Ivoorwitte zijden draden van Tea Chẩu

Hoewel de traditionele culturele identiteit van veel etnische minderheidsgroepen dreigt te verdwijnen, bewaart en onderhoudt de Dao-gemeenschap in het dorp Tra Chau, gemeente Son Ha, district Bao Thang, nog steeds de waarden van hun traditionele weefambacht.

Samen met de cultuurfunctionaris van de gemeente Son Ha volgden we de betonnen weg die zich door de uitgestrekte groene kaneelbossen slingerde naar het centrum van het dorp Tra Chau.

De weefkunst in het dorp Tra Chau wordt al generaties lang door lokale vrouwen doorgegeven.

Om het traditionele weefambacht van het Dao-volk beter te begrijpen, bezochten we de familie van de heer Ban Van Quang, een specialist in onderzoek naar de etnische cultuur van de Dao. De heer Quang is zelf ook een Dao-man, geboren en getogen in het dorp Tra Chau. Hij is nu 66 jaar oud en een gepensioneerd ambtenaar die eerder functies bekleedde zoals voorzitter van het Volkscomité, voorzitter van de Volksraad en secretaris van het partijcomité van de gemeente Son Ha.

Toen we bij zijn huis aankwamen, was meneer Quang bezig met het sorteren, drogen en kopiëren van oude boeken. Hij bezit nog steeds tientallen oude boeken geschreven in Chinese karakters. Een paar boeken waren echter beschadigd door overstromingen, waardoor de inkt was vervaagd, en meneer Quang moest ze dus opnieuw schrijven. Meneer Quang had al op jonge leeftijd Chinese karakters bestudeerd en was vertrouwd geraakt met de Dao-cultuur. Gedurende zijn carrière had hij weinig tijd om kalligrafie te leren en te beoefenen, dus zes jaar geleden, na zijn pensionering, wijdde hij al zijn energie aan het behoud en het kopiëren van oude boeken.

De heer Ban Van Quang heeft veel kennis van de traditionele cultuur van de Dao-etnische groep, waaronder hun weefkunst.

De draden van de stof hangen nog steeds elke dag in ivoorwitte gordijnen naast het weefgetouw.

Ondanks zijn drukke schema nam meneer Quang toch de tijd om ons een algemeen overzicht te geven van het weefambacht van de Dao-etnische groep in Bao Thang, met name van de mensen in het dorp Tra Chau. Meneer Quang vertelde dat de Dao, waar ze zich ook bevinden, altijd een sterk gevoel hebben voor het behoud van hun culturele identiteit, gebruiken, tradities, traditionele kleding en weefambacht.

Het garen in elkaar draaien.

Elke draad in de stof vormt een verbinding tussen het oude en het moderne, tussen behoud en ontwikkeling, tussen stilte en beweging.

De heer Quang voegde eraan toe: In het district Bao Thang bestaat ongeveer 34,7% van de huishoudens uit mensen van de Dao-etnische groep (gelijk aan 39.000 mensen), voornamelijk Dao-clans, die vooral wonen in de gemeenten Phu Nhuan, Son Ha, Tang Loong en Pho Lu. De Dao-clans in het dorp Tra Chau hebben het traditionele weefambacht het best bewaard. Het hele dorp telt momenteel zo'n 50 weefgetouwen.

Na de introductie door meneer Quang gingen we naar het huis van de buren om mevrouw Dang Thi Khoa te ontmoeten, een 52-jarige vrouw en een van de bekwame weefsters van Tra Chau. Mevrouw Khoa had haar weefgetouw bij het raam geplaatst – de beste plek om optimaal gebruik te maken van het natuurlijke licht tijdens het weven. Op het weefgetouw lag een rol stof waaraan ze werkte. De ivoorwitte draden hingen als dunne rookpluimen na elke snelle beweging van de schietspoel. Het klikken en kraken van het hout dat tegen elkaar schuurde, maakte het rustieke huis te midden van de kaneelbomen nog levendiger.

Weven is een onderdeel van de cultuur van de Dao-etnische groep dat zij hebben bewaard.

Het weefgetouw van mevrouw Khoa, dat al tientallen jaren in gebruik is, is oud, maar vergeleken met de leeftijd van het spinraam zelf is het nog steeds veel minder waard. Het weefgetouw, met zijn ebbenhouten kleur, is doorgegeven aan mevrouw Khoa, de vierde generatie. Ze beschouwt het als een familie-"schat" en een symbool van generatie op generatie. Mevrouw Khoa legt uit dat de Dao-bevolking in Tra Chau vroeger katoen verbouwde, het spinde en er garen van maakte, maar nu garen voor een lage prijs verkrijgbaar is op de districtsmarkt, wordt er geen katoen meer verbouwd op de velden van Tra Chau.

Het weven van stoffen op een weefgetouw vereist vele uitgebreide en nauwgezette stappen, zoals het koken van het garen, het appreteren van het garen, het twisten, trekken en spinnen. Elke stap, die gepaard gaat met toewijding en strikte naleving van regels, kent zijn eigen verboden en taboes in de overtuigingen van het Dao-volk. Bijvoorbeeld: driemaal de handen wassen voor het werk, geen droevige verhalen vertellen en niemand in de buurt uitschelden of hardvochtig toespreken tijdens het weven...

Stoffen draden hangen als een gordijn aan het weefgetouw bij het raam.

Voor Dao-vrouwen geldt dat meisjes van huwbare leeftijd, naast hun dagelijkse kleding, minstens twee nieuwe sets kleding moeten kunnen weven, naaien of borduren voor hun trouwdag. Families met betere economische omstandigheden kunnen vier nieuwe traditionele outfits naaien en kopen, waarvan ze er twee kunnen wisselen voor de voorouderverering.

Net als andere gezinnen in het dorp, houdt de familie van mevrouw Khoa het traditionele weefambacht in stand, deels om in hun eigen behoeften te voorzien en deels om goederen te produceren voor de verkoop aan mensen in nood. Tegenwoordig zijn de opvattingen van de mensen enigszins veranderd. Vroeger werd van Dao-vrouwen verwacht dat ze zijde konden spinnen, weven en borduren, maar nu kopen vrouwen op sommige plekken kant-en-klare geweven stoffen van mensen zoals mevrouw Khoa, die ze vervolgens verven met indigo, borduren met patronen en naaien hun eigen kleding. Deze veranderingen hebben het krakende geluid van de weefgetouwen in Tra Chau niet doen verdwijnen; voor het raam hangen de ivoorwitte draden nog steeds als dunne gordijnen.

De inwoners van Trà Trẩu verbouwen kruiden die ze gebruiken als grondstof voor het verven van brokaatstoffen met indigo.

Twee jaar geleden heeft het Ministerie van Cultuur, Sport en Toerisme Besluit 783/QD-BVHTTDL uitgevaardigd, waarin het weefambacht van de Dao-etnische groep in het district Bao Thang werd erkend als nationaal immaterieel cultureel erfgoed. Voor de 114 Dao-gezinnen in Tra Chau is dit een bron van immense trots, omdat hun traditionele culturele identiteit, inclusief het weefambacht, behouden, beschermd en effectief gepromoot zal worden in hun dagelijks leven.

Cao Cuong/Lao Cai Krant

Bron: https://baophutho.vn/trang-nga-soi-to-tra-chau-220977.htm