ຄວາມຄິດແບບສຸ່ມກ່ຽວກັບພາສາທ້ອງຖິ່ນຂອງພາກພື້ນຕາເວັນຕົກ

ພາສາມີການປ່ຽນແປງໄປຕາມການເວລາ, ແຕ່ຄວາມຊົງຈຳຂອງຄຳສັບຫຼາຍພາສາຍັງຄົງຢູ່ໃນທຸກໆຄຳເວົ້າ. ເລື່ອງລາວຂອງ "ບ່ວງ, ນ້ຳແກງ, ລົດເມ" ຈົນເຖິງການກະທຳຂອງການເຮັດສຽງ "ຄັ້ນ", ຜ່ານ "ວົງວຽນ" ເພື່ອມາຮອດ... ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນເລື່ອງຂອງຄຳເວົ້າເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ເປັນເລື່ອງທີ່ສວຍງາມຂອງວັດທະນະທຳດ້ານພາສາຂອງພາກພື້ນສາມຫຼ່ຽມປາກແມ່ນ້ຳຂອງ.

ພາສາມີການປ່ຽນແປງໄປຕາມການເວລາ, ແຕ່ຄວາມຊົງຈຳຂອງຄຳສັບຫຼາຍພາສາຍັງຄົງຢູ່ໃນທຸກໆຄຳເວົ້າ. ເລື່ອງລາວຂອງ "ບ່ວງ, ນ້ຳແກງ, ລົດເມ" ຈົນເຖິງການກະທຳຂອງການເຮັດສຽງ "ຄັ້ນ", ຜ່ານ "ວົງວຽນ" ເພື່ອມາຮອດ... ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນເລື່ອງຂອງຄຳເວົ້າເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ເປັນເລື່ອງທີ່ສວຍງາມຂອງວັດທະນະທຳດ້ານພາສາຂອງພາກພື້ນສາມຫຼ່ຽມປາກແມ່ນ້ຳຂອງ.

ເຂດສາມຫຼ່ຽມປາກແມ່ນ້ຳຂອງມີຄວາມເປັນເອກະລັກສະເພາະດ້ວຍພາສາເວົ້າ, ເຊິ່ງຖືກສ້າງຂຶ້ນໂດຍພູມສັນຖານແຄມແມ່ນ້ຳ ແລະ ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນໃນຮູບແບບການເວົ້າ ແລະ ພາສາທ້ອງຖິ່ນຂອງປະຊາຊົນພາກໃຕ້ຫວຽດນາມ. (ຮູບພາບປະກອບ)

ຕອນເຊົ້າໃນເຂດສາມຫຼ່ຽມປາກແມ່ນ້ຳຂອງມັກຈະເລີ່ມຕົ້ນຢ່າງຊ້າໆ. ນ້ຳຂຶ້ນລົງຢູ່ທ່າເຮືອ, ເຮືອບັນທຸກສິນຄ້າແລ່ນໄປຕາມເຄື່ອງຈັກ, ແລະ ຜູ້ຊາຍເຖົ້າສອງສາມຄົນນັ່ງຢູ່ຮ້ານຂາຍເຄື່ອງແຄມທາງຂອງໝູ່ບ້ານ ລົມກັນ, ຈິບກາເຟເຢັນ, ແລະ ສູບຢາສູບ.

ຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ຜູ້ຄົນຍັງເວົ້າວ່າ "ໃຊ້," "ເອົາ," "ກິນ," "ຢືມເງິນ," "ຈອດລົດ," "ກົດເບຣກ" - ຄຳສັບທີ່ຟັງແລ້ວທຳມະດາ, ແຕ່ມັນຝັງເລິກຢູ່ໃນພາສາຂອງຜູ້ຄົນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນພາກພື້ນແມ່ນ້ຳ.

ທັນໃດນັ້ນ, ທ່ານນຳກໍ່ຍິ້ມແຍ້ມແຈ່ມໃສ ແລະ ຖາມວ່າ, "ມີສາເຫດຫຍັງ?" ໃນຂະນະທີ່ລາວຕິດຕາມ ຕູ ຜູ້ທີ່ຫາກໍ່ຂີ່ລົດຖີບຜ່ານໄປ: "ຕູ, ມື້ນີ້ເຈົ້າຈະໄປໃສເບິ່ງຫຼໍ່ຫຼາຍ?"

...ນັ່ງຢູ່ຮ້ານກາເຟ, ລົມກັບໝູ່ເພື່ອນ, ເຂົາເຈົ້າຈະເວົ້າວ່າ, "ໃນອາຍຸນີ້, ພວກເຮົາເລີ່ມຊ້າລົງ, ເກືອບ 40 ແລ້ວ," ຫຼັງຈາກນັ້ນເຂົາເຈົ້າຈະເລົ່າເລື່ອງເກົ່າໆ, ແບ່ງປັນພາສາທ້ອງຖິ່ນ, ຈາກເຂດສາມຫຼ່ຽມປາກແມ່ນ້ຳຂອງ "ດົນນານມາແລ້ວ." ດຽວນີ້, "ບ່ວງຕ້ອງປ່ຽນເປັນ 'ບ່ວງ'," "ລົດເມໄດ້ກາຍເປັນ 'ລົດໂດຍສານ'," "ໂຮງໝໍໄດ້ກາຍເປັນ 'ໂຮງໝໍໂຮງໝໍ'," "ທາງຫຼວງໄດ້ກາຍເປັນ 'ທາງດ່ວນ', 'ທາງຫຼວງແຫ່ງຊາດ'"... ພາສາກຳລັງຄ່ອຍໆຖືກ "ມາດຕະຖານ" ປັບປຸງໃຫ້ເໝາະສົມກັບບົດເລື່ອງ, ໂຮງຮຽນ ແລະ ສື່ມວນຊົນທີ່ທັນສະໄໝ.

ມັນເປັນທ່າອ່ຽງທີ່ຫຼີກລ່ຽງບໍ່ໄດ້. ແຕ່ພາຍໃນທ່າອ່ຽງນັ້ນ, ຫຼາຍຄົນຍັງຄົງຮັກສານິໄສການໃຊ້ຄຳສະແລງ "ໂດຍປົກກະຕິແມ່ນພາສາຫວຽດນາມໃຕ້". ໝູ່ຂອງຂ້ອຍນັ່ງຢູ່ຂ້າງຂ້ອຍ, ເວົ້າລົມ ແລະ ຫົວຂວັນ, ແລ້ວຮ້ອງບອກລູກຊາຍຄົນນ້ອຍຂອງເຈົ້າຂອງຮ້ານວ່າ: "ກາເຟຢູ່ໃສ? ເປັນຫຍັງເຈົ້າໃຊ້ເວລາດົນແທ້?", "ເປັນຫຍັງເຈົ້າຈຶ່ງຊ້າຕະຫຼອດທຸກໆມື້? ໄວໆ!"

ຜູ້ຄົນຈາກເຂດສາມຫຼ່ຽມປາກແມ່ນ້ຳຂອງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີໃນດ້ານຄວາມກົງໄປກົງມາ ແລະ ຊື່ສັດ, ເວົ້າສິ່ງຕ່າງໆໃນແບບທີ່ຄົນອື່ນເຂົ້າໃຈທັນທີ, ໂດຍບໍ່ມີການແກ້ງ ຫຼື ການເວົ້າແບບບໍ່ສຸພາບ: "ຖ້າເຈົ້າຈອດລົດ, ເຈົ້າຈອດລົດ; ຖ້າເຈົ້າຢາງແຕກ, ຢາງກໍແຕກ; ຖ້າເຈົ້າໃຊ້ເວລາຂອງເຈົ້າ, ເຈົ້າສະບາຍໃຈ; ຖ້າເຈົ້າຜິດໝົດ, ເຈົ້າຜິດໝົດ..." ຄຳເວົ້າມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງຢ່າງໃກ້ຊິດກັບການກະທຳ ແລະ ປະສົບການຊີວິດ.

ນັກຄົ້ນຄວ້າ ຮວິ່ງກົງຕິນ, ໃນ “ວັດຈະນານຸກົມຄຳສັບພາສາຫວຽດນາມພາກໃຕ້” ຂອງລາວໄດ້ກ່າວວ່າ: ສຳນຽງພາສາຫວຽດນາມພາກໃຕ້ແມ່ນພາສາຂອງປະຊາຊົນພາກໃຕ້ຫວຽດນາມ, ເຊິ່ງສາມາດເຂົ້າໃຈໄດ້ວ່າເປັນພາສາທີ່ແປມາຈາກພາສາປະຈຳຊາດທາງພູມສາດ.

ຫຼາຍຄົນເວົ້າວ່າ ເມື່ອສື່ສານ, ຜູ້ຄົນຈາກພາກພື້ນສາມຫຼ່ຽມປາກແມ່ນ້ຳຂອງເລືອກທີ່ຈະເວົ້າຢ່າງຊັດເຈນ ແລະ ໂດຍກົງ, ໂດຍມັກຈະໃຊ້ພາສາທີ່ເປັນສັນຍະລັກເຊັ່ນ: "ນ້ຳອອກຈາກຫຼັງເປັດ," "ຮິມຝີປາກປາດຸກ," "ຄິ້ວໃບຫິວໂລ," "ຕານົກເຂົາ," ແລະອື່ນໆ. ນອກເໜືອໄປຈາກການຫຼີກລ່ຽງຄວາມຜິດພາດໃນການສະກົດຄຳ, ຜູ້ຄົນຈາກພາກພື້ນນີ້ບາງຄັ້ງກໍ່ຂີ້ຄ້ານກ່ຽວກັບການອອກສຽງ; ພວກເຂົາບໍ່ໄດ້ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບຮູບແບບ, ດັ່ງນັ້ນພວກເຂົາມັກຈະເຮັດໃຫ້ຄຳສັບງ່າຍຂຶ້ນ, ເຊັ່ນ: ການປ່ຽນຕົວໜັງສື tilde ເປັນເຄື່ອງໝາຍຄຳຖາມ, "Gi" ເປັນ "D," ແລະ "S" ເປັນ "X"...

ກ່ຽວກັບລັກສະນະຂອງພາສາພາກໃຕ້, ນັກຄົ້ນຄວ້າ Huynh Cong Tin ຍັງໄດ້ໂຕ້ຖຽງວ່າຄວາມແຕກຕ່າງທັງໝົດໃນການອອກສຽງໃນບັນດາຜູ້ຄົນໃນເຂດສາມຫຼ່ຽມປາກແມ່ນ້ຳພາກໃຕ້ແມ່ນມາຈາກ "ແນວໂນ້ມທີ່ຈະເລືອກຄວາມສະດວກສະບາຍໃນການອອກສຽງ..." ແຕ່ຍັງມີຄວາມຄິດເຫັນວ່າເລື່ອງງ່າຍໆນີ້ແມ່ນລັກສະນະທີ່ເໝາະສົມຂອງຄົນໃນພາກໃຕ້.

ຖ້າເບິ່ງຜ່ານທັດສະນະຂອງຄວາມຊົງຈຳ ແລະ ຊີວິດ, ແຕ່ລະຄຳແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຈິດວິນຍານຂອງຊົນນະບົດ. "Nước lèo" (ນ້ຳແກງ) ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ນ້ຳແກງເທົ່ານັ້ນ; ມັນເປັນໝໍ້ນ້ຳແກງກະດູກທີ່ຕົ້ມຢ່າງອ່ອນໂຍນ. ຫຼື, ໃນເຂດສາມຫຼ່ຽມປາກແມ່ນ້ຳຂອງ, "ໜຶ່ງໂຫຼ" ບາງຄັ້ງອາດໝາຍເຖິງ "ສິບ, ສິບສອງ, ສິບສີ່," ຄືກັບ "ໝາກໂປມຄັດສະຕາດໜຶ່ງໂຫຼ," "ໝາກພ້າວໜຶ່ງໂຫຼ," ແລະອື່ນໆ.

ແລ້ວກໍມີວິທີທີ່ພວກເຮົາເອີ້ນກັນວ່າ "ເຈົ້າ - ຂ້ອຍ - ເຈົ້າ - ທີ່ຮັກ" ເປັນຄຳສັບພະນາມບໍ່ພຽງແຕ່ໃຊ້ສຳລັບການເອີ້ນເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງໃຊ້ສຳລັບການສະແດງຄວາມຮັກແພງອີກດ້ວຍ. "ເຈົ້າຂ້າມເຮືອແຣກມ້ຽວ, ຂ້ອຍຕິດຕາມເຈົ້າໄປທາງຫຼັງຢ່າງໃກ້ຊິດ" ຫຼື "ທີ່ຮັກ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນແນວໃດກໍຕາມ..." ການໄດ້ຍິນພວກເຂົາເວົ້າກັນທັນທີເຮັດໃຫ້ຮູ້ສຶກເຖິງຄວາມໃກ້ຊິດ ແລະ ຄວາມຮັກແພງ.

ບໍ່ພຽງແຕ່ພາຍໃນຄອບຄົວເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ໃນສັງຄົມ, ພາສາ ແລະ ການສະແດງອອກຂອງຜູ້ຄົນໃນພາກພື້ນສາມຫຼ່ຽມປາກແມ່ນ້ຳຂອງມີຄວາມເລິກຊຶ້ງທາງດ້ານອາລົມທີ່ເປັນເອກະລັກ. ເມື່ອມີສິ່ງທີ່ດີເກີດຂຶ້ນ, ເຂົາເຈົ້າເວົ້າວ່າ, "ຂ້ອຍໂຊກດີຫຼາຍ!"; ເມື່ອມີສິ່ງທີ່ບໍ່ໜ້າພໍໃຈເກີດຂຶ້ນ, ເຂົາເຈົ້າເວົ້າວ່າ, "ເຈົ້າຖືກ 'ກັບດັກ'!" ມັນອາດຈະຟັງແລ້ວຮຸນແຮງ, ແຕ່ຕົວຈິງແລ້ວມັນເປັນວິທີການເວົ້າທີ່ເວົ້າຕະຫຼົກເຄິ່ງໆ, ເບົາບາງ, ບໍ່ມີເຈດຕະນາຮ້າຍໃດໆ.

ແລ້ວກໍມີເພື່ອນບ້ານວ່າ: "ຫາກໍ່ລົງມາຈາກທາງເທິງ, ແມ່ນບໍ?", "ຂ້ອຍມັກມັນ" ໝາຍເຖິງການຕົກລົງແຕ່ງງານ, "ຢູ່ບ້ານຂ້າງໆ" ໝາຍເຖິງບ້ານຂ້າງໆ. ແຕ່ລະຄຳເວົ້າແມ່ນກະທັດຮັດ, ອຸດົມສົມບູນດ້ວຍພາບພົດ, ເວົ້າໜ້ອຍແຕ່ຖ່າຍທອດຫຼາຍຢ່າງ.

ໝູ່ຂອງຂ້ອຍເວົ້າວ່າ ຄຳສັບ "ມາດຕະຖານ" ປາກົດຢູ່ໃນລຳໂພງ, ໃນໂຮງຮຽນ, ໃນເອກະສານ, ແລະ ໃນໜັງສືພິມ; ຜູ້ຄົນເວົ້າ ແລະ ນຳໃຊ້ມັນ. ນັ້ນເປັນສິ່ງຈຳເປັນເພື່ອເຮັດໃຫ້ຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະ ການນຳໃຊ້ເປັນເອກະພາບກັນ. ແຕ່ຖ້າຄຳສັບເຫຼົ່ານັ້ນ "ໄຫຼລົ້ນ" ເຂົ້າໃນຊີວິດປະຈຳວັນ, ບັງບັງສຳນຽງທ້ອງຖິ່ນຢ່າງສິ້ນເຊີງ, ສຳນຽງຕາເວັນຕົກອາດຈະຄ່ອຍໆສູນເສຍສະເໜ່ທີ່ເປັນເອກະລັກຂອງມັນ.

ຕາມຕົວຈິງແລ້ວ, ບໍ່ຄວນຮັກສາຄຳສັບເກົ່າທັງໝົດໄວ້. ມີບາງກໍລະນີທີ່ການປ່ຽນແປງແມ່ນຖືກຕ້ອງ ແລະ ຈຳເປັນ. "Bịnh" ຄວນປ່ຽນເປັນ "bệnh," "bệnh viện" ເປັນ "bệnh viện," ແລະອື່ນໆ. ແຕ່ຄຽງຄູ່ກັບການປ່ຽນແປງເຫຼົ່ານີ້, ພວກເຮົາຍັງຈຳເປັນຕ້ອງປ່ອຍໃຫ້ມີພື້ນທີ່ສຳລັບລົດເມ, ວົງວຽນ, ແຖບກາງ, "gác-măng-rê," "ລົດ Honda," ແລະອື່ນໆ, ເພື່ອໃຫ້ມີຢູ່ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຊີວິດວັດທະນະທຳ.

ນັກພາສາສາດ ເຈິ່ນ ທິ ຫງອກ ລາງ, ໃນປຶ້ມຂອງນາງທີ່ມີຊື່ວ່າ "ພາກໃຕ້ຂອງຫວຽດນາມ," ຍັງໄດ້ເປີດເຜີຍວ່າ ອີງຕາມທັດສະນະ ແລະ ການຮັບຮູ້ຂອງເຂົາເຈົ້າ, ຜູ້ຄົນໃນພາກພື້ນຕ່າງໆມີວິທີການຕັ້ງຊື່ວັດຖຸ, ປະກົດການ, ກິດຈະກຳ ແລະ ລັກສະນະທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ນັກຄົ້ນຄວ້າເອງເຄີຍສົງໄສວ່າ "'mỏ ác' (ຂອງຂ້ອຍຊົ່ວຮ້າຍ) ແມ່ນຫຍັງ?" ແລະຫຼັງຈາກນັ້ນເບິ່ງຄືວ່າຈະເສຍໃຈ, "ສຽງຮ້ອງທີ່ມີສຽງດັງຂອງຜູ້ຂາຍຕາມຖະໜົນຍັງຄົງມີຊີວິດຊີວາຢູ່ໃນຍຸກ 4.0 ທີ່ທັນສະໄໝໃນປະຈຸບັນ. ຫຼາຍຄົນຍັງຈື່ໄດ້ເຖິງອະດີດດ້ວຍຄວາມຮັກແພງ, ຮູ້ສຶກຄິດຮອດ... ສຳລັບໄວເດັກທີ່ສະຫງົບສຸກຂອງເຂົາເຈົ້າ, ເຊິ່ງເຕັມໄປດ້ວຍສຽງຮ້ອງເຫຼົ່ານັ້ນ. ຄົນເຮົາຈະລືມສຽງທີ່ແຈ່ມແຈ້ງ ແລະ ມີສຽງຮ້ອງຂອງປ້າທີ່ຂາຍເຂົ້າໜົມມັນຕົ້ນຫວານ... ແລະ ແປ້ງມັນຕົ້ນໄດ້ແນວໃດ..."

ພາສາບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນເຄື່ອງມືເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງເປັນທີ່ຢູ່ທາງວັດທະນະທຳອີກດ້ວຍ. ການສູນເສຍພາສາພື້ນເມືອງຂອງຄົນເຮົາໝາຍເຖິງການສູນເສຍຄວາມຊົງຈຳສ່ວນໜຶ່ງ. ເດັກນ້ອຍຈາກເຂດສາມຫຼ່ຽມປາກແມ່ນ້ຳຂອງ, ທີ່ເຕີບໃຫຍ່ຂຶ້ນໂດຍບໍ່ໄດ້ຍິນຜູ້ໃຫຍ່ເວົ້າວ່າ "ກັບບ້ານກິນເຂົ້າແລງ," "ໄປເຮັດວຽກ," "ຂຶ້ນລົດເມ," ແລະອື່ນໆ, ຈະພົບວ່າມັນຍາກທີ່ຈະໄດ້ສຳຜັດກັບສາລະສຳຄັນຂອງເຂດສາມຫຼ່ຽມປາກແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງເຕັມທີ່.

ການຮັກສາພາສາພື້ນເມືອງຂອງຕົນເອງບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າຈະປະຕິເສດສິ່ງໃໝ່ໆ. ມັນກ່ຽວກັບການຈື່ຈຳວ່າຕົນເອງມາຈາກໃສ. ມັນຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ຄົນ, ທ່າມກາງໂລກທີ່ວຸ້ນວາຍຢູ່ສະເໝີ, ສາມາດຊ້າລົງ, ດຳລົງຊີວິດຢ່າງສະບາຍໆ, ເວົ້າລົມ, ແລະຮັກກັນດ້ວຍຄຳເວົ້າທີ່ຈິງໃຈ ແລະ ຈິງໃຈຄືກັບດິນທີ່ອຸດົມສົມບູນ: "ເປັນແນວໃດ? ເຈົ້າຈະໄປໃສ? ເຈົ້າກິນເຂົ້າແລ້ວບໍ? ເປັນຫຍັງຕ້ອງຄິດຮອດ?"... ແລະເຈົ້າກໍຮູ້ທັນທີວ່າມັນແມ່ນສາມຫຼ່ຽມປາກແມ່ນ້ຳຂອງ, ໃນທຸກໆຄຳເວົ້າທີ່ເວົ້າທຸກໆມື້...

ຂໍ້ຄວາມ ແລະ ຮູບພາບ: KHANH DUY

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: https://baovinhlong.com.vn/van-hoa-giai-tri/202601/tan-man-phuong-ngu-mien-tay-40504b9/