Nghề dệt thổ cẩm của người Chăm An Giang

Tại đầu nguồn An Giang, nghề dệt thổ cẩm của đồng bào Chăm đang hồi sinh mạnh mẽ. Không chỉ gìn giữ di sản quốc gia, những nghệ nhân ấp Phũm Soài còn biến khung cửi thành cầu nối phát triển du lịch và tạo sinh kế bền vững cho địa phương.

Phụ nữ Chăm với bàn tay khéo léo đã lưu giữ văn hóa truyền thống của dân tộc qua những sản phẩm dệt thổ cẩm thủ công.

Nép mình nơi ngã ba sông đầu nguồn châu thổ Cửu Long, nơi dòng nước sông Hậu và sông Châu Đốc hòa quyện cùng tiếng đọc kinh vang vọng từ những thánh đường cổ kính, nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Chăm tại ấp Phũm Soài (xã Châu Phong, An Giang) đang hồi sinh mạnh mẽ dưới đôi tay khéo léo của người phụ nữ.

Về Phũm Soài, du khách dễ dàng bị cuốn hút bởi hình ảnh những khung cửi bên hiên nhà sàn, nơi các nghệ nhân Hồi giáo Islam miệt mài dệt nên hoa văn mang giá trị văn hóa sâu sắc. Mỗi tấm vải là một câu chuyện, lát cắt di sản được truyền từ đời này sang đời khác. Bà Sala Mah chia sẻ, 15 tuổi bà đã biết dệt vải từ mẹ và bà. Ngày xưa, biết dệt là niềm tự hào của thiếu nữ Chăm; còn nay, nghề dệt phục vụ du lịch giúp giữ lửa truyền thống và cải thiện thu nhập gia đình.

Theo bà Sala Mah, họa tiết vân mây, sóng nước hay kẻ sọc trên vải không chỉ đẹp mắt mà còn phản ánh sinh động thiên nhiên, lịch sử của đồng bào Chăm An Giang. Để làm ra sản phẩm hoàn chỉnh phải trải qua 6 công đoạn khắt khe. Trong đó, làm canh dọc là khó nhất, đòi hỏi kỹ thuật sắp sợi và phối màu chính xác. Nghệ nhân phải mất ba ngày chỉ để xỏ go khung dệt, sau đó dệt xen kẽ để tạo nên sản phẩm bền màu, càng dùng càng bóng đẹp.

Ông Mohamad, Chủ cơ sở dệt thổ cẩm Mohamach, cho biết nghề dệt tại Châu Phong ra đời từ đầu thế kỷ XIX. Thời hoàng kim, mỗi nhà đều có vài khung dệt, sản phẩm xuất sang cả Campuchia, Thái Lan, Malaysia. Dù nhịp sống hiện đại khiến nghề có lúc mai một, nhưng những người nặng lòng với di sản vẫn quyết tâm giữ gìn. Hiện cơ sở của ông tạo sinh kế cho 18 phụ nữ địa phương với thu nhập từ 4-6 triệu đồng/tháng.

Ông Mohamad (ấp Phũm Soài, xã Châu Phong, tỉnh An Giang)- một người Chăm miệt mài giữ lửa nghề dệt thổ cẩm truyền thống.

Năm 2024, ông Mohamad thành lập Tổ hợp tác du lịch cộng đồng làng Chăm Châu Phong. Tại đây, du khách không chỉ xem dệt vải mà còn được thăm thánh đường, khám phá nhà cổ và thưởng thức ẩm thực đặc sắc như cà ri bò, tung lò mò, bánh bò nướng. Ông Bruce William, du khách Canada, chia sẻ: “Được trực tiếp trải nghiệm quá trình dệt từ những sợi tơ đơn giản thành tấm vải làm quà lưu niệm là điều rất thú vị trong hành trình khám phá An Giang”.

Sản phẩm của làng nghề hiện không chỉ bán trực tiếp mà đã vươn lên mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và xuất đi các nước Pháp, Đức, Australia... Ngày 6/3/2023, nghề dệt thổ cẩm của người Chăm xã Châu Phong chính thức trở thành Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Đây là tiền đề quan trọng để chính quyền địa phương và bà con cùng nâng cao nhận thức bảo tồn.

Ông Nguyễn Văn Hợp, Phó chủ tịch UBND xã Châu Phong, khẳng định địa phương luôn quan tâm truyền dạy nghề cho thế hệ trẻ, đồng thời hỗ trợ kỹ năng làm du lịch và quảng bá sản phẩm ra thị trường quốc tế. Với sự đoàn kết và sáng tạo, nghề dệt thổ cẩm nơi ngã ba sông chắc chắn sẽ tiếp tục vươn xa.

QUÝ MẠNH (tổng hợp)

Nguồn: https://baohaiphong.vn/nghe-det-tho-cam-cua-nguoi-cham-an-giang-532440.html