ຖ່ານຫີນ 'ຟື້ນຄືນຊີວິດ' ຍ້ອນລາຄາອາຍແກັສທຳມະຊາດເພີ່ມຂຶ້ນ.

ທ່າມກາງລາຄາອາຍແກັສທົ່ວໂລກທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງໄວວາ, ຖ່ານຫີນ - ເຊິ່ງຖືກຖືວ່າເປັນເຊື້ອໄຟທີ່ "ເປື້ອນທີ່ສຸດ" ມາດົນແລ້ວ - ກຳລັງກັບມາສູ່ຕະຫຼາດຢ່າງໜ້າປະຫຼາດໃຈ.

Báo Tin Tức•26/03/2026

ຄຳບັນຍາຍຮູບພາບ

ບໍ່ຖ່ານຫີນແຫ່ງໜຶ່ງໃນເຂດປົກຄອງຕົນເອງຊິນຈຽງອຸຍກູ, ປະເທດຈີນ. ພາບ: THX/VNA

ຖ່ານຫີນໄດ້ຖືກຖືວ່າເປັນ "ຕົວຮ້າຍ" ມາດົນແລ້ວໃນການຕໍ່ສູ້ກັບການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້າອາກາດ, ແຕ່ຂໍ້ຂັດແຍ່ງໃນອີຣ່ານກຳລັງປ່ຽນແປງທຸກຢ່າງ. ຂໍ້ຂັດແຍ່ງດັ່ງກ່າວໄດ້ສ້າງຄວາມເສຍຫາຍໃຫ້ແກ່ໂຮງງານອາຍແກັສຫຼັກຂອງກາຕາ ແລະ ເກືອບເຮັດໃຫ້ການໄຫຼວຽນຂອງອາຍແກັສຜ່ານຊ່ອງແຄບຮໍມຸສຢຸດຊະງັກລົງ, ເຊິ່ງກວມເອົາໜຶ່ງສ່ວນຫ້າຂອງການສະໜອງທົ່ວໂລກ.

ບັນດາປະເທດທີ່ເພິ່ງພາອາໄສອາຍແກັສທຳມະຊາດຢ່າງຫຼວງຫຼາຍກຳລັງເລີ່ມຕົ້ນໂຮງງານໄຟຟ້າຖ່ານຫີນທີ່ຖືກລະເລີຍ. ເພື່ອຮັກສາການດຳເນີນງານ, ບັນດາປະເທດເຫຼົ່ານີ້ກຳລັງເພີ່ມການຜະລິດຖ່ານຫີນພາຍໃນປະເທດ ແລະ ນຳເຂົ້າຈາກຜູ້ຜະລິດລາຍໃຫຍ່ເຊັ່ນ ອົດສະຕຣາລີ ແລະ ອິນໂດເນເຊຍ. ອາດເວົ້າໄດ້ວ່າຖ່ານຫີນກຳລັງຟື້ນຄືນຊີວິດ.

ກາຕາໄດ້ເຕືອນວ່າການຟື້ນຟູການຜະລິດອາຍແກັສຢ່າງຄົບຖ້ວນອາດໃຊ້ເວລາຫຼາຍປີ. “ຂ້ອຍຈະບໍ່ແປກໃຈຖ້າຖ່ານຫີນຈະຟື້ນຕົວຢ່າງແຂງແຮງໃນປີໜ້າ, ແລະອາດຈະດົນກວ່ານັ້ນ,” ທ່ານ Caleb Jasso, ຜູ້ຊ່ຽວຊານຈາກສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າພະລັງງານທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນສະຫະລັດກ່າວ.

ການຟື້ນຟູຂອງຖ່ານຫີນຈະເຂັ້ມແຂງທີ່ສຸດໃນບັນດາປະເທດທີ່ມີຄວາມສາມາດໃນການຂຸດຄົ້ນຖ່ານຫີນພາຍໃນປະເທດທີ່ເຂັ້ມແຂງ ເຊັ່ນ ຈີນ ແລະ ອິນເດຍ.

ເຖິງແມ່ນວ່າຢູ່ໃນເອີຣົບ, ບັນດາປະເທດທີ່ຍັງມີໂຮງງານໄຟຟ້າຖ່ານຫີນ, ເຊັ່ນເຢຍລະມັນ ແລະ ໂປແລນ, ຈະຕ້ອງພິຈາລະນາຍຸດທະສາດດ້ານພະລັງງານຂອງເຂົາເຈົ້າຄືນໃໝ່. ໃນຂະນະດຽວກັນ, ອັງກິດເກືອບບໍ່ມີໂອກາດທີ່ຈະກັບຄືນສູ່ຖ່ານຫີນຫຼັງຈາກປິດໂຮງງານໄຟຟ້າຖ່ານຫີນທັງໝົດພາຍໃນປີ 2024.

ບັນດາປະເທດທີ່ເຄີຍເບິ່ງອາຍແກັສທຳມະຊາດເປັນເຊື້ອເພີງໃນໄລຍະຂ້າມຜ່ານ - ປ່ອຍອາຍພິດຄາບອນໜ້ອຍກວ່າຖ່ານຫີນ ແລະ ມີປະສິດທິພາບຫຼາຍກວ່າ - ປະຈຸບັນກຳລັງປະເຊີນກັບຄວາມເປັນຈິງ: ເກືອບບໍ່ມີປະເທດໃດມີພະລັງງານທົດແທນພຽງພໍທີ່ຈະທົດແທນເຊື້ອເພີງຟອດຊິວໄດ້ຢ່າງສົມບູນ. ດັ່ງນັ້ນ, ສຳລັບຫຼາຍປະເທດ, ໂດຍສະເພາະປະເທດທີ່ບໍ່ມີພະລັງງານນິວເຄຼຍ, ວິກິດການອາຍແກັສໄດ້ຊຸກຍູ້ພວກເຂົາກັບຄືນສູ່ຖ່ານຫີນ.

ຜົນກະທົບຂອງຂໍ້ຂັດແຍ່ງໃນອີຣານບໍ່ພຽງແຕ່ໄລຍະສັ້ນເທົ່ານັ້ນ. ເຖິງແມ່ນວ່າຂໍ້ຂັດແຍ່ງຈະຫຼຸດລົງໃນໄວໆນີ້, ການສະໜອງທີ່ຫຼຸດລົງຈາກກາຕາ ແລະ ຄວາມກັງວົນກ່ຽວກັບການຂັດຂວາງການຂົນສົ່ງຍັງສາມາດເຮັດໃຫ້ຕະຫຼາດອາຍແກັສເຄັ່ງຕຶງໄດ້. ບັນດາປະເທດໃນອາຊີທີ່ຂຶ້ນກັບກາຕາຍັງຈະລະມັດລະວັງຫຼາຍຂຶ້ນກ່ຽວກັບການເພິ່ງພາເສັ້ນທາງການຂົນສົ່ງທາງທະເລຊ່ອງແຄບຮໍມຸສ. ຄວາມກັງວົນກ່ຽວກັບການສະໜອງທີ່ຈຳກັດ, ບວກກັບຄວາມຕ້ອງການທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນທົ່ວໂລກ, ໄດ້ຊຸກຍູ້ລາຄາອາຍແກັສທຳມະຊາດແຫຼວ (LNG) ໃນອາຊີໃຫ້ສູງເຖິງລະດັບສູງສຸດໃນຮອບສາມປີ.

ຖ່ານຫີນກຳລັງກັບມາມີບົດບາດໃໝ່ໃນຍຸດທະສາດພະລັງງານຂອງຫຼາຍປະເທດ. ບັງກະລາເທດ, ຟີລິບປິນ, ໄທ ແລະ ປະເທດອື່ນໆ ກຳລັງຊອກຫາວິທີເພີ່ມການນຳເຂົ້າຖ່ານຫີນ ແລະ ເພີ່ມສັດສ່ວນຂອງການຜະລິດພະລັງງານຈາກຖ່ານຫີນ. ອິນໂດເນເຊຍ, ໜຶ່ງໃນຜູ້ສົ່ງອອກຖ່ານຫີນລາຍໃຫຍ່, ໄດ້ປັບປຸງແຜນການຫຼຸດການຜະລິດສຳລັບປີນີ້ ແລະ ຈະເພີ່ມການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ລັດຖະບານ ຍັງໄດ້ລະບຸວ່າຈະໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບຄວາມຕ້ອງການພາຍໃນປະເທດຫຼາຍກວ່າການສົ່ງອອກ.

ເສດຖະກິດຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ຍີ່ປຸ່ນ, ໄຕ້ຫວັນ (ຈີນ), ແລະ ເກົາຫຼີໃຕ້ - ບ່ອນທີ່ຖ່ານຫີນຍັງກວມເອົາປະມານໜຶ່ງສ່ວນສາມຂອງການຜະລິດພະລັງງານ - ກໍ່ກຳລັງເດີນຕາມແນວໂນ້ມນີ້ເຊັ່ນກັນ.

ຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານພະລັງງານຫຼາຍຄົນເຊື່ອວ່າໃນເອີຣົບ, ບັນດາປະເທດທີ່ຍັງມີໂຮງງານໄຟຟ້າຖ່ານຫີນ, ເຊັ່ນເຢຍລະມັນ ແລະ ໂປແລນ, ກໍ່ຈະຖືກດຶງດູດໃຫ້ໃຊ້ຖ່ານຫີນ ແລະ ນຳໃຊ້ມັນເປັນ "ວາວຄວາມປອດໄພ" ໃນສະພາບການຂອງວິກິດການອາຍແກັສ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເປົ້າໝາຍການຫຼຸດຜ່ອນການປ່ອຍອາຍພິດຂອງສະຫະພາບເອີຣົບສ້າງຄວາມຕ້ານທານທີ່ເຂັ້ມແຂງ. ໃນປະເທດໂປແລນ, ອັດຕາສ່ວນຂອງພະລັງງານຖ່ານຫີນໄດ້ຫຼຸດລົງຈາກ 80% ໃນປີ 2018 ເປັນ 53% ໃນປີ 2025, ແຕ່ລາຄາອາຍແກັສທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນອາດຈະເຮັດໃຫ້ຂະບວນການນີ້ຊ້າລົງ.

ຜູ້ຊ່ຽວຊານບາງຄົນແນະນຳວ່າ ຖ້າການຂຸດຄົ້ນຖ່ານຫີນຖືກດຳເນີນຢ່າງມີປະສິດທິພາບ ແລະ ປະສົມປະສານກັບເຕັກໂນໂລຊີການດັກຈັບການປ່ອຍອາຍພິດ, ການກັບຄືນສູ່ການນຳໃຊ້ຖ່ານຫີນອາດຈະສອດຄ່ອງກັບເປົ້າໝາຍການຫຼຸດຜ່ອນການປ່ອຍອາຍພິດ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ລາຄາຖ່ານຫີນມັກຈະເພີ່ມຂຶ້ນຕາມລາຄາອາຍແກັສ, ໃນຂະນະທີ່ການສະໜອງຖືກລົບກວນໄດ້ງ່າຍຈາກໄພພິບັດທາງທຳມະຊາດ ຫຼື ການຂາດແຄນບໍ່ແຮ່ໃໝ່. ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ, ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ກຳລັງເພີ່ມຂຶ້ນຍ້ອນລາຄານໍ້າມັນເຊື້ອໄຟ ແລະ ລາຄາການຂົນສົ່ງທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: https://baotintuc.vn/kinh-te/than-da-hoi-sinh-khi-gia-khi-dot-tang-vot-20260326074604093.htm