Nhạc Trịnh - những khoảng lặng còn mãi

Những đêm nhạc Trịnh Công Sơn tại các quán cà phê ở Hải Phòng vẫn thu hút đông đảo người yêu nhạc.

Câu lạc bộ Guitar phủi Hải Phòng biểu diễn đêm nhạc Trịnh tại quán cafe Alley tối 1/4. Ảnh: HUỲNH GIANG SƠN

Âm nhạc của suy tư và chiêm nghiệm

Tối 1/4, tại quán cà phê Alley trên phố Lạch Tray (phường Gia Viên), Câu lạc bộ Guitar phủi Hải Phòng tổ chức đêm nhạc tưởng nhớ Trịnh Công Sơn nhân kỷ niệm 25 năm ngày mất của ông.

Những giai điệu quen thuộc như “Hạ trắng”, “Nắng thủy tinh”, “Một cõi đi về”, “Cát bụi”… vang lên, không chỉ gợi nhớ mà còn mở ra những tầng ý nghĩa sâu xa về đời sống. Nếu “Hạ trắng” là nỗi buồn bảng lảng của thời gian và ký ức, thì “Nắng thủy tinh” lại gợi cảm giác mong manh, trong trẻo của những khoảnh khắc đời thường. Trong khi đó, “Một cõi đi về” mang đậm triết lý nhân sinh, đặt ra những suy tư về sự sống, cái chết và hành trình tồn tại của con người.

Chính sự đa chiều trong nội dung đã khiến âm nhạc Trịnh Công Sơn vượt ra khỏi khuôn khổ của những ca khúc giải trí thông thường để trở thành một dạng “ngôn ngữ triết học bằng âm nhạc”.

Anh Bùi Mạnh Cường ở phường An Dương - một nhạc công thường xuyên tham gia các đêm nhạc Trịnh tại Hải Phòng, nhận định: Âm nhạc của Trịnh Công Sơn không chỉ để nghe mà còn để suy ngẫm. “Ở đó có những câu hỏi về thân phận, về tình yêu, về sự tồn tại mà mỗi người nghe sẽ tự tìm câu trả lời cho riêng mình”, anh chia sẻ. Theo anh, chính chiều sâu triết lý đã tạo nên giá trị bền vững cho nhạc Trịnh.

Cùng quan điểm, chị Nguyễn Thị Thu Nga, giáo viên Trường Tiểu học Nguyễn Trãi, phường Gia Viên cho rằng: Cách thể hiện nhạc Trịnh không cần quá cầu kỳ về kỹ thuật. Trong đêm nhạc, chị lựa chọn lối hát mộc mạc, tập trung vào cảm xúc. “Nhạc Trịnh càng giản dị thì càng dễ chạm đến người nghe. Điều quan trọng là sự chân thành”, chị nói. Thực tế cho thấy, nhiều ca khúc của Trịnh Công Sơn không đòi hỏi quãng giọng rộng hay kỹ thuật phức tạp, nhưng lại rất khó thể hiện trọn vẹn nếu thiếu chiều sâu cảm xúc.

Nhiều ca khúc của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn mang tính triết lý, được thể hiện qua những hình ảnh giàu tính biểu tượng.

Theo chị Nguyễn Thị Duyên, một ca sĩ không chuyên ở phường Đông Hải, từng lọt top 30 Cuộc thi Giọng ca vàng Bolero Việt Nam mùa 11 năm 2025, âm nhạc Trịnh Công Sơn còn mang ý nghĩa như một điểm tựa tinh thần. Chị cho biết trong những giai đoạn khó khăn của cuộc sống, những ca khúc như “Một cõi đi về” hay “Để gió cuốn đi” đã giúp chị tìm lại sự cân bằng. “Nghe nhạc Trịnh, tôi cảm thấy được chia sẻ và có thêm sức mạnh để bước tiếp”, chị Duyên nói.

Không chỉ hiện diện trong các đêm nhạc nhỏ, tình yêu dành cho nhạc Trịnh còn lan tỏa trong nhiều không gian đời sống tại Hải Phòng. Tại quán cà phê Nắng (phường Thành Đông), mỗi dịp đầu tháng 4, các ca khúc của Trịnh Công Sơn lại được lựa chọn biểu diễn như một cách tưởng nhớ. Anh Phong Phạm, khách quen tại quán, người yêu nhạc Trịnh nhiều năm cho biết, anh thường xuyên thể hiện những ca khúc này trong các buổi tụ họp bạn bè. “Nhạc Trịnh khiến mọi người chậm lại, lắng nghe nhau nhiều hơn”, anh nói.

Giữ nhạc Trịnh trong đời sống hôm nay

Nhìn rộng hơn, giá trị của âm nhạc Trịnh Công Sơn không chỉ nằm ở số lượng hơn 600 ca khúc, mà còn ở khả năng phản ánh những vấn đề mang tính phổ quát của con người. Tình yêu trong nhạc Trịnh không ồn ào, mãnh liệt mà thường là những nỗi buồn sâu lắng, những chia xa, những hoài niệm. Thân phận con người hiện lên nhỏ bé trước dòng chảy của thời gian, nhưng cũng đầy nhân văn khi luôn hướng đến sự thấu hiểu và bao dung.

Đặc biệt, nhiều ca khúc của ông mang tính triết lý rõ nét, thể hiện qua những hình ảnh giàu tính biểu tượng. “Cát bụi” gợi nhắc về vòng tuần hoàn của đời người, “Một cõi đi về” đặt ra câu hỏi về ý nghĩa tồn tại, còn “Để gió cuốn đi” lại truyền tải thông điệp sống đẹp, sống cho đi. Những ca từ tưởng chừng giản dị nhưng lại chứa đựng chiều sâu tư tưởng, khiến người nghe càng trải nghiệm cuộc sống càng cảm nhận rõ hơn giá trị.

Tình yêu dành cho nhạc Trịnh lan tỏa trong nhiều không gian đời sống tại Hải Phòng.

Trong bối cảnh hiện nay, công nghệ đã góp phần đưa nhạc Trịnh đến gần hơn với công chúng trẻ thông qua các bản phối mới, các nền tảng số. Tuy nhiên, không ít ý kiến cho rằng việc tiếp nhận âm nhạc theo xu hướng nhanh, ngắn đang khiến người nghe trẻ khó kiên nhẫn để cảm nhận hết chiều sâu của nhạc Trịnh. Đây cũng là thách thức đối với việc gìn giữ và phát huy giá trị của dòng nhạc này.

Để nhạc Trịnh tiếp tục lan tỏa trong đời sống đương đại, nhiều ý kiến cho rằng cần duy trì những không gian biểu diễn gần gũi, nơi âm nhạc được thể hiện một cách mộc mạc và chân thành. Bên cạnh đó, việc kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại trong cách phối khí, trình diễn cũng là hướng đi cần thiết, miễn là vẫn giữ được tinh thần cốt lõi của tác phẩm.

HUYỀN TRÂM

Nguồn: https://baohaiphong.vn/nhac-trinh-nhung-khoang-lang-con-mai-539510.html