Het witboek van Zuid-Korea: een nieuwe aanpak vormgeven

Het Zuid-Koreaanse Witboek over de hereniging in 2026 (gepubliceerd op 18 mei) schetst een nieuwe koers voor de benadering van de betrekkingen tussen Noord- en Zuid-Korea.

De Zuid-Koreaanse president Lee Jae Myung. (Bron: Yonhap)

Dit is het eerste witboek van het Zuid-Koreaanse Ministerie van Unificatie onder president Lee Jae-myung. Opvallend is dat dit document laat zien dat Seoul zijn aanpak aanpast om de nadruk te leggen op dialoog, spanningsbeheersing en vreedzame co-existentie.

De twee landen hebben de afgelopen vijf jaar inderdaad geen uitwisselingen of economische samenwerking gehad. Pyongyang blijft een harde lijn volgen door zijn grondwet te wijzigen, zijn grondgebied als aangrenzend aan Zuid-Korea te definiëren en bepalingen met betrekking tot de hereniging van Noord- en Zuid-Korea te schrappen, zijn troepen aan de zuidelijke grens te versterken en de defensiesamenwerking met Rusland op te voeren.

Daarentegen kiest de huidige regering, na een periode van hard optreden onder voormalig president Yoon Suk Yeol, voor een wat "mildere" aanpak. Het nieuwe Witboek van het Zuid-Koreaanse Ministerie van Unificatie is een teken van deze verschuiving.

Oude fles, nieuwe wijn.

Qua vorm volgt het Witboek de lijn van eerdere documenten, die sinds 1990 regelmatig zijn gepubliceerd en variëren in omvang van 200 tot 400 pagina's in het Koreaans met een Engelse samenvatting. Met 232 pagina's en zeven hoofdstukken blijft dit document zich richten op kernthema's zoals beleidsuitvoering, bevordering van uitwisseling en samenwerking tussen Noord- en Zuid-Korea, humanitaire kwesties en dialoog. De inhoud van dit Witboek kent echter wel een aantal aanpassingen.

Ten eerste zou het document de presentatie van bepaalde inhoud met betrekking tot sancties en VN-resoluties hebben aangepast om de benadering van vreedzame co-existentie beter weer te geven.

Ten tweede schetst het document ook drie belangrijke principes van Zuid-Korea met betrekking tot toekomstige betrekkingen tussen Noord- en Zuid-Korea, waaronder: respect voor het politieke systeem van Noord-Korea; verzet tegen hereniging door annexatie; en het afzien van provocerende acties. Het document stelt tevens voor om de militaire overeenkomst van 19 september 2018 onder president Moon Jae-in te hervatten, een nieuwe "Basisovereenkomst tussen Noord- en Zuid-Korea" inzake bilaterale betrekkingen op te stellen en roept op tot een driestappenplan van "bevriezing-vermindering-ontmanteling" voor de denuclearisatie op het Koreaanse schiereiland.

Ten derde benadrukt het Witboek 2026 van het Zuid-Koreaanse Ministerie van Unificatie het element van "twee de facto staten": "Erkennend dat Zuid- en Noord-Korea momenteel als twee onafhankelijke staten bestaan, streven we ernaar de inter-Koreaanse betrekkingen te ontwikkelen tot een relatie van vreedzame co-existentie, naast het voortzetten van het unificatieproces." Dit document bevestigt dan ook de wens om de huidige houding van Noord-Korea te transformeren in een "bilaterale relatie gericht op vrede".

Dit wordt duidelijk weerspiegeld in de formulering van het Witboek 2026 in vergelijking met de vorige versie: de frequentie van de woorden "vrede" (van 29 naar 196 keer), "vreedzame coëxistentie" (van 108 naar 627 keer) en "dialoog" (van 50 naar 144 keer) is sterk toegenomen. Omgekeerd is de frequentie van kritische woorden zoals " mensenrechten " (van 156 naar 26 keer), "afvalligheid" (van 203 naar 10 keer) en "vrijheid" (van 43 naar 3 keer) aanzienlijk afgenomen.

In tegenstelling tot de vorige versie onder Yoon Suk Yeol, die zich richtte op het opvoeren van de druk, propaganda en kritiek, legt deze versie de nadruk op vertrouwensopbouwende maatregelen, zoals het verbieden van anti-Noord-Koreaanse posters, spandoeken en uitzendingen, en het herstellen van de communicatiekanalen. De Zuid-Koreaanse minister van Unificatie, Chung Dong Young, bevestigde: "Vrede op het Koreaanse schiereiland is geen keuze, maar onze manier van leven." De voetbalwedstrijd tussen de Zuid-Koreaanse vrouwenclub Suwon en het Noord-Koreaanse Naegohyang in Suwon op 20 mei was een poging om dat doel te bereiken.

Toeristen bekijken Noord-Koreaans grondgebied vanaf het observatiedek van een Starbucks-café in het Aegibong Peace Ecological Park in Gimpo, provincie Gyeonggi, Zuid-Korea. (Bron: Korea Times)

Negen mensen, tien meningen.

Niet iedereen is het echter eens met de beoordeling van Chung Dong Young. In Zuid-Korea betogen sommige conservatieven en grondwetgeleerden dat het officieel aanwijzen van de twee Korea's als twee onafhankelijke naties ongrondwettelijk is, omdat de grondwet het Koreaanse schiereiland als één territorium beschouwt en verwijst naar hereniging door middel van vreedzame middelen.

Het Zuid-Koreaanse ministerie van Unificatie reageerde hierop door te stellen dat het document in lijn was met eerdere verklaringen en een belangrijke stap vormde in het herenigingsproces.

Noord-Korea heeft op zijn beurt geen officiële verklaring afgegeven. Recente uitspraken en acties suggereren echter dat Pyongyang een voorzichtige en sceptische houding aanneemt ten opzichte van elke stap van Seoul.

De onlangs gewijzigde grondwet van Noord-Korea specificeert echter niet de locatie van de grens tussen Noord- en Zuid-Korea. Volgens Zuid-Koreaanse waarnemers zou dit erop kunnen wijzen dat Pyongyang niet direct nieuwe spanningspunten met Seoul wil creëren, wat erop duidt dat er nog steeds ruimte is voor beide partijen om de betrekkingen te bevorderen en te verbeteren, zij het een fragiele relatie.

Ook Japan, China en de Verenigde Staten hebben nog geen officiële reactie gegeven. Tijdens een ontmoeting met president Lee Jae-myung op de Andong-top op 19 mei verklaarde de Japanse premier Takaichi Sanae echter dat beide partijen het nucleaire programma van Noord-Korea hadden besproken. Chinese media meldden ondertussen dat president Xi Jinping en president Donald Trump de situatie op het Koreaanse schiereiland hadden besproken tijdens hun ontmoeting op 14 mei, maar gaven geen verdere details.

Gezien het standpunt van Peking, dat stabiliteit vooropstelt en zich verzet tegen hereniging door geweld, is het echter onwaarschijnlijk dat het land bezwaar zal maken tegen het document. Washington, dat denuclearisatie als een voorwaarde beschouwt, zou daarentegen een andere kijk op de tekst kunnen hebben.

Uiteindelijk weerspiegelt het Witboek 2026 van het Zuid-Koreaanse Ministerie van Unificatie, met aanzienlijke wijzigingen ten opzichte van zijn voorganger, een opmerkelijke verschuiving in de aanpak van Seoul, van confrontatie naar het prioriteren van dialoog, met als doel vreedzame coëxistentie op het Koreaanse schiereiland.

Dit is echter slechts de eerste stap in de poging om verandering te bewerkstelligen, en beide partijen hebben nog een lange weg te gaan voordat echte vrede bereikt is.

Bron: https://baoquocte.vn/sach-trang-cua-han-quoc-dinh-hinh-phuong-an-moi-396297.html