Mùa hè bên ông bà

Khi năm học khép lại, nhiều gia đình bắt đầu lên kế hoạch cho kỳ nghỉ hè của con trẻ. Bên cạnh các lớp năng khiếu hay những chuyến du lịch, không ít phụ huynh lựa chọn để con dành nhiều thời gian hơn cho ông bà. Từ những chuyến về quê, những ngày nghỉ bên ông bà đến những công việc giản dị trong cuộc sống hằng ngày, mùa hè đang mang đến cho nhiều em nhỏ những trải nghiệm đáng nhớ và những bài học không có trong sách vở.

Hà Nội Mới•24/06/2026

Những “lớp học mùa hè” không giáo án

Không phải chuyến du lịch xa hay một lớp học đặc biệt, điều khiến nhiều em nhỏ háo hức mỗi khi hè về đôi khi chỉ đơn giản là được ở bên ông bà. Với các con của chị Lê Hiếu Dương (phường Nghĩa Đô, Hà Nội), mùa hè bắt đầu từ chuyến xe về quê ngoại cách trung tâm thành phố hơn 30km. Không cần những khu vui chơi hiện đại hay những hoạt động được lên lịch sẵn, lũ trẻ nhanh chóng hòa vào nhịp sống quen thuộc của làng quê. “Về quê là cháy nắng không khác gì đi biển”, chị Dương cười kể.

Con trai chị Dương háo hức xem ông ngoại làm xích đu. Ảnh: NVCC

Buổi sáng, các con theo ông ngoại ra đồng cắt cỏ. Đến trưa lại đầu trần đạp xe quanh xóm. Có hôm gọi về ăn cơm được một lúc, quay đi quay lại đã thấy mất hút. Sáng sớm ra bờ sông chơi, chiều lại tụ tập cùng đám bạn trong làng. Điều khiến lũ trẻ thích thú không chỉ là những khoảng thời gian tự do khám phá mà còn bởi ở đó luôn có ông bà đồng hành, dõi theo và yêu thương.

“Điều tôi mong nhất là các con được chạm vào cuộc sống thực sự, được ở với ông bà, với họ hàng, với những điều sau này có thể trở thành ký ức đẹp trong tuổi thơ của con”, chị Dương chia sẻ. Những ngày hè như thế đang trở thành khoảng thời gian đặc biệt để ông bà và các cháu gần gũi nhau hơn.

Chị Bùi Diễm (phường Xuân Phương, Hà Nội) vui vẻ gọi khoảng thời gian các con ở với bà nội là “tour bà nội”. Không có những chuyến đi xa hay lịch trình dày đặc, mùa hè của các con xoay quanh khoảng sân trước nhà, chiếc võng mắc dưới bóng cây và khu vườn nhỏ của bà. Hết đá bóng lại đạp xe, đọc sách. Điều khiến chị Diễm bất ngờ là những đứa trẻ vốn mê đồ ăn nhanh lại đặc biệt yêu thích những món rau được hái từ chính khu vườn của bà. “Các con bảo rau của bà ngon hơn rau mẹ mua”, chị kể. Điều lũ trẻ nhớ không chỉ là những luống rau xanh hay những buổi vui chơi ngoài sân. Trong ký ức của các em còn có hình ảnh người bà kiên nhẫn hướng dẫn cách chăm cây, kể những câu chuyện đời thường và dành cho cháu sự quan tâm theo cách rất riêng.

Còn với chị Thu Quỳnh (phường Đông Ngạc, Hà Nội), những tháng hè là khoảng thời gian ông bà có điều kiện gần gũi các cháu nhiều hơn. Ngoài việc chăm sóc hằng ngày, ông bà còn kiên nhẫn hướng dẫn các cháu gấp quần áo, phụ giúp việc nhà, tự sắp xếp đồ dùng cá nhân hay làm những món ăn đơn giản. Những công việc tưởng như nhỏ bé ấy lại khiến lũ trẻ đặc biệt thích thú. Mỗi lần tự tay hoàn thành một việc nào đó, các em đều háo hức khoe với bố mẹ. Không chỉ vậy, ông bà còn đưa đón các cháu tham gia các lớp học năng khiếu, kỹ năng trong dịp hè. Những quãng đường đi về, những câu chuyện bên mâm cơm hay những buổi tối quây quần bên nhau trở thành khoảng thời gian để ông bà hiểu cháu hơn và các cháu cũng thêm gần gũi với ông bà.

“Có những việc người lớn thấy bình thường nhưng với trẻ lại là trải nghiệm rất mới. Các con luôn háo hức khi được tự tay làm những công việc mà trước đây chỉ thấy ông bà làm”, chị Quỳnh chia sẻ. Những ngày hè ấy có thể không được lấp đầy bằng các hoạt động cầu kỳ hay những chuyến đi xa. Nhưng qua những công việc nhỏ trong gia đình, những câu chuyện thường ngày hay khoảng thời gian bên ông bà, nhiều em nhỏ đang tích lũy cho mình những trải nghiệm quý giá mà không sách vở nào có thể thay thế.

Có thể bạn quan tâm

Tạo mùa hè an toàn cho thiếu nhiTại nhiều địa phương trên địa bàn Hà Nội, các mô hình lớp học bơi miễn phí, lớp kỹ năng sống và hoạt động trải nghiệm đang được triển khai mạnh mẽ, góp phần tạo một mùa hè an toàn, lành mạnh cho trẻ em.

Lan tỏa kiến thức pháp luật, vun đắp gia đình hạnh phúcVHO - Gia đình là nơi mỗi người học cách yêu thương, lắng nghe và chia sẻ trách nhiệm. Nhưng trong đời sống hiện nay, nhiều mâu thuẫn lại bắt đầu từ những điều rất gần: Áp lực kinh tế, khoảng cách thế hệ, cách nuôi dạy con, ứng xử trên mạng xã hội hay sự thiếu trò chuyện giữa các thành viên. Vì vậy, việc đưa kiến thức pháp luật về gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình đến với người dân bằng những hình thức gần gũi, dễ tiếp nhận có ý nghĩa thiết thực.

Cuộc sống những đứa trẻ ở làng quê khi ông bà kiêm cha mẹỞ nhiều vùng quê, không ít cha mẹ phải đi làm xa, để lại con cái cho ông bà chăm sóc, dạy dỗ. Tình trạng này tưởng chừng là câu chuyện đời thường, nhưng có nhiều ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của trẻ.

Những người thầy của tuổi thơ

Theo ThS Lê Thị Thanh Hà, giảng viên Tâm lý học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, những trải nghiệm cùng ông bà trong dịp hè có ý nghĩa đặc biệt đối với sự phát triển của trẻ em.

Theo chuyên gia, trong khi cha mẹ thường gắn với việc học tập, sinh hoạt và những áp lực của cuộc sống thường ngày thì ông bà lại mang đến cho trẻ một dạng kết nối khác, gần gũi và giàu cảm xúc hơn. Những câu chuyện về tuổi thơ, kinh nghiệm sống hay cách ứng xử trong gia đình được truyền lại một cách tự nhiên thông qua các hoạt động thường nhật. “Ông bà thường có nhiều thời gian và sự kiên nhẫn để đồng hành cùng trẻ. Khi cùng cháu chăm sóc cây cối, nấu ăn, làm việc nhà hoặc đơn giản là trò chuyện mỗi ngày, ông bà đang giúp trẻ hình thành các kỹ năng sống, khả năng giao tiếp và sự thấu cảm với những người xung quanh”, ThS Lê Thị Thanh Hà cho biết. Mối quan hệ gắn bó với ông bà còn mang lại cho trẻ cảm giác được yêu thương, che chở và an toàn về mặt cảm xúc. Đây là yếu tố quan trọng đối với sự phát triển tâm lý của trẻ, đặc biệt trong bối cảnh nhiều gia đình có nhịp sống bận rộn.

Khoảng thời gian bên ông bà giúp các con cháu thêm gắn bó với gia đình và cội nguồn. Ảnh: Chi Mai

Bên cạnh đó, ông bà còn là cầu nối giúp trẻ hiểu hơn về cội nguồn gia đình, về những giá trị truyền thống và nếp sống được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Những điều ấy không được truyền dạy bằng các bài học lý thuyết mà được trẻ tiếp nhận một cách tự nhiên thông qua sự đồng hành hằng ngày.

“Có những kỹ năng trẻ có thể học ở trường lớp, nhưng những ký ức về tình yêu thương, sự bao dung và những câu chuyện gia đình thường được vun đắp từ mối quan hệ với ông bà. Đây là những giá trị có thể theo trẻ trong suốt quá trình trưởng thành”, ThS Lê Thị Thanh Hà nhận định.

Với cô Nguyễn Thị Vinh Quy, Tổ dân phố 7, phường Phú Diễn, khoảng thời gian ông bà và các cháu được gần gũi nhau có ý nghĩa rất đặc biệt trong đời sống gia đình hiện nay. “Mỗi dịp cuối tuần sum họp, cả gia đình lại dành thời gian trò chuyện, cùng đọc sách, trao đổi những điều đã học được trong cuộc sống. Tôi nghĩ đó là cách để các thành viên luôn gần gũi và gắn bó với nhau. Từ lời dạy của ông bà, sự chăm sóc của cha mẹ, đến tình yêu thương giữa anh chị em. Những điều tưởng chừng bình dị ấy đã góp phần nuôi dưỡng nhân cách, trách nhiệm và lối sống của mỗi người", cô Quy chia sẻ.

Chủ đề Ngày Gia đình Việt Nam 28-6 năm nay là “Gia đình hạnh phúc - Quốc gia thịnh vượng”. Hạnh phúc ấy nhiều khi được bắt đầu từ những điều rất giản dị: một mùa hè được ở bên ông bà, những bữa cơm có tiếng cười của nhiều thế hệ hay những bài học đầu đời được truyền lại từ người già cho con trẻ.

Những khung hình "tuyệt đối điện ảnh" trên Đồi chè Long Cốc

Xu hướng theo chủ đề