Ký ức đậm vị
Sinh ra tại xã Quảng Trạch, ký ức tuổi thơ của Nguyễn Văn Hòa không có những bữa ăn đủ đầy, chỉ đơn giản là mâm cơm chiều bình dị với bát canh rau tập tàng, con cá đồng kho mặn hay rổ khoai luộc còn bốc khói. Nhưng chính trong sự giản đơn ấy, Hòa đã tìm thấy thứ “gia vị” quan trọng nhất mà sau này anh coi là kim chỉ nam của cuộc đời: Sự sum vầy.
Với Hòa, ẩm thực trước hết là cảm xúc. Anh tin rằng một món ăn ngon không chỉ nằm ở kỹ thuật thái cắt hay sự đắt đỏ của nguyên liệu, mà nằm ở không gian do nó tạo ra. Đó là tiếng cười của cha, là đôi bàn tay chai sần của mẹ, là hơi ấm lan tỏa trong gian nhà nhỏ “bão dừng sau cánh cửa”. Ký ức ấy như một mỏ neo, giữ cho anh không bị trôi cuốn giữa những trào lưu ẩm thực hào nhoáng nhưng chóng vánh của thời đại.
 |
| Nguyễn Văn Hòa (ở giữa) giành giải quán quân Master Chef of FOODEX - Ảnh: D.H |
Hòa nhớ lại, bước ngoặt đầu tiên đến với mình vào mùa hè năm lớp 10. Trong khi bạn bè đồng trang lứa chọn nghỉ ngơi, Hòa xin làm phục vụ tại một quán ăn nhỏ. Ở đó, anh lại bị “bỏ bùa” bởi nhịp điệu kỳ diệu phía sau cánh cửa bếp. Đó là một thế giới vừa kỷ luật, vừa đầy tính nghệ thuật: Tiếng dao chạm thớt đều tăm tắp như nhịp gõ phách, mùi khói quyện trong hơi nước thành một làn sương mờ ảo và động tác xóc chảo điêu luyện của người đầu bếp. Anh cứ mơ màng bởi không gian đậm vị và giàu thanh âm ấy. Khoảnh khắc ấy, Hòa biết mình không muốn đứng ngoài nhìn vào nữa.
Rời quê vào TP. Hồ Chí Minh là một quyết định đổi thay số phận, cũng là một thử thách mới trong hành trình trở thành một đầu bếp chuyên nghiệp. Từ một người quen với vị mặn mòi, đậm đà của miền Trung, Hòa đối diện với sự đa sắc của ẩm thực đô thị. Anh phải học lại cách nêm nếm, học cách thấu hiểu khẩu vị của người miền Nam ngọt ngào, người miền Bắc thanh tao hay thực khách quốc tế khắt khe. Giai đoạn ấy không có con đường tắt. Hòa học từ những lỗi sai, từ những cái nhíu mày của thực khách, từ những đêm thức trắng để cân chỉnh từng gram gia vị. Sự nhẫn nại ấy đã rèn giũa nên một Nguyễn Văn Hòa điềm tĩnh, một phẩm chất mà anh gọi là “xương sống” của nghề bếp. Nơi đó, chỉ cần một giây phút nóng vội là có thể làm hỏng cả một tác phẩm nghệ thuật.
“Dấu vân tay” ẩm thực
Năm 2025 trở thành cột mốc đặc biệt khi Nguyễn Văn Hòa đăng quang quán quân Master Chef of FOODEX, trở thành đại diện Việt Nam tranh tài tại Culinary Olympic ở Arezzo (Ý). Không còn là câu chuyện của cá nhân mà đây là cuộc “chạm trán” của những nền văn hóa. Đứng giữa những đầu bếp hàng đầu đến từ những quốc gia có truyền thống ẩm thực lâu đời và hệ thống đào tạo khắt khe, Hòa mang theo một hành trang đặc biệt: Niềm tự hào sâu nặng của một người con đất Việt.
Tại Arezzo, không khí cuộc thi căng thẳng, đầy áp lực nhưng không vì thế mà khiến anh và đồng đội nhạt đi ý chí. Khi các đội bạn hoàn thành phần thi nhanh chóng, Hòa và đồng đội đã chọn một chiến thuật khác: Tỉ mỉ cân chỉnh từng món ăn. Bởi họ không đơn thuần là chế biến ẩm thực mà đang kể câu chuyện… rất Việt Nam. Kết quả vượt ngoài mong đợi: Đội tuyển Việt Nam vượt qua 11 quốc gia để giành ngôi quán quân hạng mục Đội quốc gia. Riêng Hòa, anh tiếp tục khẳng định vị thế khi đăng quang nội dung thi cá nhân.
Trong những đĩa ăn mang đi thi đấu, Hòa khéo léo cài cắm những “dấu vân tay” của ẩm thực Việt vào trong các món ăn: Gỏi cá Phan Thiết, chả tôm biển Việt, bò cuộn thảo mộc Tây Bắc... Anh không cố gắng biến món Việt thành món Âu, mà dùng kỹ thuật trình bày hiện đại của thế giới để làm nền tảng cho linh hồn Việt tỏa sáng. Giữa bàn ăn của quốc tế, vẫn mặn mòi hương vị của hải sản, thơm nồng hương vị núi rừng Tây Bắc... Sự sáng tạo của Hòa giống như một chiếc cầu nối, một đầu là ký ức về mâm cơm nghèo ở quê nhà, đầu kia là những bàn tiệc xa hoa tại Ý. Ở giữa chiếc cầu đó chính là sự kiên định, một lòng với bản sắc xứ sở mà như anh vẫn thường nhắc về triết lý: “Người đầu bếp chỉ có thể đi xa khi biết mình đến từ đâu”.
Giấc mơ về "bản đồ" hương vị
Vẻ ngoài hiền lành, chân chất nhưng hễ bước chân vào gian bếp chuyên nghiệp, Hòa ngay lập tức biến thành một con người khác: Kỷ luật, nguyên tắc và cực kỳ tỉ mỉ. Anh coi cái tâm là thước đo duy nhất. “Kỹ năng có thể học, danh hiệu có thể giành được bằng sự rèn luyện nhưng cái tâm là thứ buộc mỗi đầu bếp phải tự soi lại mình mỗi ngày. “Vì sao mình nấu món này? Mình nấu cho ai? Và mình muốn món ăn này nói điều gì với họ?”. Đó là những câu hỏi tôi luôn đặt ra trước khi đặt chiếc đĩa cuối cùng lên bàn phục vụ. Tôi tin rằng thực khách cảm nhận được sự tôn trọng thông qua sự tập trung tuyệt đối của người chế biến”, Hòa tâm sự.
Nguyễn Văn Hòa chân chất, mộc mạc dù anh đang sở hữu những danh hiệu danh giá mà giới đầu bếp đều ao ước. Ở anh, người ta thấy sự điềm tĩnh của một đầu bếp lành nghề và cái nhìn sắc sảo của một kẻ đi tìm linh hồn trong… gia vị. Giữa những xu hướng ẩm thực biến đổi không ngừng, Hòa chọn một lối đi riêng: Mang ký ức của những bữa cơm nghèo quê nhà đặt lên những bàn tiệc quốc tế sang trọng nhất. Nhưng sâu xa hơn là khát vọng được đưa ẩm thực Việt Nam vươn ra với thế giới.
Người truyền cảm hứng lớn nhất cho Hòa là René Redzepi, bếp trưởng của NOMA (Đan Mạch)-nhà hàng được bình chọn tốt nhất thế giới. Hòa tìm thấy sự đồng điệu với Redzepi ở tư duy đặt trọng tâm vào hệ sinh thái nguyên liệu địa phương. Anh bảo, dọc dải đất Việt Nam là cả "bản đồ" hương vị đủ rộng để anh sáng tạo cả đời. Anh không chỉ muốn quảng bá món ăn, mà muốn quảng bá cả một hành trình: Cách người dân vùng cao thu hoạch mắc khén giữa sương mù, cách người quê hương phơi cá dưới cái nắng cháy miền Trung… Anh cũng đang ấp ủ dự án truyền cảm hứng cho thế hệ đầu bếp trẻ, đặc biệt là những bạn trẻ đến từ những vùng quê nghèo nhưng đầy khát vọng.
Kết thúc cuộc chuyện trò, Hòa nhắc đến câu nói của đầu bếp nổi tiếng Gordon Ramsay: “Tạ ơn Chúa, tôi không sinh ra ở Việt Nam, vì nếu ở đây tôi chỉ là một đầu bếp tồi”. Dưới lăng kính của Hòa, đó là lời khen tặng sâu sắc nhất dành cho chiều sâu của ẩm thực Việt. Với anh, chiều sâu ấy đa tầng vị giác, phong phú nguyên liệu và giàu tính tự sự. Đó chính là tấm hộ chiếu quyền năng nhất để món ăn Việt tự tin bước ra thế giới.
Diệu Hương
Nguồn: https://baoquangtri.vn/xa-hoi/202602/mang-am-thuc-viet-ra-the-gioi-6aa64ad/
Bình luận (0)