De plaatsnaam Chợ Đồn in Biên Hòa

Veel plaatsnamen in Bien Hoa zijn geen officiële namen meer, maar worden nog steeds veel gebruikt in het dagelijks taalgebruik, zoals: Lo Bo (Koeienoven), Lo Heo (Varkensoven), Lo Than (Houtskooloven), Go Cat (Zandheuvel), Ho Bo (Koeienkuil), enzovoort, en Cho Don is daar een voorbeeld van.

Een hoek van het kruispunt Cho Don (wijk Bien Hoa, provincie Dong Nai ). Foto: Dang Tung

In het boek "Administratieve, historische en culturele plaatsnamen van Dong Nai", samengesteld door de Dong Nai Historical Science Association, geredigeerd door meester Tran Quang Toai, voormalig adjunct-directeur van het Departement Cultuur, Sport en Toerisme en voorzitter van de Dong Nai Historical Science Association, en uitgegeven door Dong Nai Publishing House in 2013, is de plaatsnaam Cho Don opgenomen in het hoofdstuk over historische plaatsnamen. Het boek ontving de Trinh Hoai Duc-prijs, een erkenning voor de wetenschappelijke betrouwbaarheid ervan, en werd in opdracht van de provincie Dong Nai geschreven en gefinancierd.

De beschrijving van Chợ Đồn staat op pagina 723 van de eerste editie: “Chợ Đồn ligt nu in de wijk Bửu Hòa, in de stad Biên Hòa. Voorheen bekend als Chợ Lò, behoorde het tot het dorp Bình Long, in de gemeente Chánh Mỹ Thượng, district Phước Chánh, provincie Biên Hòa. Het gebied had zeer welvarende straten en veel pottenbakkerijen. Toen de Tây Sơn-rebellen Gia Định binnentrokken, vestigden ze zich hier, vandaar de plaatsnaam Chợ Đồn. In 1956 sloten de handelaren van Chợ Đồn hun markten en eisten onderhandelingen over algemene verkiezingen… In 1959 verhuisden vrouwelijke kaderleden hierheen om te werken in de Biên Hòa-gebied.”

Volgens dit boek is de plaatsnaam Cho Don dus ontstaan ​​doordat het Tay Son-leger daar een kamp had opgeslagen.

De Geschiedenis van Vietnam, samengesteld door het Instituut voor Geschiedenis van de Vietnamese Academie voor Sociale Wetenschappen en uitgegeven door de Uitgeverij voor Sociale Wetenschappen in Hanoi in 2017, deel 4, behandelt de 17e en 18e eeuw met subkopjes over vier gevallen waarin het Tay Son-leger Gia Dinh binnentrok om met de Nguyen-heren om de macht te strijden. Het eerste subkopje, getiteld "Het Tay Son-leger valt het Nguyen-leger in Gia Dinh voor het eerst aan", op pagina 347, vermeldt: In februari 1776 leidde Nguyen Lu, als opperbevelhebber, de marine om het Nguyen-leger in Gia Dinh aan te vallen. De Nguyen-heer vluchtte naar Tran Bien en sloeg zijn kamp op in Dong Lam (het huidige Hai Dong). Het Tay Son-leger veroverde Saigon.

Op pagina 349 van dit boek staat een subtitel: "De tweede zegevierende aanval van het Tay Son-leger op het Nguyen-leger in Gia Dinh." Het boek vermeldt: "In maart 1777 viel het Tay Son-leger, onder bevel van Nguyen Hue, met twee land- en zeemachten de Nguyen-heren in Gia Dinh aan."

Op pagina 353 staat de volgende subtitel: De derde succesvolle aanval van het Tay Son-leger op het Nguyen-leger in Gia Dinh, ditmaal in 1782, onder leiding van Nguyen Nhac, nadat Do Thanh Nhan was vermoord door Heer Nguyen Anh op verdenking van verraad.

De vierde keer was in februari 1783, onder bevel van Nguyen Hue en Nguyen Lu, en bij deze gelegenheid versloeg Nguyen Hue het Siamese leger op beslissende wijze.

De voormalige Don-markt heet nu de Buu Hoa-markt.

Zo trok het Tay Son-leger vier keer Gia Dinh binnen, en tussen elke aanval door werd Gia Dinh heroverd door het leger van heer Nguyen. De eerste keer dat het Tay Son-leger Gia Dinh binnentrok, stond het onder bevel van Nguyen Lu, terwijl heer Nguyen naar Tran Bien vluchtte. Het Tay Son-leger vestigde daar een garnizoen om te voorkomen dat het leger van Nguyen naar Gia Dinh zou terugkeren.

In het lemma over Cù lao Phố in Vương Hồng Sểns Woordenboek van Zuid-Vietnamese dialecten staat: "Aan de zuidkant van het eiland (Cù lao Phố - PV) was een veerpont, vanwaar veerboten mensen naar de Bình Tiên-markt vervoerden. Toen het Tây Sơn-leger arriveerde, sloegen ze hun kamp op deze plek op, die bekend kwam te staan ​​als Chợ Đồn (Fortmarkt), en die naam wordt tot op de dag van vandaag nog steeds gebruikt" (pagina 250, Nhà xuất bản Trẻ, 1999).

In het boek Gia Dinh Thanh Thong Chi, vertaald door Pham Hoang Quan, bevat het commentaar- en onderzoeksgedeelte een lemma over Cho Don, ook bekend als Lo Giay-markt, Binh Tien-markt of Binh Long-markt. Op pagina 62 van dit boek staat: "Aan de zuidkant was er ook een veerpont naar de Binh Tien-markt, in de volksmond Lo Giay-markt genoemd. Toen het Tay Son-leger daar gelegerd was, heette het Cho Don, behorend tot het dorp Binh Tien. Dit boek werd samengesteld door Trinh Hoai Duc, een hooggeplaatste ambtenaar van de Nguyen-dynastie, en daarmee wordt de reden voor de naam Cho Don bewezen."

Het boek "Korte geschiedenis van Bien Hoa" van Luong Van Luu vermeldt Cho Don tweemaal, met de bovengenoemde oorsprong van de naam, en voegt daaraan toe dat dit de plaats was van een veldslag tussen het leger van Ly Tai, dat voorheen de Tay Son had gevolgd maar hen nu had verlaten, en het Dong Son-leger van Do Thanh Nhan, dat aan de zijde van de Nguyen-heren stond, om een ​​oude vete te beslechten. Ly Tai verloor de veldslag en sneuvelde.

Tijdens het bewind van Gia Long werd het dorp Binh Tien hernoemd tot Binh Long, en tijdens de Franse koloniale periode werd het hernoemd tot Buu Hoa. Vanaf 1 juli 2025 zullen de wijken Buu Hoa, Tan Van, Hoa An en Tan Hanh samengevoegd worden tot de wijk Bien Hoa.

Buu Hoa heeft ook de Thu Huong-brug, een personage uit volksverhalen, het nationale monument Nguyen Tri Phuong-tempel (waarvan een bronzen beeld werd geschonken en opgericht door de Vietnamese Historische Vereniging), de Thanh Luong-pagode (een monument op provinciaal niveau) en een Cao Dai-tempel. Cho Don staat bekend om zijn gegrilde varkensspiesjes en noedelsoep met slangenkopvis; de Nguyen Tri Phuong-straat, die door het gebied loopt, is verbeterd vanaf het kruispunt Cho Don, het kruispunt Bui Huu Nghia - Nguyen Tri Phuong, tot aan Cau Hang op de Nguyen Ai Quoc-straat in de wijk Bien Hoa.

Tran Chiem Thanh

Bron: https://baodongnai.com.vn/dong-nai-cuoi-tuan/202601/dia-danh-cho-don-o-bien-hoa-2a409f0/