Nhàn đàm: Lặng lẽ sinh tồn

Cuộc sống hiện tại hối hả và bận rộn, nhiều khi chúng ta lướt qua quá nhanh chẳng kịp lưu lại điều gì, ví dụ những ngày này hàng cây hai bên đường đã xanh hơn, những mầm non đã lớn thành cành nho nhỏ sau mùa bão lũ.

Chưa kịp ngoảnh nhìn lại thì ký ức đã chất chồng lẫn lộn. Nhớ na ná đâu đó điều này điều kia chắp vá như đã từng xảy ra, từng đi qua, thỉnh thoảng lại nôn nao khi bất chợt chạm những gì yêu thương cũ. Tất cả đó, đã là thuộc về.

Trong khu vườn trường sáng nay, nắng đã tràn lên mọi nẻo hành lang, những lối đi về phủ tràn đầy nắng, bất chợt làm cho con người ta nhớ về những ngày mưa dài rong rêu. Dọc theo khuôn viên, từng ô cỏ hình chữ nhật là những gốc cây đại thụ. Nào phượng, điệp vàng, xà cừ, những thân đước cao vút ngút ngàn dấu vết cuống lá đã từng xanh trên thân cây. Những thân cây sần sùi thời gian, trên một thân cây lại ký gửi, nương nhờ nhiều đời sống khác. Lan rừng, tầm gửi, bồ đề, rễ lơ lửng trong không khí, treo mình giữa gió, uống nắng dầm sương.

Sinh tồn đôi khi là chuyện bám được vào đâu đó giữa chênh vênh. Là học cách chịu đựng bóng râm khi chưa tới lượt mình đón nắng. Là biết chờ mùa mưa, dù tháng ngày đang khô khốc. Ngước nhìn lên tán cây, bầu trời bị chia thành nhiều mảnh bởi những đường gân chằng chịt nhưng luôn tạo ranh giới, nhường nhịn. Sự sống, vì thế, không phải lúc nào cũng tròn trịa và ngay ngắn. Nó có thể méo mó, ký sinh, chen lấn, thậm chí làm tổn thương lẫn nhau. Con người cũng vậy, có người sống vì có niềm tin, về một điều gì đó để vui, hạnh phúc. Có người bị những nỗi buồn quấn quanh như tầm gửi. Mọi thứ đang lặng lẽ sinh tồn. Như khi đứng dưới một thân cây đầy vết tích, chúng ta nhận ra rằng điều lặng lẽ mới là sự kiêu hãnh của đời sống.

Những thân cây già luôn mang dáng vẻ rất giống con người khi đã đi qua nhiều năm tháng. Mùa này, những thân cây khô khốc đứng lặng giữa trời không một chút gió. Ngước nhìn lên thật kỹ mới thấy trên sự khô khốc ấy đang có biết bao đời sống khác nương tựa vào. Sự sống đôi khi thật lạ, có thể nảy mầm ngay trên một thân cây cháy sém, một cành cây đã trụi lá, hay giữa khoảng không chẳng có gì để bấu víu.

Có lẽ con người cũng vậy.

Có những người nhìn bên ngoài rất mạnh mẽ vững vàng như thân cây lớn đứng giữa trời, sâu bên trong họ cũng đầy những vết thương. Họ vẫn đi qua cuộc đời với vẻ bình thản, vẫn che mát cho người khác dù chính mình đã có lúc chực gãy đổ. Và cũng có những người sống như dây leo. Họ không đủ mạnh mẽ để đứng một mình nên phải bám vào một điều gì đó, một niềm tin mong manh rằng rồi mọi chuyện sẽ tốt hơn. Người ta thường nghĩ dựa dẫm là yếu đuối nhưng thật ra đôi khi đó chỉ là cách để tồn tại. Giống như những rễ cây treo lơ lửng giữa trời kia, có lẽ chúng chẳng thích chênh vênh nhưng đó là cách duy nhất để chúng tiếp tục tồn tại.

Ngước nhìn lên một lần nữa, những tán cây đan vào nhau giữa nền trời xanh. Bên cạnh những nhánh cây chết khô vẫn bám víu vào đó một chùm lá của loài khác, xanh non và mềm mại. Sự sống luôn là như vậy, luôn tồn tại đồng thời với tàn úa, với mất mát, chia lìa. Hình như mọi thứ mùa này đều lặng lẽ như đang ngủ yên đâu đó đợi mùa mưa đến để hồi sinh. Tất cả vẫn còn đủ lòng tin để sống tử tế với cuộc đời.

Niềm vui sáng nay là tôi đã nhìn thấy một thế giới ấy. Thế giới nhiều tầng của các loài cây trong khuôn viên trường. Tôi là người thấp nhất bởi tôi phải ngước lên nhìn chúng. Tôi vẫn bình thản ngẩng đầu nhìn trời. Vẫn đủ dịu dàng để nâng niu một bông hoa, để nhớ đến bao con người đã sống và đi qua, nhớ từng câu thơ của tiền nhân để lại.

Ở Huế, buổi sáng bên con đường ven sông, những hàng cây đổ bóng dài xuống mặt đất. Người đi xe đạp lướt qua, mặt trời mắc lại giữa những tán lá, ánh sáng len qua từng khoảng trống nhỏ, lặng lẽ và kiên nhẫn. Xưa Cao Bá Quát đi trên sông Hương mà viết: "Trường giang như kiếm lập thanh thiên". Sông Hương không còn mềm mại lững lờ, là một lưỡi kiếm dài dựng thẳng giữa nền trời xanh. Người ta thường nghĩ đến sông luôn là những gì yên ả như bến vắng, con đò, tiếng mái chèo khua nhè nhẹ. Nhưng với Cao Bá Quát, dòng sông lại mang khí chất mạnh mẽ và cô độc, một thứ gì đó vừa đẹp vừa sắc, tĩnh lặng và thiêng liêng. Có lẽ chỉ những người từng đi qua nhiều bão tố mới nhìn ra con sông như vậy. Họ không chỉ thấy nước là nước, cây là cây. Họ nhìn thấy trong đó số phận của chính mình. Một thân cây già đứng lặng giữa trời cũng giống như một lưỡi kiếm đã bị thời gian làm cùn đi nhưng vẫn còn nguyên khí phách. Chính trên thân cây ấy, lá non vẫn mọc, rễ vẫn buông, chim vẫn tìm về làm tổ. Cũng như dòng sông kia, bề ngoài những tưởng là tĩnh lặng nhưng bên trong đang sôi trào sức sống nên vẫn chảy mãi sông ơi.

Con người đôi khi không thể lúc nào cũng mềm mại xuôi theo mọi dòng chảy. Có những lúc phải biết giữ lấy phần cứng cỏi của mình giữ lấy một đường thẳng giữa rất nhiều cong vênh của cuộc đời. Sự dịu dàng là một vẻ đẹp, kiên cường mới là thứ giúp người ta đi qua giông gió. Sóng xô vào đá mới thấy mình trắng xóa, vạn vật trên đời luôn neo vào nhau, có thể như sóng và đá kia nhưng mắt người không nhìn thấy đó thôi. Nếu không có ghềnh đá đứng đó, có lẽ sóng chỉ lặng lẽ đi qua như một dải nước xanh vô danh không biết mình có thể tung bọt vỡ vụn rồi sáng lên dưới mặt trời đẹp đến thế.

Vạn vật gắn bó vào nhau, lặng lẽ sinh tồn như sóng và đá kia. Con người thường nghĩ mình tự do, tự đứng một mình giữa cuộc đời. Nhưng thật ra ai cũng đang được giữ lại bởi một điều gì đó. Đôi khi chúng ta chẳng để ý gì tiếng chim hót líu lo mỗi sáng, hay hàng cây trên một con đường quen thuộc đi qua, một góc quán xưa gợi nhớ thềm nhà cũ. Tự đứng một mình giữa cuộc đời chỉ là mắt người thường quen nhìn những thứ lớn lao mà quên mất những sợi dây nhỏ bé ấy. Cho đến một ngày nó đứt đi ta mới biết mình từng neo vào đó nhiều biết dường nào.

Nguồn: https://thanhnien.vn/nhan-dam-lang-le-sinh-ton-1852604182002425.htm