະໜາຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ນີ້ແມ່ນແທ່ນບູຊາຂອງ St. Wacław, ປະຈຸບັນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນນາມແທ່ນບູຊາຂອງໄມ້ກາງແຂນສັກສິດ.

ນັກວິທະຍາສາດໄດ້ຄົ້ນພົບໂຄງກະດູກ 13 ໂຄງໃກ້ກັບແທ່ນບູຊານີ້, ລວມທັງໂຄງກະດູກທີ່ບໍ່ຄົບຖ້ວນຂອງຜູ້ຊາຍອາຍຸ 60-70 ປີ. ໂຄງກະດູກສະເພາະນີ້ຖືກລະບຸວ່າໃກ້ຄຽງກັບ Copernicus ທີ່ສຸດ. ກະໂຫຼກຫົວຂອງໂຄງກະດູກຕໍ່ມາໄດ້ຖືກນໍາໃຊ້ເປັນພື້ນຖານສໍາລັບການກໍ່ສ້າງໃບໜ້າຄືນໃໝ່.

ນອກເໜືອໄປຈາກການສຶກສາດ້ານຮູບຮ່າງວິທະຍາແລ້ວ, ການວິເຄາະ DNA ມັກຖືກນຳໃຊ້ເພື່ອລະບຸຊາກສົບບູຮານ. ໃນກໍລະນີຂອງໂຄງກະດູກທີ່ບໍ່ຄົບຖ້ວນທີ່ໄດ້ກ່າວມາຂ້າງເທິງ, ຜູ້ຊ່ຽວຊານສາມາດລະບຸພັນທຸກໍາໄດ້ເພາະວ່າແຂ້ວຍັງຢູ່ໃນສະພາບດີ. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ສິ່ງທ້າທາຍແມ່ນຢູ່ທີ່ການຊອກຫາເອກະສານອ້າງອີງທີ່ເໝາະສົມ: ຜູ້ຊ່ຽວຊານບໍ່ມີຊາກສົບຂອງຍາດພີ່ນ້ອງຂອງ Copernicus.

ການຄົ້ນພົບທີ່ແປກປະຫຼາດຊ່ວຍໃຫ້ລະບຸຊາກສົບໄດ້.

ໃນປີ 2006, ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອ້າງອີງ DNA ໃໝ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນຢ່າງບໍ່ຄາດຄິດ. ຜູ້ຊ່ຽວຊານໄດ້ຄົ້ນພົບເສັ້ນຜົມຫຼາຍເສັ້ນໃນບັນດາໜ້າປຶ້ມດາລາສາດທີ່ Copernicus ໄດ້ໃຊ້ມາເປັນເວລາຫຼາຍປີ. ປະຈຸບັນປຶ້ມດັ່ງກ່າວເປັນຂອງພິພິທະພັນ Gustavianum ທີ່ມະຫາວິທະຍາໄລ Uppsala ໃນປະເທດສະວີເດັນ.

ເສັ້ນຜົມເຫຼົ່ານີ້ອາດຈະເປັນຂອງ Copernicus, ຜູ້ໃຊ້ຫຼັກຂອງປຶ້ມ. ດັ່ງນັ້ນ, ພວກມັນຖືກພິຈາລະນາວ່າເປັນເອກະສານອ້າງອີງທີ່ມີທ່າແຮງສຳລັບການປຽບທຽບ gene ກັບແຂ້ວ ແລະ ກະດູກໃນບ່ອນຝັງສົບ. ຂະບວນການປຽບທຽບໄດ້ເປີດເຜີຍວ່າທັງ DNA ຂອງ mitochondrial ຈາກຕົວຢ່າງແຂ້ວ ແລະ ກະດູກກົງກັບ DNA ຂອງ mitochondrial ຂອງຜົມ, ເຊິ່ງຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າຊາກສົບດັ່ງກ່າວອາດຈະເປັນຂອງ Nicholas Copernicus.

ຄວາມພະຍາຍາມຫຼາຍສາຂາວິຊາ, ລວມທັງການຂຸດຄົ້ນທາງໂບຮານຄະດີ, ການສຶກສາຮູບຮ່າງວິທະຍາ, ແລະ ການວິເຄາະ DNA ຂັ້ນສູງ, ໄດ້ໃຫ້ຜົນໄດ້ຮັບທີ່ໜ້າສົນໃຈ. ການຄົ້ນພົບທີ່ໜ້າສັງເກດນີ້ບໍ່ພຽງແຕ່ເຮັດໃຫ້ເຫັນເຖິງສະຖານທີ່ຝັງສົບຂອງໜຶ່ງໃນບຸກຄົນທີ່ມີອິດທິພົນທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດວິທະຍາສາດເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງພະລັງອັນໃຫຍ່ຫຼວງຂອງວິທີການວິທະຍາສາດທີ່ທັນສະໄໝໃນການກວດສອບຂໍ້ມູນທາງປະຫວັດສາດ.

ພະທາດ (ອີງຕາມ ອະວະກາດ )

ລິ້ງແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: https://vnexpress.net/cuoc-truy-tim-ngoi-mo-bi-an-cua-nha-thien-van-copernicus-4700756.html