Lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran đã bị đặt vào tình thế căng thẳng mới trong ngày 27/6, khi quân đội Mỹ nối lại các cuộc không kích nhằm vào Iran sau vụ một tàu thương mại bị trúng đạn tại eo biển Hormuz - một hành động Tổng thống Mỹ Donald Trump cho là “vi phạm ngớ ngẩn” đối với lệnh ngừng bắn kéo dài 60 ngày.
Theo đó, quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các cơ sở radar ven biển cùng các địa điểm lưu trữ tên lửa và máy bay không người lái của Iran vào ngày 26/6.
Tehran nhanh chóng đáp trả. Ngay sau đó, sáng 27/6, Iran thực hiện một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào Bahrain, quốc gia vùng Vịnh nơi đặt căn cứ của Hạm đội 5 Hải quân Mỹ.
Trước khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn, Iran thường xuyên tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông. Tuy nhiên, trong khuôn khổ các cuộc đàm phán hòa bình do Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance và Đặc phái viên Trung Đông Steve Witkoff dẫn dắt, hai bên đã nhất trí tạm dừng các hành động quân sự.
Theo The Hill, phản ứng trước diễn biến mới, Chủ tịch Hội đồng Đại biểu Bahrain Ahmed bin Salman Al Musallam đã “lên án mạnh mẽ” cuộc tấn công của Iran, đồng thời gọi đây là hành động “vi phạm trắng trợn” chủ quyền của Bahrain.
Cùng ngày, cơ quan giám sát hàng hải của Hải quân Anh cũng ghi nhận một vụ việc khác tại eo biển Hormuz. Một tàu thương mại bị trúng một “vật thể bay không xác định”. Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết toàn bộ thủy thủ đoàn đều an toàn, nhưng khu vực buồng lái của con tàu đã bị hư hại.
Washington phát tín hiệu cứng rắn
Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội ngày 27/6, Phó Tổng thống J.D. Vance bảo vệ quyết định sử dụng vũ lực của Mỹ.
“Iran đã ký một thỏa thuận ngừng bắn và chúng tôi đã tôn trọng thỏa thuận đó. Nếu họ có bất đồng về cách thức áp dụng biên bản ghi nhớ, họ có thể nhấc điện thoại lên để trao đổi. Nhưng bạo lực sẽ bị đáp trả bằng bạo lực”, ông Vance viết.
Xuất hiện trong một chương trình truyền hình tối cùng ngày, Phó Tổng thống Mỹ tiếp tục bảo vệ chiến lược của chính quyền Tổng thống Donald Trump đối với Iran, ngay cả khi hai bên cuối cùng không đạt được một thỏa thuận lâu dài.
Những phát biểu này cho thấy Washington muốn duy trì áp lực đối với Tehran, đồng thời khẳng định sẵn sàng sử dụng biện pháp quân sự nếu cho rằng Iran vi phạm các cam kết đã ký kết.
Bất đồng về nội dung thỏa thuận
Mặc dù cả Mỹ và Iran đều tuyên bố giành thắng lợi sau khi ký biên bản ghi nhớ hồi đầu tháng, song cách diễn giải của hai bên về nội dung thỏa thuận lại có sự khác biệt đáng kể.
Hai bên đưa ra những quan điểm khác nhau về việc liệu Iran có được phép thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz hay không. Tổng thống Donald Trump khẳng định việc đi qua eo biển sẽ vẫn miễn phí, nhưng Tehran cho rằng họ có quyền thu phí đối với các tàu thuyền đi qua.
Bên cạnh đó, trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social sau vòng đàm phán hòa bình đầu tiên, Tổng thống Trump cho biết Tehran đã “hoàn toàn và đầy đủ đồng ý” cho phép thanh sát các cơ sở hạt nhân trong tương lai.
Tuy nhiên, phía Iran bác bỏ tuyên bố này.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei phát biểu với truyền thông nhà nước hôm 24/6 rằng Tehran không có kế hoạch cho phép các thanh sát viên quốc tế vào Iran. Ông cũng cho biết chưa có cuộc gặp nào được lên lịch với Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
“Không có bất kỳ nghị định thư nào liên quan đến vấn đề này”, ông Baghaei nhấn mạnh.
Sự khác biệt trong cách hiểu về các cam kết hạt nhân đang trở thành một trong những điểm bất đồng lớn nhất giữa hai bên kể từ khi ký kết thỏa thuận.
Nhiều điểm nóng tiếp tục âm ỉ
Không chỉ vấn đề hạt nhân, một loạt hồ sơ khác cũng đang đe dọa sự ổn định của lệnh ngừng bắn.
Theo The Hill, các tranh cãi liên quan đến quyền kiểm soát eo biển Hormuz, chương trình hạt nhân của Iran cũng như căng thẳng giữa Israel và Hezbollah - lực lượng được Iran hậu thuẫn - đều có nguy cơ làm suy yếu thỏa thuận hiện nay.
Iran đã cảnh báo có thể tiếp tục hạn chế hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz sau các cuộc không kích nhằm vào Lebanon.
Trong khi đó, sau khi Lebanon ngày 27/6 chấp thuận các điều khoản của một thỏa thuận khung do Mỹ hậu thuẫn với Israel, Tổng thư ký Hezbollah Naim Qassem tuyên bố văn kiện này là “vô hiệu”.
Thỏa thuận yêu cầu Hezbollah phải giải giáp lực lượng vũ trang, một trong những điều kiện then chốt nhằm giảm căng thẳng dọc biên giới Israel - Lebanon.
“Thỏa thuận khung ở Washington là một sự sỉ nhục và là sự đầu hàng chủ quyền”, ông Qassem tuyên bố trong một thông điệp được hãng truyền thông Al Mayadeen, vốn có quan hệ gần gũi với Hezbollah đăng tải.
Những diễn biến mới nhất cho thấy dù các cuộc đàm phán đã giúp Mỹ và Iran tạm thời tránh được một cuộc đối đầu trực tiếp quy mô lớn, lệnh ngừng bắn vẫn đang phải đối mặt với nhiều phép thử. Các bất đồng về chương trình hạt nhân, an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz và những xung đột ủy nhiệm trong khu vực tiếp tục là những yếu tố có thể đẩy quan hệ hai nước trở lại vòng xoáy căng thẳng bất cứ lúc nào.
Và khi bất đồng vẫn chưa được giải quyết, mỗi hành động quân sự của một bên đều có thể bị bên kia xem là vượt qua “lằn ranh đỏ”. Nguy cơ tái bùng phát đối đầu Mỹ - Iran luôn hiện hữu, bất chấp những nỗ lực ngoại giao đang được triển khai nhằm duy trì tiến trình hòa bình.
Nguồn: https://daibieunhandan.vn/my-iran-lai-thu-thach-lan-ranh-do-cua-nhau-10421926.html
![[Ảnh] Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp](https://vphoto.vietnam.vn/thumb/1200x675/vietnam/resource/IMAGE/2026/07/01/1782882811691_ndo_br_1-jpg.webp)
