Dromen weven uit het zeggegras van Hue

Bezorgd over het verval van traditionele ambachten na elk overstromingsseizoen, hebben de vrouwen van het dorp Pho Trach (wijk Phong Dinh, stad Hue) de ambacht van het weven met zeggegras hardnekkig nieuw leven ingeblazen. Ze geven traditionele producten een eigentijdse, modieuze uitstraling en belichamen daarmee hun streven naar meer succes.

Exquisite textiel gemaakt van zeggegras.

Op sommige ochtenden in Pho Trach, terwijl de mist nog over het water van de O Lau-rivier hangt, klinkt het zachte geluid van roeispanen, dat het platteland ontwaakt dat net uit het regenseizoen is gekomen. Zowel de lokale bevolking als toeristen noemen deze plek liefkozend "Pho Trach Diem", een bijna 500 jaar oud dorpje dat aan de oever van de rivier ligt die uitmondt in de Tam Giang-lagune. Elk jaar "strijdt" het dorp tegen hevige overstromingen, maar het behoudt hardnekkig zijn traditionele ambacht van het weven van zeggegras, waarmee elegante, verfijnde en esthetisch aantrekkelijke handtassen en hoeden worden gemaakt.

Traditionele dorpsambachten krijgen een "nieuwe look".

Mevrouw Ho Thi Suong Lan met een mand gemaakt van zeggegras.

Mevrouw Ho Thi Suong Lan, directeur en oprichtster van Maries Co., Ltd., vertelde me dat het verhaal niet begon in een traditioneel ambachtsdorp, maar tijdens een reis naar Indonesië. Voordat ze het merk Maries oprichtte, runde ze sinds 2012 een bedrijf in inkomend toerisme , gespecialiseerd in het begeleiden van internationale toeristen en Vietnamese expats naar Vietnam.

Eind 2020, tijdens een reis naar Indonesië, nam ze een kegelvormige hoed van lotusbladeren mee. In een vreemd land vroegen veel mensen er nieuwsgierig naar. Vietnamese mensen in de groep leenden hem zelfs om foto's te maken. Het beeld van "westerse toeristen die vanzelfsprekend kegelvormige hoeden dragen, maar Vietnamese toeristen die ze zelden meenemen" zette haar aan het denken: "Het is een prachtig, elegant symbool van Vietnam, maar de ware waarde ervan wordt nog niet voldoende gewaardeerd..."

Na haar terugkeer begon ze aan een reis langs de ambachtelijke dorpen van Hue en vestigde zich uiteindelijk in Pho Trach, een dorp van meer dan 500 jaar oud dat gespecialiseerd is in het weven van zeggegras. Het zeggegras wordt hier verbouwd in laaggelegen gebieden die jaarlijks overstromen. De dorpelingen weven matten, tassen en andere eenvoudige producten, die ze voornamelijk verkopen tijdens het Hue Festival. "Niemand doet aan marketing. Niemand bouwt een merk op. De producten zijn prachtig, maar ze kunnen niet buiten het dorp worden verkocht," klaagde mevrouw Suong Lan.

Veel opvallende en trendy ontwerpen worden toegepast op handgemaakte producten van zeggegras.

Een gevarieerd assortiment decoratieve accessoires, handtassen en kegelvormige hoeden belichaamt de nationale geest.

Tijdens de zes piekmaanden van de COVID-19-pandemie wijdde ze al haar tijd aan marktonderzoek en het bestuderen van binnenlandse en internationale trends in handwerk. Ze merkte op dat Vietnam veel rotan- en bamboeproducten exporteerde, maar dat er weinig bedrijven waren die hoogwaardige handgemaakte mode produceerden van natuurlijke materialen zoals zeggegras.

In oktober 2020, tijdens een liefdadigheidsreis naar Oost-Amerika, een gebied dat geteisterd wordt door aanhoudende overstromingen, deelde ze 200 reddingsvesten uit. Die reis maakte een diepe indruk op mevrouw Suong Lan, en ze herinnert zich nog levendig de bedroefde gezichten van de ontvangers: "Ik vroeg hen of ze blij zouden zijn met een vaste baan, en de lokale bevolking antwoordde dat ze alleen maar werk wilden, geen geld van een goed doel..."

Momenteel werken er bij het bedrijf van mevrouw Suong Lan ongeveer 30 vrouwen fulltime in de winkel en zijn er nog eens ongeveer 30 vrouwen direct betrokken bij de ambachtsdorpen. In het dorp Pho Trach verbouwen en weven de vrouwen voornamelijk zeggegras, terwijl ze in de dorpen Keng Van en Cong Luong zich toeleggen op het maken van kegelvormige hoeden. Deze drie ambachtsdorpen zijn niet alleen productielocaties, maar ook gemeenschappen waar de lokale bevolking is opgegroeid met hun ambachten. Deze ambachtslieden werken al vijf jaar samen met mevrouw Lan, met als enige zorg een stabiele baan en een vast jaarinkomen.

In de meeste andere gebieden, zoals Phu Yen en de provincies van de Mekongdelta, groeit de zeggeplant in zure, zoute grond; terwijl hij in Hue groeit in schone, zoetwatermoerassen.

De hardwerkende inwoners van Hue, die zwoegend in de zon en de barre weersomstandigheden trotseren, dragen bij aan de creatie van prachtige handgemaakte producten.

Mevrouw Nở, een ambachtsvrouw die in Hue riet weeft, vertelde dat de vrouwen in het dorp momenteel voornamelijk producten weven voor het bedrijf van mevrouw Sương Lan. Dankzij dit hebben veel gezinnen een stabiele bron van inkomsten, voldoende om hun levensonderhoud te bekostigen en zich zeker te voelen over hun ambacht. De ambachtsvrouwen in het dorp zijn nu bedreven in het maken van diverse producten, van kussens en hoeden tot modieuze petten, allemaal gemaakt van fijne rietvezels. Ze bewaren en geven het ambacht altijd door aan hun kinderen en kleinkinderen.

Mevrouw Suong Lan deelde haar gedachten: Traditionele ambachten verdwijnen niet omdat de ambachtslieden niet van hun werk houden, maar omdat ze niet de eerlijke waarde van hun arbeid ontvangen. Wanneer een ambacht gewaardeerd wordt, zullen mensen er met trots aan gehecht raken. Wat opvalt in het verhaal van mevrouw Lan is dat ze het niet heeft over "personeel" of productievolume; ze heeft het over "mensen" en "de vreugde van het uitoefenen van het ambacht".

Naast hun werk krijgen de vrouwen die in de winkels werken een formele opleiding in verkoop, communicatie en marketing. De vrouwen in de ambachtsdorpen worden begeleid door ervaren ambachtslieden, waardoor ze hun vaardigheden verbeteren. Hier is mevrouw Lan het meest trots op, omdat het geleidelijk de mentaliteit van de ambachtslieden verandert. Ze zien zichzelf niet langer als louter beoefenaars van een eenvoudig ambacht, maar als hoeders van een traditioneel Vietnamees beroep.

Toen haar producten van zeggegras naar internationale handelsbeurzen reisden en bij buitenlandse toeristen terechtkwamen, nam ze de bedankbriefjes en uitingen van waardering van klanten mee terug en deelde die met al haar werknemers. Die trots verspreidde zich door het hele dorp, in stilte maar met een diepe impact…

Opvallende handtas- en kegelvormige hoedontwerpen werden aan het publiek getoond op de voorjaarsbeurs van 2026.

"Het product een nieuwe look geven"

Als liefhebber van traditionele patronen streeft mevrouw Suong Lan er altijd naar om lokale elementen en traditionele culturele aspecten in haar producten te verwerken. Op een rustieke achtergrond van zeggegras worden bekende symbolen van Hue afgebeeld. Lotusbloemen, abrikozenbloesems, orchideeën, chrysanten, bamboe; en dan draken, eenhoorns, schildpadden, feniksen; kegelvormige hoeden, ao dai (traditionele Vietnamese kleding), riksja's... zijn geschilderd en versierd met acrylverf, met behulp van warme en levendige kleuren.

Geboren en getogen te midden van het bruisende erfgoed van de oude hoofdstad Hue, erfde ze vanzelfsprekend een vorstelijke geest. Verhalen over keizers en de esthetiek van de Nguyen-dynastie doordrongen haar als een ondergrondse stroom, diep in haar geheugen gegrift en bewaard gebleven op haar handtassen en hoedranden. Zo transformeerde ze erfgoed in tastbare symbolen die tentoongesteld kunnen worden op internationale handelsbeurzen, een eindeloze bron van creatieve inspiratie.

De mensen in Pho Trach (Hue) werken er hard aan om hun levensonderhoud te verbeteren door middel van het weven van zeggegras.

De inwoners van Hue zijn dolblij dat ze een hoed van zeggegras in hun handen kunnen houden.

“Vroeger maakten onze grootouders hoeden van palmbladeren, lotusbladeren, stengels van banyanbladeren, stof, zijde… Toen ik al tassen van banyangras had gemaakt, dacht ik: waarom zou ik geen banyangras op hoeden gebruiken? Maar om ze mooi te maken, moest ik het weefraam opnieuw bekijken; elke bamboestrip moest sterk zijn, elke grasspriet moest gelijkmatig zijn…”, aldus mevrouw Suong Lan.

Eerder had ze tijdens marktonderzoek geconstateerd dat verschillende bedrijven hoeden van zeggegras maakten, maar dat hun producten het ontbrak aan verfijning, kwaliteit en esthetische aantrekkingskracht.

Gedreven door die vastberadenheid begon het merk Maries aan een reis om de traditionele rieten hoed te verheffen, niet alleen als handgemaakt product, maar ook als eigentijds design. Voor mevrouw Suong Lan moet elke hoed een impact hebben, een trend worden waar Vietnamezen trots op zijn en die buitenlandse toeristen koesteren en mee naar huis nemen als een prachtig souvenir, waarbij Vietnamese culturele symbolen subtiel in elke steek zijn verwerkt.

Lan noemt het het "meest uitdagende" product, maar ook het product waar ze het meest trots op is. De kegelvormige hoed, een symbool van de vrouwen van Hue en Vietnamese vrouwen in het algemeen, belichaamt immers al elegantie en toewijding. Maar voor mevrouw Suong Lan en haar collega's krijgt het een extra betekenislaag: de heropleving van een traditioneel ambacht in het ritme van de hedendaagse mode.

“Onze hoeden zijn momenteel de mooiste op de markt en worden ook voor de hoogste prijs verkocht. Klanten zijn er meteen dol op zodra ze ze vasthouden. Ik heb nog nooit een klacht ontvangen…”, aldus mevrouw Suong Lan.

Er werden prachtige producten gelanceerd, geïnspireerd op het beeld van het paard.

Mevrouw Ho Thi Suong Lan is blij dat haar "ideeën" en die van haar collega's aan veel internationale vrienden zijn voorgesteld.

Mevrouw Suong Lan vertelde over de tijd die ze besteedde aan het zoeken naar dorpen waar traditionele kegelvormige hoeden werden gemaakt. Ze ondervond veel moeilijkheden omdat het zeggegras vrij dik was en het weefproces ingewikkeld, waardoor bijna niemand de klus wilde aannemen. Ze benaderde veel ambachtslieden en traditionele ambachtsdorpen, maar zonder succes...

Tijdens hun zoektocht vertelde mevrouw Vo Thi Lan, die op dat moment hielp met klusjes in huis, dat ze jarenlang kegelvormige hoeden had gemaakt. Omdat het inkomen uit dat beroep niet hoog was, moest ze ermee stoppen: "Als jullie nog niemand hebben gevonden die kegelvormige hoeden kan maken, laat mij het dan eens proberen," zei mevrouw Vo Thi Lan.

Nadat ze het zelf had geprobeerd, bleek de hoed die mevrouw Lan had gemaakt de mooiste te zijn van alle ontwerpen waarmee mevrouw Suong Lan eerder had geëxperimenteerd. Vanaf dat moment sprak mevrouw Lan de wens uit om zich volledig te wijden aan het hoedenmaken.

Momenteel is mevrouw Vo Thi Lan hoofd van de afdeling kegelhoeden maken bij Maries. Bovendien heeft ze het ambacht teruggebracht naar haar geboortedorp en het aan veel mensen geleerd. Inmiddels heeft haar dorp een team van professionele kegelhoedenmakers gevormd, die prachtige, hoogwaardige producten maken.

De kegelvormige hoeden en tassen gemaakt van zeggegras dragen de stempel van onze nationale cultuur en geest.

Als de kegelvormige hoed een symbool is, dan zijn de tassen een uiting van aanpassingsvermogen. In de wereld van handwerk worden beperkingen in ontwerp vaak geaccepteerd. Maar het merk van mevrouw Lan heeft maar liefst 50 tot 60 verschillende ontwerpen. Elk seizoen veranderen de kleuren en elke collectie heeft een eigen karakter. Daarnaast is haar snelheid – haar vermogen om zich snel aan te passen aan de markt – een voordeel dat niet elk traditioneel ambachtsdorp bezit.

“We richten ons op het modesegment. En de mode heeft iets nieuws, unieks en trendy nodig. Ik volg internationale trends en verwerk vervolgens moderne elementen in traditionele producten… Momenteel hebben we 50-60 verschillende tasontwerpen. De kleuren zijn divers en worden aangepast aan de internationale modetrends. We behouden een traditionele stijl, maar die moet relevant blijven en de trends volgen,” benadrukte mevrouw Lan.

Als de avond valt over de O Lau-rivier, waait de wind vanuit de Tam Giang-lagune over de weelderige groene zeggevelden. In de kleine huisjes van Pho Trach is het ritmische geluid van de zeggevezels die elkaar raken zo regelmatig als een ademhaling, zo levendig als de levensader van het ambachtsdorp. Handen die ooit alleen gewend waren aan het weven van waterdichte matten, maken nu tassen en hoeden die op internationale beurzen worden tentoongesteld. Uit angst dat het oude ambacht zou verdwijnen, weven de vrouwen van Hue een nieuwe droom.

Hong Phuong/Krant over nieuws en etnische groepen

Bron: https://baotintuc.vn/van-hoa/det-giac-mo-tu-co-bang-xu-hue-20260305093642744.htm