ເລື່ອງລາວຂອງກ້ຽວ ໄດ້ຕິດຕາມການສະແດງຂອງຄະນະລະຄອນທີ່ເດີນທາງ, ການເຕົ້າໂຮມກັນຂອງໝູ່ບ້ານ, ແລະແມ່ນແຕ່ຊ່ວງເວລາທີ່ຫຍຸ້ງຍາກ, ຄ່ອຍໆກາຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງວິຖີຊີວິດ, ເປັນວິທີທີ່ປະຊາຊົນເມືອງກາມລາມ ຮັກສາສຽງວັດທະນະທຳຂອງເຂົາເຈົ້າໄວ້ໃນດິນແດນແຄມຝັ່ງທະເລທີ່ວຸ້ນວາຍນີ້.
ໃນມື້ກ່ອນເທດສະການເຕັດ (ປີໃໝ່ຈີນ), ໝູ່ບ້ານປະມົງແຄມລາມຍັງຄົງຄືເກົ່າ, ພຽງແຕ່ຫົວໃຈຂອງຜູ້ຄົນກໍ່ບໍ່ສະຫງົບລົງເລັກນ້ອຍ. ທະເລຍັງເຄັມຢູ່, ວຽກງານຍັງສືບຕໍ່ດຳເນີນຕໍ່ໄປຢ່າງບໍ່ມີວັນສິ້ນສຸດ, ແຕ່ວິທີທີ່ຊາວປະມົງກັບມາຈາກທະເລໄດ້ປ່ຽນໄປ. ທັນທີທີ່ເຮືອຈອດ, ທຸກຢ່າງຢູ່ເທິງຝັ່ງກໍ່ຖືກຈັດແຈງຢ່າງວ່ອງໄວ, ບໍ່ແມ່ນເພື່ອພັກຜ່ອນ, ແຕ່ເພື່ອກຽມພ້ອມສຳລັບນັດໝາຍທີ່ຄຸ້ນເຄີຍ. ເມື່ອດວງອາທິດຕອນບ່າຍຍັງມືດລົງ, ພວກເຂົາຈະປ່ຽນເຄື່ອງນຸ່ງແລະມຸ່ງໜ້າໄປທີ່ສູນວັດທະນະທຳຂອງໝູ່ບ້ານ, ຄືກັບວ່າການຊັກຊ້າເລັກນ້ອຍກໍ່ຈະເຮັດໃຫ້ບາງສິ່ງບາງຢ່າງທີ່ຄຸ້ນເຄີຍຫາຍໄປໃນຕອນບ່າຍນັ້ນ.
ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າມາຮອດກັບທ່ານ ມາຍຕຸ່ງ, ຮອງປະທານສະໂມສອນກ້ຽວຊວນລຽນ, ເດີ່ນບ້ານກໍ່ຄຶກຄື້ນຢູ່ແລ້ວ. ຜູ້ຄົນກຳລັງແຕ່ງຕົວ, ຄົນອື່ນປ່ຽນຊຸດ, ໃສ່ຊຸດທີ່ຄຸ້ນເຄີຍຢ່າງລະມັດລະວັງ. ຈາກນັ້ນ, ຈາກບ່ອນໃດບ່ອນໜຶ່ງທາງຫຼັງເວທີ, ມີສຽງໜຶ່ງເລີ່ມຮ້ອງເພງ. ບົດກະວີຈາກເລື່ອງກ້ຽວໄດ້ຖືກບັນຍາຍຊ້າໆ, ຊັດເຈນ, ເປັນຈັງຫວະກັບຄົນທີ່ຫາກໍ່ອອກຈາກທະເລ.
“ເລື່ອງລາວກ່ຽວກັບເລື່ອງກ້ຽວຢູ່ເມືອງກາມລາມເລີ່ມຕົ້ນແບບນີ້, ຢ່າງອ່ອນໂຍນ, ເປັນທຳມະຊາດ, ຄືກັບນິໄສທີ່ຕິດພັນກັບຊາວບ້ານມາຫຼາຍລຸ້ນຄົນ. ເປັນເວລາຫຼາຍລຸ້ນຄົນ, ບໍ່ວ່າຈະມີຜູ້ຊົມຫຼືບໍ່, ການສະແດງແຕ່ລະຄັ້ງຕ້ອງໄດ້ຮັບການກະກຽມຢ່າງລະອຽດ. ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ສະແດງບົດບາດຕ້ອງແຕ່ງຕົວໃຫ້ເໝາະສົມກັບບົດບາດນັ້ນ. ສຳລັບພວກເຮົາ, ການສະແດງເລື່ອງລາວກ່ຽວກັບເລື່ອງກ້ຽວແມ່ນກ່ຽວກັບການບໍ່ທໍລະຍົດປະເພນີ, ບໍ່ທໍລະຍົດສິ່ງທີ່ສືບທອດກັນມາ. ໃນມື້ສຸດທ້າຍຂອງປີ, ຄວາມລະອຽດຮອບຄອບນັ້ນຈະກາຍເປັນທຳມະຊາດຫຼາຍຂຶ້ນ, ເປັນວິທີຮັກສາຫົວໃຈຂອງພວກເຮົາໃຫ້ບໍລິສຸດກ່ອນທີ່ປີເກົ່າຈະສິ້ນສຸດລົງ.”
ເລື່ອງລາວກ່ຽວກັບເລື່ອງກ້ຽວບໍ່ມີແບບການຮ້ອງເພງທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະຕົວ. ມັນບໍ່ໄດ້ເກີດມາເປັນຮູບແບບການສະແດງທີ່ເປັນເອກະລາດ, ແຕ່ຖືກດັດແປງມາຈາກ ເລື່ອງລາວກ່ຽວກັບເລື່ອງກ້ຽວ , ແລ້ວນຳມາໃຊ້ຊີວິດຈາກໜ້າປຶ້ມ. ໃນນັ້ນ, ບົດກະວີໄດ້ຖືກສະແດງຜ່ານການຮ້ອງເພງ, ການສະແດງ, ແລະ ການສະແດງ, ໂດຍຢືມ ແລະ ປະສົມປະສານທຳນອງຕ່າງໆ: ບາງຄັ້ງກໍ່ອ່ອນໂຍນ ແລະ ອ່ອນໂຍນຄືກັບເພງພື້ນເມືອງຂອງເຫງ້ຕິ້ງ, ບາງຄັ້ງກໍ່ມີສະເໜ່ຄືກັບເພງ ເຫວ້ , ແລະ ບາງຄັ້ງກໍ່ມີລະຄອນຄືກັບເຈວ ແລະ ຕື່ງ... ບາງຄັ້ງມັນເປັນພຽງການບັນຍາຍເລື່ອງກ້ຽວໃນລະຫວ່າງການສົນທະນາ, ບາງຄັ້ງມັນເປັນການສະແດງທັງໝົດທີ່ມີຕົວລະຄອນທີ່ແຕ່ງຕົວເຂົ້າຮ່ວມການສົນທະນາໂດຍກົງກັບຜູ້ຊົມ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ໃນທຸກຮູບແບບ, ມັນດຶງດູດຜູ້ຟັງ.
ໃນຊຸມປີ 1960 ແລະ 70, ນັບຕັ້ງແຕ່ທ່ານມາຍຫງາຍ (ພໍ່ຂອງທ່ານມາຍຕຸງ) ໄດ້ນຳເອົາລະຄອນພື້ນເມືອງກ້ຽວມາສູ່ໝູ່ບ້ານ, ຮູບແບບສິລະປະນີ້ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຢ່າງໄວວາໃນບັນດາປະຊາຊົນເມືອງກາມລາມ. ເນື່ອງຈາກເປັນດິນແດນແຫ່ງການຮ້ອງເພງ ແລະ ດ້ວຍຄວາມມັກຮັກໃນສິລະປະ, ເຂົາເຈົ້າຈຶ່ງໄດ້ດູດຊຶມຄວາມງາມ ແລະ ສະເໜ່ຂອງລະຄອນພື້ນເມືອງກ້ຽວຢ່າງໄວວາ ແລະ ລວມເອົາມັນເຂົ້າໃນກິດຈະກຳວັດທະນະທຳປະຈຳວັນຂອງເຂົາເຈົ້າ.
ໃນສະໄໝນັ້ນ, ສະມາຊິກຂອງຄະນະລ້ວນແຕ່ເປັນຊາຍໜຸ່ມຍິງສາວ, ສວຍງາມ ແລະ ມີພອນສະຫວັນ, ຜູ້ທີ່ມາທີ່ນິທານເລື່ອງກ້ຽວດ້ວຍຄວາມມັກທັງໝົດຂອງເຂົາເຈົ້າ. ແລ້ວເວລາກໍ່ຜ່ານໄປ. ສົງຄາມໄດ້ສ່ອງເງົາໃສ່ໝູ່ບ້ານ, ລະເບີດ ແລະ ລູກປືນບາງຄັ້ງກໍ່ລົບກວນແມ່ນແຕ່ການສະແດງ. ມີຄວາມທຸກຍາກຫຼາຍປີ, ເມື່ອບໍ່ມີອາຫານພຽງພໍທີ່ຈະກິນ ຫຼື ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມພຽງພໍທີ່ຈະໃສ່, ແຕ່ເມື່ອຕອນແລງມາຮອດ, ເວທີຂອງນິທານເລື່ອງກ້ຽວຍັງຄົງຖືກຕັ້ງຂຶ້ນ, ແລະ ເພງກໍ່ຍັງຖືກຮ້ອງຢູ່. ແປວໄຟແຫ່ງຄວາມມັກນັ້ນບໍ່ໄດ້ເປັນຕາຢ້ານ ຫຼື ອວດອ້າງ, ແຕ່ເປັນຄວັນໄຟທີ່ລຸກໄໝ້ ແລະ ຍືນຍົງ, ຄືກັນກັບວິທີທີ່ປະຊາຊົນເມືອງແຄມລຳຮັກສານິທານເລື່ອງກ້ຽວໄວ້ໃນທ່າມກາງຄວາມຜັນຜວນຂອງຊີວິດ.
"ຢູ່ທີ່ນີ້, ການສະແດງ 'Tro Kieu' ບໍ່ເຄີຍຄ້າຍຄືກັບການສະແດງທີ່ແທ້ຈິງ. ມັນຄ້າຍຄືກັບກິດຈະກຳຂອງໝູ່ບ້ານທີ່ຄຸ້ນເຄີຍຫຼາຍກວ່າ, ບ່ອນທີ່ນັກສະແດງ ແລະ ຜູ້ຊົມນັ່ງໃກ້ກັນຫຼາຍ. ໃນເບື້ອງຕົ້ນບາງຄົນຢືນຢູ່ນອກສຽງຮ້ອງ, ແຕ່ບໍ່ດົນພວກເຂົາກໍ່ໄດ້ກ້າວເຂົ້າສູ່ບົດບາດໂດຍບໍ່ຮູ້ຕົວ," ຊາວບ້ານຄົນໜຶ່ງທີ່ມາຟັງການສະແດງໄດ້ບອກຂ້ອຍ.
ຕອນບ່າຍມື້ນັ້ນ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ພົບກັບຫຼາຍໃບໜ້າຈາກຫຼາຍລຸ້ນຄົນທີ່ໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມກັບການສະແດງຂອງຕຽວກ່ຽວຢູ່ບ້ານກາມລາມ. ແຕ່ລະຄົນລ້ວນແຕ່ມີເລື່ອງລາວ ແລະ ຄວາມຊົງຈຳຂອງຕົນເອງ, ແຕ່ເມື່ອເວົ້າເຖິງຕຽວກ່ຽວ, ຊື່ທີ່ຖືກກ່າວເຖິງຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນທ່ານມາຍງັນ. ລາວໄດ້ເສຍຊີວິດໄປແລ້ວ, ແຕ່ເບິ່ງຄືວ່າລາວບໍ່ເຄີຍອອກຈາກເວທີນີ້. ຊື່ສຽງຂອງລາວບໍ່ໄດ້ຢູ່ໃນການເລົ່າເລື່ອງທີ່ສະຫຼາດຂອງລາວ, ແຕ່ມັນປາກົດຂຶ້ນຢ່າງງຽບໆໃນວິທີທີ່ຄົນອອກສຽງຄຳເວົ້າຢ່າງຊັດເຈນ, ຫຼຸດສຽງລົງຢ່າງຖືກຕ້ອງ... ສິ່ງທີ່ຄົນລຸ້ນປະຈຸບັນກຳລັງເຮັດໄດ້ກາຍເປັນປະເພນີຈາກຊຸມປີທີ່ທ່ານງັນສະແດງຢູ່ເທິງເວທີ. ແລະໃນມື້ສຸດທ້າຍຂອງປີ, ຄວາມຊົງຈຳນັ້ນຈະປະກົດຂຶ້ນຢ່າງຈະແຈ້ງ, ງຽບໆແຕ່ຍັງຄົງຢູ່, ເປັນສ່ວນໜຶ່ງທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້ຂອງການສະແດງຂອງຕຽວກ່ຽວໃນກາມລາມ.
ຢູ່ເທິງເວທີ, ຊາວປະມົງ ເຈືອງກົງດຶກ, ຫຼັງຈາກທີ່ຫາກໍ່ສະແດງເປັນ ຕຸຫາຍ ສຳເລັດ, ຍັງຄົງຮັກສາສີໜ້າທີ່ເຂັ້ມງວດຂອງຕົວລະຄອນໄວ້, ເຊິ່ງຄ່ອຍໆອ່ອນລົງ, ກັບຄືນສູ່ທ່າທາງທີ່ອ່ອນໂຍນຂອງຜູ້ຊາຍທີ່ຄຸ້ນເຄີຍກັບທະເລທີ່ຮຸນແຮງ. ເນື່ອງຈາກລາວກ່ຽວຂ້ອງກັບບົດບາດຂອງ ຕຸຫາຍ ມາດົນແລ້ວ, ໜວດຂອງລາວຈຶ່ງຢູ່ກັບລາວເປັນເວລາຫຼາຍປີ. ການເດີນເຮືອແມ່ນວຽກທີ່ໜັກ, ໂດຍສະເພາະໃນຊ່ວງທ້າຍປີທີ່ຫຍຸ້ງຫຼາຍ, ແຕ່ບໍ່ວ່າລາວຈະຫຍຸ້ງປານໃດກໍຕາມ, ລາວກໍ່ພະຍາຍາມຫາເວລາສຳລັບການສະແດງສະເໝີ.
ຫຼັງຈາກສະແດງເປັນ ຮວານທູ ສຳເລັດແລ້ວ, ນາງ ຫງວຽນທິວິງ ຍັງໄດ້ແບ່ງປັນວ່າ: “ນີ້ແມ່ນບົດບາດທີ່ຍາກ, ມີຫຼາຍຊັ້ນບຸກຄະລິກກະພາບ, ບໍ່ຍອມໃຫ້ນັກສະແດງປ່ອຍໃຫ້ອາລົມລົ້ນ. ສິ່ງທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດເມື່ອສະແດງເປັນ ຮວານທູ ແມ່ນການຮູ້ວ່າເວລາໃດຄວນຢຸດ, ສຽງຕ້ອງສັ້ນ ແລະ ໜັກແໜ້ນ, ເພື່ອໃຫ້ຕົວລະຄອນປະກົດຕົວທັງຄົມຊັດ ແລະ ມີຄວາມສະຫງົບ.” ເມື່ອໄດ້ຍິນນາງເວົ້າແບບນີ້, ຄົນເຮົາຮູ້ວ່າຢູ່ເບື້ອງຫຼັງແຕ່ລະບົດບາດແມ່ນການພິຈາລະນາຢ່າງລະມັດລະວັງ, ບໍ່ພຽງແຕ່ສະແດງບົດບາດຢ່າງຖືກຕ້ອງເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງຕ້ອງຮັກສາຄຸນຄ່າມະນຸດສະທຳຫຼັກຂອງ ເລື່ອງກ່ຽວອີກ ດ້ວຍ.
ການຮ້ອງເພງໄດ້ສິ້ນສຸດລົງເມື່ອແສງຕອນບ່າຍຢູ່ນອກສູນວັດທະນະທຳໄດ້ອ່ອນລົງ. ບາງຄົນອອກໄປແຕ່ເຊົ້າ, ຄົນອື່ນໆກໍ່ອອກໄປດົນ, ສອງສາມບົດຈາກເລື່ອງລາວຂອງ Kieu ຍັງຄົງດັງຢູ່ໃນອາກາດ, ຄືກັບວ່າຢາກຈະລະລາຍໄປກັບຄື້ນຟອງເຂົ້າໄປໃນຜ້າແລະນ້ຳຂອງໝູ່ບ້ານ. ໃນຂະນະທີ່ຂ້ອຍກຽມຕົວທີ່ຈະອອກໄປ, ພື້ນທີ່ໄດ້ກັບຄືນສູ່ຮູບລັກສະນະທີ່ຄຸ້ນເຄີຍຂອງຕອນບ່າຍຂອງໝູ່ບ້ານແຄມທະເລ, ແຕ່ໃນຄວາມງຽບສະຫງົບນັ້ນ, ທຸກຄົນຮູ້ວ່າການຮ້ອງເພງຍັງຄົງຢູ່, ຝັງເລິກຢູ່ໃນໃຈຂອງຫຼາຍໆຄົນ.
ແລະໃນຕອນບ່າຍກ່ອນເທດສະການປີໃໝ່, ຂ້າພະເຈົ້າຮູ້ສຶກເຖິງສາລະສຳຄັນອັນເລິກເຊິ່ງຂອງການສະແດງພື້ນເມືອງກ້ຽວໃນງານ Cam Lam ຢ່າງຈະແຈ້ງ. ແຕ່ລະເພງ, ແຕ່ລະການສະແດງເບິ່ງຄືວ່າຈະບັນທຶກຄວາມຊົງຈຳຂອງປີທີ່ຜ່ານມາຢ່າງງຽບໆ, ເຮັດໃຫ້ຜູ້ຄົນສາມາດຍ່າງຊ້າໆ ແລະ ຄ່ອຍໆໄປສູ່ປີໃໝ່. ແລະ, ຄວາມເຊື່ອທີ່ເລິກເຊິ່ງໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນຄວາມຫວັງຂອງຫຼາຍໆຄົນວ່າການສະແດງພື້ນເມືອງກ້ຽວຈະສືບຕໍ່ດັງກ້ອງ ແລະ ເລິກເຊິ່ງຂຶ້ນໃນຊີວິດວັດທະນະທຳໃນປະຈຸບັນ...
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: https://baohatinh.vn/lang-tieng-tro-kieu-tren-dat-cam-lam-post306004.html
(0)