Những người "thắp lửa" Thái dưới chân núi bản Lìm

Giữa nhịp sống hiện đại đầy biến động, những làn điệu Khắp, Nhuôn, tiếng Khèn bè, Pí păn vẫn đều đặn vang lên tại bản Lìm (xã Hùng Chân). Đó không chỉ là âm nhạc, mà là nhịp đập của ký ức và tình yêu văn hóa được gìn giữ bằng đôi tay, khối óc của những nghệ nhân đang âm thầm nối dài mạch sống cho di sản cha ông.

Ra đời từ năm 2021, Câu lạc bộ (CLB) văn hóa Thái bản Lìm là minh chứng cho sức mạnh của sự tự nguyện. Từ vài thành viên ít ỏi ngày đầu, đến nay CLB đã quy tụ 30 "hạt nhân" văn hóa. Đều đặn ngày 15 hàng tháng, không khí bản nhỏ lại rộn ràng hơn bao giờ hết - nơi những người yêu văn hóa Thái gặp gỡ, sẻ chia qua từng điệu múa, câu hát.

Sự kết hợp giữa thổi khèn bè và hát nhuôn của nghệ nhân Lô Văn Định và nghệ nhân Lô Thị Năm. Ảnh: Hiền Lương

Dẫn dắt "mái nhà chung" này là bà Lô Thị Năm, một phụ nữ Thái đầy nhiệt huyết. Dù tất bật với công việc gia đình, bà vẫn thu xếp chu toàn để duy trì lịch sinh hoạt đều đặn cho các thành viên. Với bà Năm, CLB không đơn thuần là nơi giao lưu, mà là cách để bảo vệ "vốn cổ" trước sự mai một của thời gian.

“Chúng tôi sinh hoạt vào ngày rằm mỗi tháng. Các thành viên chủ yếu ở độ tuổi 40 đến 60, nhưng hễ vào điệu múa là tinh thần ai nấy đều trẻ lại”, bà Năm mỉm cười chia sẻ.

Bằng sự say mê không mệt mỏi, bà Năm cùng các nghệ nhân như ông Lữ Viết Xuân, ông Lô Văn Định đã trở thành những chiếc cầu nối sống động. Họ tỉ mỉ truyền dạy từng cách luyến láy trong câu Khắp, từng nhịp bấm trên cây Pí, tiếng Khèn bè cho thế hệ trẻ.

Với ông Lữ Viết Xuân, tiếng Khèn bè là tình yêu được nhen nhóm từ thuở nhỏ khi nghe cha thổi. Chính cái "mê" từ ngày thơ bé ấy đã thôi thúc ông quyết tâm giữ lấy nghề và giờ đây lại tiếp tục trao truyền cho con cháu.

Nghệ nhân Lô Viết Xuân say mê bên cây khèn bè của mình. Ảnh: Hiền Lương

Nghệ nhân Lô Văn Định người thổi Pí păn của CLB. Ảnh: Hiền Lương

Điều đáng quý nhất là mọi hoạt động đều tự thân vận động. Từ trang phục, nhạc cụ đến những buổi sinh hoạt chỉ có chén trà, ấm nước lá... tất cả đều do các thành viên tự nguyện đóng góp. Họ đến với nhau không vì danh hiệu hay thù lao, mà bởi một sợi dây liên kết vô hình: Lòng tự hào dân tộc.

Không chỉ gói gọn trong bản, tiếng khèn của các nghệ nhân đã lan tỏa tới các xã lân cận qua những buổi biểu diễn, giao lưu. Tuy nhiên, đằng sau sự rộn ràng ấy vẫn còn những nỗi niềm trăn trở. Những chiếc nhạc cụ cần được bảo trì, những bộ trang phục dần cũ màu và những nghệ nhân cao tuổi cần thêm sự động viên để tiếp tục hành trình miệt mài.

Bà Lô Thị Năm bày tỏ: “Chúng tôi chỉ mong có thêm sự quan tâm, hỗ trợ điều kiện để phục vụ bà con tốt hơn, để văn hóa Thái mãi là niềm tự hào của bản làng”.

Buổi giao lưu văn nghệ giữa CLB văn hóa Thái bản Lìm và các đoàn viên xã Hùng Chân. Ảnh: Hiền Lương

Giữ gìn CLB văn hóa Thái bản Lìm là giữ lấy linh hồn của núi rừng Hùng Chân. Sự đồng hành của chính quyền và cộng đồng chính là "nguồn nhiên liệu" quý giá nhất để những người "giữ lửa" nơi đây tiếp tục cống hiến, để tiếng khèn, điệu múa Thái mãi ngân vang, vượt qua mọi đổi thay của thời đại.

“

“Từ điển” văn hóa Thái bản Lìm:
- Khắp, Nhuôn, Xuối: Các làn điệu dân ca đặc trưng của người Thái, dùng để giao duyên, chúc tụng hoặc kể chuyện.
- Khèn bè: Nhạc cụ đa âm, linh hồn trong các lễ hội và điệu xòe Thái.
- Pí păn: Một loại sáo đặc biệt của người Thái, âm thanh cao vút, thường dùng để thổ lộ tâm tình.
- Ngày 15 hàng tháng: Ngày hội ngộ định kỳ - thời điểm kết nối cộng đồng tại bản Lìm.

ADQuảng cáo

Nguồn: https://baonghean.vn/nhung-nguoi-thap-lua-thai-duoi-chan-nui-ban-lim-10318046.html