Trang chủKhoa học - Công nghệKhoa họcLoại đá quý nằm sâu nhất trong lòng đất

Loại đá quý nằm sâu nhất trong lòng đất


Kim cương và đá peridot là hai loại đá quý có thể cạnh tranh danh hiệu đá quý hình thành ở sâu nhất dưới bề mặt Trái Đất.





Kim cương hình thành trong lớp phủ cách đây hàng tỷ năm trước khi bị đẩy lên mặt đất. Ảnh: Live Science

Kim cương hình thành trong lớp phủ cách đây hàng tỷ năm trước khi bị đẩy lên mặt đất. Ảnh: Live Science

Theo Lee Groat, nhà khoáng vật học ở Đại học British Columbia, loại đá quý hình thành sâu nhất mà giới nghiên cứu từng biết là kim cương, có giá trị cao nhờ vẻ đẹp, ứng dụng công nghiệp và dữ liệu khoa học mà chúng chứa đựng. Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn chưa hoàn toàn hiểu rõ cách kim cương hình thành. Kết quả kiểm tra trong phòng thí nghiệm cho thấy kim cương chỉ kết tinh dưới áp suất cực cao. Phần lớn kim cương tự nhiên nằm ở lớp phủ trên, tại độ sâu 150 – 300 km, nơi áp suất có thể lên tới hơn 20.000 atmosphere.

Trong một thời gian dài, kim cương cạnh tranh danh hiệu đá quý hình thành ở sâu nhất cùng với đá peridot. Peridot là dạng đá quý của khoáng chất olivine chiếm hơn 1/2 lớp phủ trên, vươn xa từ chân lớp vỏ tới độ sâu 410 km. Nhưng năm 2016, các nhà khoa học mô tả một bộ sưu tập kim cương siêu sâu nằm ở 660 km dưới lòng đất và một mẻ kim cương khác vào năm 2021 được xác định đến từ độ sâu 750 km. “Rất khó để xác định liệu kim cương hay peridot là loại đá quý sâu nhất”, Live Science hôm 22/10 dẫn lời Groat.

Để đưa ra những ước tính trên, các nhà khoa học nghiên cứu hình dạng tinh thể kim cương cũng như tạp chất, mẩu khoáng chất hoặc chất lỏng bị bao bọc trong viên đá khi nó hình thành. Việc chứa khoáng chất bridgmanite và sắt – nickel – carbon – lưu huỳnh hé lộ cho cho giới nghiên cứu biết kim cương siêu sâu nhiều khả năng ra đời ở lớp phủ dưới vốn cấu tạo từ khoảng 75% bridgmanite và chúng phát triển từ kim loại lỏng bao quanh bởi methane. Ở độ sâu này, áp suất có thể vượt trên 235.000 atmosphere.

Kim cương cũng được cho là cực kỳ lâu đời. Một số ước tính chỉ ra kim cương trên mặt đất ngày nay hình thành cách đây 3,5 tỷ năm. Tuổi thọ dài của chúng đến từ độ bền của liên kết hóa học. Kim cương cấu tạo từ carbon và do hình thành dưới áp suất cao, cần lực tác động lớn để phá vỡ liên kết của chúng. Nung nóng kim cương tới trên 900 độ C sẽ khiến nó biến đổi thành graphite.

Các nhà ngọc học không cần đào sâu vào lòng đất để nghiên cứu kim cương bởi mức sâu nhất mà con người từng khoan là hố khoan siêu sâu Kola ở Nga (12,6 km). Thay vào đó, kim cương được đưa lên mặt đất bởi một loại magma độc đáo gọi là kimberlite. Magma kimberlite thường dễ bay hơi, phun trào với tốc độ 30 m/s và kéo theo kim cương từ lớp đá xung quanh. Theo cách này, đá quý hình thành cách đây hàng tỷ năm sẽ phun lên mặt đất trong vài tháng, thậm chí vài giờ.

Ngoài giá trị thẩm mỹ và độ cứng tự nhiên có thể dùng làm lưỡi dao, mũi khoan và bột đánh bóng, kim cương chứa thông tin khoa học vô giá, theo Ananya Mallik, nhà thạch học thực nghiệm ở Đại học Arizona. Trong nhiều trường hợp, kim cương là nguồn duy nhất giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ cấu tạo trong lòng Trái Đất và những quá trình diễn ra ở đó.

An Khang (Theo Live Science)




Source link

Cùng chủ đề

Malaysia- Singapore lập đặc khu kinh tế chung, Suzuki “chơi lớn” ở Ấn Độ, Phần Lan lại “rắn” với Nga

Báo Thế giới & Việt Nam điểm một số tin tức thế giới đáng chú ý sáng nay, 12/1.

Tin cục đá có tính năng huỷ diệt sắt, cặp vợ chồng bị lừa hơn 2 tỷ đồng

Ngày 6/1, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Đồng Nai thông tin, đơn vị đã bắt giữ Võ Quang Trực, Nguyễn Công Hậu về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “Sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức”; Nguyễn Thị Tuyết Lan, Nguyễn Thị Hiệp về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và Trịnh Thị Chi về hành vi “Tiêu thụ tài sản do người khác...

Kim cương có thể tồn tại trên sao Thủy

Sao Thủy có thể chứa kim cương bên dưới lớp vỏ màu sẫm khác thường, theo nghiên cứu của các nhà khoa học ở Đại học Tôn Trung Sơn tại Châu Hải, miền nam Trung Quốc. Kim cương có thể tồn tại ở dạng nano dưới bề mặt sao Thủy. Ảnh: Earth.com Nhóm nghiên cứu cho biết quan sát và mô hình của họ chỉ ra thành phần graphite đem đến cho sao Thủy màu sắc đặc trưng có thể...

Phát triển thành công vật liệu cứng như kim cương

Kim cương vẫn đang là vật liệu cứng nhất thế giới được biết đến. Nó có vị trí hàng đầu trong các công cụ cho những tác vụ khắc nghiệt nhất, từ lưỡi cưa cho đến bộ phận của tàu vũ trụ.Kể từ cuối những năm 1980, các nhà khoa học đã tìm cách thay thế giải pháp khai thác kim cương, vốn là các mỏ hình thành sâu bên trong Trái đất, thường gắn với những hành...

Ông chủ ‘Ngọc Việt Nam’ Đỗ Quang Khánh nói về 5 giá trị cốt lõi của thương hiệu

Đỗ Quang Khánh - Từ chàng kỹ sư công nghệ đến ông chủ thương hiệu đá quýSinh ra trong gia đình có bố là người đã dành tâm huyết cả đời cho đá, anh Đỗ Quang Khánh cứ thế đưa đá vào cuộc sống một cách rất bình dị và tự nhiên, như không khí, như máu thịt của mình.Hai là, khi tư vấn, quyền lợi của khách hàng phải đặt lên trên mục đích bán sản phẩm....

Cùng tác giả

Cùng chuyên mục

Nhóm học giả mắc kẹt ở Ai Cập và ngành mới ra đời

Cuối thế kỷ 18, hơn 150 nhà khoa học cùng Napoleon tới Ai Cập, đặt nền móng cho sự ra đời của ngành khảo cổ học. Minh họa Napoleon đứng trước tượng nhân sư. Ảnh: Jean-Léon Gérôme Trong chuyến xâm lược Ai Cập vào tháng 7/1798, Napoleon Bonaparte không chỉ mang theo hàng vạn quân lính mà còn tuyển hơn 150 học giả và nhà khoa học đi cùng. Napoleon muốn những nhà khoa học này tập trung vào các...

Công trình mới lập kỷ lục thế giới ở Dubai

Khu phức hợp One Za'abeel gồm hai tòa nhà cao 305 m và 235 m, ở giữa là cây cầu ngang dài 230 m độc đáo. Khu phức hợp One Za'abeel gồm 2 tòa nhà và một cầu ngang. Ảnh: Dezeen Khu phức hợp One Za'abeel mới xây ở Dubai, UAE, do công ty thiết kế Nhật Bản Nikken Sekkei xây dựng, có cấu trúc cantilever dài nhất thế giới, đạt khoảng 66 m, Design Boom hôm 1/2 đưa tin....

Giới thiệu Samsung SSD T7 Shield với giá bán từ 3,3 triệu đồng

Samsung SSD T7 Shield có khả năng chống sốc khi rơi từ độ cao lên đến 3m, đạt chứng nhận IP65 về chống bụi và chống nước, T7 Shield nặng chỉ 98 gram.  Thiết bị sở hữu tốc độ đọc 1.050 megabyte mỗi giây (MB/s) và tốc...

Tiên phong kiến tạo chính phủ số, xã hội số và kinh tế số

Ngày 1-2, tại Hà Nội, Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng đến thăm, làm việc tại Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông quân đội (Viettel). Năm 2023, doanh thu của Viettel đạt trên 172.000 tỷ đồng, tăng trưởng 5,4%; đóng góp gần 39.000 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước. Viettel đã đầu tư ra 10 thị trường tại 3 châu lục; đồng hành Chính phủ thực hiện Chương...

Sinh viên ứng dụng trí tuệ nhân tạo làm mô hình dự báo giá cafe

Nhóm sinh viên RMIT Việt Nam phát triển mô hình có thể dự báo giá cafe Robusta bằng cách tận dụng dữ liệu lịch sử giá cafe, giá xăng dầu, nhiệt độ và lượng mưa. Việt Nam là nước xuất khẩu cafe lớn thứ hai thế giới và đóng góp hơn một nửa nguồn cung Robusta toàn cầu. Sản lượng cafe niên vụ 2022/23 đạt 29,75 triệu bao, trong đó Robusta chiếm hơn 95%. Tuy nhiên giá các mặt...

Tin mới nhất

Sự đúng đắn trong thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng Việt...

PGS.TS Nguyễn Đình Bắc - Học viện Chính trị Bộ Quốc phòng   -   Thứ bảy, 03/02/2024 06:08 (GMT+7) Bước ngoặt quan trọng trong lịch sửTrên hành trình bôn ba tìm đường cứu nước, người thanh niên yêu nước Nguyễn Ái Quốc đã bắt gặp chủ nghĩa Mác - Lênin, từ đó đã tìm thấy...

Ăn Tết kiểu ‘chuyên đề’

Hà NộiMệt mỏi với mâm cỗ 14 món, chị Tâm, 41 tuổi, quyết định ăn Tết kiểu "chuyên đề", tức là mỗi bữa chỉ nấu một món như bún, phở, cuốn. Trước đây, người phụ nữ dành hầu hết 5 ngày Tết để nấu nướng, dọn dẹp nên "vô cùng ngán ngẩm". Ngoài ra, do vợ chồng chị đều...

IMF dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu đạt 3,1% trong năm 2024

Ngày 30/1, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) công bố Báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới (WEO) mới nhất; trong đó nâng dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2024 lên 3,1% nhờ khả năng phục hồi bất ngờ ở các nền kinh tế phát triển và mới nổi trên khắp thế giới...

Son Heung-min cố tình kiếm phạt đền trước Australia

QatarTiền đạo đội trưởng Son Heung-min thừa nhận chủ động kiếm phạt đền ở phút bù hiệp hai, giúp Hàn Quốc thoát thua Australia ở tứ kết Asian Cup 2023. Hàn Quốc bị Australia dẫn 0-1 từ phút 42 và không thể tìm bàn gỡ ở hiệp hai trận đấu trên sân Al Janoub tối 2/2. Son thừa nhận...

Tin nổi bật

Tin mới nhất