Vượt khó
Xã Trạm Tấu, tỉnh Lào Cai được hình thành trên cơ sở hợp nhất 4 xã thuộc huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái cũ, bao gồm: Trạm Tấu, Pá Hu, Pá Lau và Túc Đán. Sau sáp nhập, địa phương sở hữu diện tích rộng gần 240 km2 (lớn thứ 3 toàn tỉnh), quy mô dân số xấp xỉ 12.000 người.
Phó Chủ tịch UBND xã Trạm Tấu Bùi Hồng Anh. Ảnh: Thanh Tiến.
Sau 1 năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, chúng tôi có dịp trở lại Trạm Tấu - mảnh đất vùng cao của Lào Cai được bà con ví như đỉnh trời. Trò chuyện với Phó Chủ tịch UBND xã Trạm Tấu Bùi Hồng Anh trong khuôn viên trụ sở xã còn khá khiêm tốn về cơ sở vật chất, bốn bề bao quanh bởi núi non trùng điệp, người cán bộ xã trẻ tuổi mở đầu câu chuyện bằng ký ức về những khó khăn chồng chất ngày đầu.
Anh chia sẻ: Bắt tay vào thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bộ máy chính quyền xã mới không chỉ giải quyết các phần việc của 4 xã cũ gộp lại mà còn đảm nhiệm một số đầu việc từ cấp huyện chuyển giao, thậm chí có cả những chức năng trước đây thuộc thẩm quyền cấp tỉnh.
Khối lượng công việc tăng lên đột biến, một số anh em rơi vào trạng thái bỡ ngỡ bước đầu bởi có những cán bộ cấp huyện lâu nay vốn chỉ quen việc tổng hợp, tham mưu vĩ mô chứ không có nhiều thời gian làm việc ở cấp cơ sở. Ngược lại, với cán bộ gốc xã, khi được giao những công việc ở tầm cấp huyện, cấp tỉnh là hoàn toàn mới mẻ với họ.
Áp lực đè nặng từ khối lượng công việc, yêu cầu chất lượng ngày càng cao cùng với sự thay đổi về chế độ, chính sách sau sáp nhập đã tác động mạnh đến tư tưởng của đội ngũ cán bộ. Giai đoạn 3 tháng đầu tiên (từ tháng 7-9/2025) là giai đoạn 'thử lửa', là quãng thời gian thử thách ngẹt thở đối với cả bộ máy khiến có những người không đáp ứng được phải xin chuyển công tác.
Nhiều cán bộ, công chức xã có lúc nản trí vì áp lực công việc sau sáp nhập. Ảnh: Thanh Tiến.
Áp lực không chỉ nằm ở những tập hồ sơ chất đống mà hiện hữu ngay trong không gian sinh hoạt hằng ngày của cán bộ, công chức. Cơ sở vật chất cũ vốn chỉ thiết kế cho quy mô 20 người, nay gồng gánh hơn 40 người. Điển hình như phòng Kinh tế, không gian chỉ khoảng 30 m2 nhưng là nơi làm việc của 9 cán bộ, chung quanh chật kín máy móc, thiết bị và tài liệu hồ sơ.
“Điều kiện ăn ở của anh em bám trụ tại cơ quan vô cùng thiếu thốn. Toàn xã chỉ bố trí được hai phòng ngủ tập thể chia đều cho nam và nữ để nghỉ lưng buổi trưa hoặc trực đêm. Riêng phòng nam, có những buổi trưa hoặc những đêm mưa bão phải chứa đến gần 20 con người. Tiện nghi tối thiểu chưa đáp ứng, nhưng tất cả đều phải tự khắc phục để bám trụ hoàn thành nhiệm vụ”, Phó Chủ tịch Bùi Hồng Anh trần tình.
Khu vực trụ sở UBND xã giữa trùng điệp núi non hùng vĩ. Ảnh: Thanh Tiến.
Anh Hồng Anh cũng cho biết thêm, xã Trạm Tấu (mới) có 18 thôn bản, địa hình đồi núi hiểm trở và bị chia cắt mạnh. Có những thôn cách nhau tới 60 km đường đồi núi. Đơn cử như từ thôn Háng Gàng hay Tống Trong đến trụ sở UBND xã ngót nghét 40 km. Nếu thời tiết thuận lợi, cán bộ đi và về đã mất trọn một ngày đường; còn gặp ngày mưa gió, trơn trượt thì thời gian tiếp cận thôn, bản là điều không thể đoán trước.
Bốn xã cũ sáp nhập lại nằm trên 4 đỉnh núi biệt lập, chưa có tuyến đường nội xã nào kết nối trực tiếp với nhau. Đi từ trụ sở chính quyền (thuộc xã Trạm Tấu cũ) sang trung tâm khối Đảng (thuộc xã Túc Đán cũ) dài gần 15 km, cán bộ phải vòng cắt phường Cầu Thia, phường Nghĩa Lộ rồi mới vòng ngược lên.
Hiện xã đã chủ động đề xuất với UBND tỉnh Lào Cai phương án mở một tuyến đường kết nối dài khoảng 8km, từ trụ sở UBND xã hiện tại sang thôn Tấu Dưới. Tuyến đường này không chỉ xóa bỏ tình trạng "ngăn sông cách núi" giữa các khu vực trong xã, tạo điều kiện cho bà con giao thương hàng hóa, mà còn mang theo ước mơ đánh thức tiềm năng du lịch của vùng đất này.
Đường giao thông trên địa bàn xã Trạm Tấu còn nhiều cách trở. Ảnh: Thanh Tiến.
"Ngay khi đề xuất mở đường, xã cũng đồng thời đề xuất quy hoạch một điểm du lịch sinh thái quy mô 50 ha tại khu vực đồi Tấu Dưới. Nơi đây là một thảo nguyên tuyệt đẹp với độ cao lý tưởng, góc nhìn rộng bao quát toàn bộ cánh đồng Mường Lò. So với nhiều nơi khác, Tấu Dưới sở hữu lợi thế săn mây cực kỳ hoàn hảo. Phải có đường, có hạ tầng thì nhà đầu tư mới có thể đặt chân đến để hiện thực hóa tiềm năng này. Hiện, dự án đã được đưa vào danh mục thu hút đầu tư của tỉnh, hứa hẹn sẽ là một đòn bẩy kinh tế quan trọng cho địa phương trong tương lai", Phó Chủ tịch Bùi Hồng Anh chia sẻ.
Gần dân, hiểu dân, làm cùng dân để hoàn thành nhiệm vụ
Với một địa bàn sáp nhập từ 4 xã, áp lực công việc dồn lên các bộ phận là vô cùng lớn, đặc biệt là phòng Kinh tế và phòng Văn hóa - Xã hội. Trước đây, do thiếu nhân sự chuyên trách, một cán bộ thường phải kiêm nhiệm nhiều vai, từ khâu đề xuất đầu tư, trực tiếp thực hiện cho đến thẩm tra, phê duyệt quyết toán.
Cơ sở vật chất của chính quyền xã còn hạn chế, thiếu thốn. Ảnh: Thanh Tiến.
Tuy nhiên, bài toán này đang từng bước được tháo gỡ nhờ sự điều chỉnh của cấp trên. Việc đưa cán bộ từ Trung tâm Khuyến nông, Trung tâm Truyền thông Văn hóa và Ban Quản lý dự án về xã đã giúp san sẻ đáng kể khối lượng công việc chuyên môn phức tạp.
Nhiệm vụ mới đã rèn luyện tác phong mới cho cán bộ. Anh Bùi Hồng Anh nói: "Bây giờ cứ có vụ việc là mình phải đi, lãnh đạo xã phải trực tiếp nắm bắt chứ không thể chỉ ngồi một chỗ chỉ đạo".
Đặc biệt, Đảng ủy xã đã thành lập 4 tổ công tác, trực tiếp phụ trách địa bàn 4 xã cũ. Các tổ này đều do các Ủy viên Ban Thường vụ làm tổ trưởng, cùng các cấp ủy viên xuống thôn bản hàng tuần. Chính quyền xã cũng đã quy định rõ việc phân công cán bộ dành thời gian cố định hàng tuần, hàng tháng để xuống thôn, tham gia các buổi sinh hoạt chi bộ và lắng nghe nguyện vọng của bà con. Nhờ đó, mọi điểm nghẽn đều được khơi thông từ gốc, đưa chính quyền thực sự gần dân và hiểu dân hơn.
Câu chuyện cấp điện cho bà con ở thôn Tống Trong là một ví dụ điển hình. Đường dây điện đã được kéo đến tận thôn, nhưng suốt hơn 1 năm rưỡi công trình bị treo, người dân mỏi mòn chờ đợi mà không được đóng điện sử dụng do vướng mắc các thủ tục. Ngay sau khi sáp nhập, chính quyền xã mới đã phối hợp với ngành điện lực làm việc dứt điểm. Chỉ sau một tuần, dòng điện đã thắp sáng những nếp nhà ở Tống Trong trong niềm vui vỡ òa của bà con.
Sự sâu sát cơ sở còn phát huy tác dụng to lớn trong công tác phòng, chống thiên tai. Đợt dông lốc quét qua địa bàn vào cuối tháng 3/2026 này chỉ diễn ra chớp nhoáng trong 5-10 phút nhưng đã gây thiệt hại cho gần 500 hộ dân. Thay vì ngồi chờ cấp thôn báo cáo số liệu, đội ngũ cán bộ xã lập tức tỏa đi khắp các thôn bản. Bằng việc trực tiếp xuống hiện trường thống kê, rà soát, xã đã kịp thời huy động lực lượng hỗ trợ cho hơn 200 hộ dân chịu thiệt hại nặng nhất khắc phục hậu quả, ổn định cuộc sống nhanh nhất.
Chính quyền xã đã quy định rõ việc phân công cán bộ dành thời gian cố định hàng tuần, hàng tháng để xuống thôn, bản. Ảnh: Thanh Tiến.
Cũng theo Phó Chủ tịch xã Trạm Tấu, đặc thù của xã có 99% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là người dân tộc Mông, đời sống kinh tế vô cùng khó khăn. Nhiều phụ nữ ngoài 40 tuổi vẫn còn hạn chế về khả năng đọc, viết tiếng phổ thông.
Thấu hiểu hoàn cảnh ấy, cán bộ xã đã có những cách làm linh hoạt, hiệu quả. Như khi triển khai làm hồ sơ hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát, theo quy định, người dân phải tự chuẩn bị hồ sơ, đi chụp ảnh, photo và công chứng giấy tờ. Tuy nhiên, nếu áp dụng máy móc, bà con sẽ rất nản lòng vì chi phí đi lại, in ấn giấy tờ.
Để đẩy nhanh tiến độ và đảm bảo quyền lợi cho bà con, cán bộ xã đã tự nguyện hỗ trợ khâu thủ tục, xã tự bỏ tiền mua máy in, cán bộ chủ động mua giấy về làm toàn bộ hồ sơ cho dân.
"Anh em mỗi người chia nhau một việc, mình phải chủ động đến tận thôn làm cho người dân chứ không thể đợi người dân tự mang hồ sơ đến được", Phó Chủ tịch Bùi Hồng Anh bộc bạch.
Nhiều thủ tục hành chính, cán bộ xã đã chủ động làm thay cho người dân. Ảnh: Thanh Tiến.
Xuyên suốt cuộc trò chuyện, triết lý "đưa chính quyền gần dân, sát dân" liên tục được nhấn mạnh. Triết lý ấy được hiện thực hóa qua mọi nhiệm vụ. Từ việc cài đặt định danh điện tử VNeID đến chiến dịch khám sức khỏe toàn dân mới đây. Dù xã đã duy trì 4 điểm trạm y tế tại vị trí trung tâm của 4 xã cũ, nhưng lãnh đạo xã kiên quyết không để người dân ở các thôn xa phải tự đi bộ đến trạm. Các tổ công tác, đội ngũ y, bác sĩ được phân công lịch cụ thể, mang theo thiết bị lặn lội vào tận các bản xa xôi, hẻo lánh để khám sàng lọc, kiểm tra các bệnh cơ bản về tai, mũi, họng, mắt cho bà con. Chỉ những trường hợp bệnh phức tạp cần xét nghiệm chuyên sâu mới yêu cầu người dân ra trạm hoặc lên tuyến trên.
Bên cạnh đó, xác định điện và sóng viễn thông là hai yếu tố sống còn để nâng cao dân trí và kết nối thông tin, hiện tại, địa phương đang dốc lực rà soát từng cụm dân cư để phối hợp với Sở Công thương sớm kéo điện lưới quốc gia đến những hộ cuối cùng. Xã cũng chủ động làm việc với các nhà mạng như Viettel, Vinaphone để khảo sát, đề xuất dựng thêm các trạm phát sóng 4G, xóa bỏ các vùng lõm sóng trên địa bàn đồi núi.
Không đùn đẩy trách nhiệm, không bắt bà con đi lại nhiều lần, những hồ sơ khó, anh em trực tiếp làm giúp, chủ động ứng dụng mạng xã hội Zalo để trao đổi thông tin nhanh chóng với các trưởng thôn, giảm tối đa thủ tục rườm rà cho đồng bào.
Phó Chủ tịch UBND xã Trạm Tấu Bùi Hồng Anh khẳng định: Đến hiện tại, bộ máy chính quyền của xã đã cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Ảnh: Thanh Tiến.
Sức bật vùng cao
Vượt qua những khó khăn trong giai đoạn đầu, xã Trạm Tấu đang hướng đến mục tiêu lớn nhất đề ra trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã: “Đưa Trạm Tấu sớm thoát khỏi diện đặc biệt khó khăn”. Trước khi sáp nhập, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo của địa phương chiếm trên 50%. Chính quyền mới đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, tỷ lệ hộ nghèo sẽ giảm xuống dưới 10%.
Để hiện thực hóa khát vọng thoát nghèo, Trạm Tấu xác định rõ định hướng phát triển nông, lâm nghiệp bền vững. Xã vận động bà con tập trung canh tác các cây dược liệu có giá trị kinh tế cao như sa nhân, thảo quả dưới tán rừng, tán quế. Về chăn nuôi, khuyến khích người dân phát triển các giống đặc sản bản địa mang thương hiệu riêng như lợn đen, gà Mông.
Xã Trạm Tấu phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 10% vào năm 2030. Ảnh: Thanh Tiến.
Dư địa phát triển lớn nhất, hứa hẹn tạo ra sức bật cho xã Trạm Tấu chính là du lịch sinh thái và năng lượng tái tạo. Với độ cao chênh lệch gần 400m so với thung lũng Mường Lò, vùng đất này sở hữu khí hậu mát mẻ quanh năm cùng những cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ. Nơi đây có những điểm ngắm cảnh tuyệt đẹp, những bản làng nguyên sơ, những điểm săn mây, check-in ngay bên cửa nhà…
Ngoài các nhà máy thủy điện đang vận hành, địa phương đã nằm trong quy hoạch phát triển điện gió và điện mặt trời của quốc gia, tương lai về một diện mạo phát triển bền vững dựa trên năng lượng sạch và du lịch cộng đồng đã bắt đầu hình thành. Địa phương cũng đang chủ động rà soát, bám sát Đề án phát triển giao thông nông thôn của tỉnh để đề xuất đầu tư, kiên cố hóa và mở mới các tuyến đường. Chỉ khi những cung đường trên các đỉnh núi được kết nối thì khát vọng thoát nghèo và phát triển du lịch của đồng bào nơi đây mới thực sự cất cánh.
Những khó khăn ban đầu cơ bản đã vượt qua, nhịp làm việc đã đi vào guồng, mạnh mẽ hơn, quyết liệt hơn và hiệu quả hơn. Rồi đây, những con đường được mở ra, nối thông, những dòng điện đến từ nguồn năng lượng xanh không còn bị cách trở bởi địa hình núi non. Một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp là một cuộc thử thách cho con người trưởng thành hơn, dám nghĩ, dám làm, dám ước mơ trên cơ sở, tiền đề vững chắc là chủ trương, đường lối sáng suốt của Đảng, Chính phủ, sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của tỉnh, sự đoàn kết nhất trí của đội ngũ cán bộ xã, sự đồng lòng ủng hộ của người dân.
Sẽ còn những khó khăn, nhưng từ những bước đi đầu tiên đầy bản lĩnh hôm nay, chúng ta có quyền tin Trạm Tấu sẽ từng bước hiện thực hóa khát vọng vươn lên, trở thành vùng đất phát triển bền vững, trở thành miền đất đáng sống, nơi người dân được thụ hưởng thành quả của một nền hành chính gần dân, vì dân và phục vụ nhân dân.
Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/mot-nam-thu-lua-noi-dinh-troi-tram-tau-d818616.html
