Nỗ lực 'hạ giá' vốn tín dụng

Các ngân hàng đang nỗ lực giảm lãi suất cho vay, song hành trình kéo giảm 'giá' vốn tín dụng vẫn gặp nhiều thách thức.

Sau chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước, nhiều ngân hàng hạ lãi suất huy động, tạo điều kiện để giảm dần lãi suất cho vay.

Chiều hướng "hạ nhiệt" lãi vay

Từ đầu năm 2026 đến nay, yêu cầu giảm lãi suất cho vay tiếp tục được đặt ra mạnh mẽ nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước liên tục yêu cầu các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí hoạt động, giảm chênh lệch giữa lãi suất huy động và cho vay, tạo điều kiện để dòng vốn đi vào sản xuất, kinh doanh với chi phí hợp lý hơn.

Trên thực tế, mặt bằng lãi suất đã xuất hiện những tín hiệu tích cực. Nhiều ngân hàng thương mại điều chỉnh giảm lãi suất huy động từ khoảng 0,1 - 0,7%/năm ở nhiều kỳ hạn, tạo thêm dư địa giảm lãi suất cho vay. So với cuối năm 2025, một số khoản vay sản xuất, kinh doanh ngắn hạn và các gói tín dụng ưu đãi giảm khoảng 0,5 - 1%/năm. Song, mức giảm chưa diễn ra đồng đều giữa các ngân hàng và chủ yếu tập trung vào khách hàng mới hoặc các lĩnh vực ưu tiên.

Khảo sát thị trường hiện nay cho thấy, với nhóm ngân hàng thương mại cổ phần có vốn Nhà nước, lãi suất cho vay ngắn hạn phổ biến khoảng 7,7 - 8,3%/năm; lãi suất trung, dài hạn 11 - 12,5%/năm. Một số gói tín dụng ưu đãi có mức lãi suất cố định trong 12 tháng đầu khoảng 9,9 - 10,3%/năm.

Trong khi đó, với nhóm ngân hàng thương mại cổ phần không có vốn nhà nước, lãi suất cho vay ngắn hạn phổ biến khoảng 8 - 10,5%/năm; lãi suất trung, dài hạn khoảng 12 - 14%/năm tùy từng ngân hàng, tài sản bảo đảm và mức độ rủi ro của khoản vay. Nếu nhìn ở góc độ thị trường, đây là mức lãi suất đã có sự điều chỉnh theo hướng giảm. Tuy nhiên, với nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp nhỏ và vừa hoặc doanh nghiệp có vốn vay trung, dài hạn, áp lực chi phí vốn còn khá lớn.

Ông Nguyễn Văn Hưng, giám đốc một doanh nghiệp ở phường Hải Dương cho biết, hiện vẫn phải duy trì lượng vốn lưu động nhất định để nhập nguyên vật liệu và sản xuất theo đơn hàng. “Chi phí nguyên liệu, nhân công, vận chuyển đều tăng. Nếu lãi suất giảm thêm khoảng 1%/năm, doanh nghiệp có thể tiết kiệm hàng trăm triệu đồng mỗi năm để tái đầu tư hoặc bổ sung vốn lưu động”, ông Hưng chia sẻ.

Nhu cầu vốn trên địa bàn Hải Phòng tiếp tục duy trì ở mức cao. Theo báo cáo tháng 4/2026 của Ngân hàng Nhà nước khu vực 6, tổng dư nợ tín dụng toàn khu vực ước đạt hơn 773.344 tỷ đồng, tăng 5,74% so với cuối năm 2025. Riêng dư nợ tín dụng tại Hải Phòng đạt khoảng 538.344 tỷ đồng, tăng 6,05%.

Còn dư địa hạ lãi suất

Nhiều chuyên gia ngân hàng dự báo, thời gian tới lãi suất cho vay có thể giảm thêm, nhưng chủ yếu với khoản vay mới, khách hàng tốt và lĩnh vực ưu tiên.

Theo nhiều chuyên gia ngân hàng, vẫn có dư địa giảm lãi suất cho vay thời gian tới, nhưng không rộng và khó có thể diễn ra đồng loạt. Mặt bằng lãi suất cho vay chịu tác động trực tiếp từ chi phí vốn đầu vào, thanh khoản hệ thống, áp lực tỷ giá, lạm phát và chất lượng tín dụng.

Đến cuối quý I/2026, tăng trưởng tín dụng tiếp tục vượt xa tốc độ huy động vốn, với mức tăng 3,18%, trong khi huy động vốn chỉ tăng khoảng 0,55%. Đến cuối tháng 4/2026, tín dụng toàn ngành ngân hàng tăng 4,42% so với đầu năm, đạt mức 19,42 triệu tỷ đồng. Song tốc độ tăng huy động vốn không tương ứng. Kết quả, quy mô huy động vốn bằng đồng Việt Nam đang thấp hơn quy mô tín dụng khoảng 2 triệu tỷ đồng.

Những số liệu này cho thấy tín dụng đang tăng nhanh hơn huy động, tạo sức ép nhất định lên thanh khoản và chi phí vốn của các ngân hàng. Vì vậy, không thể kỳ vọng lãi suất cho vay giảm mạnh ngay trong ngắn hạn. Khi nhu cầu tín dụng tăng nhanh, ngân hàng vẫn phải duy trì lãi suất huy động ở mức đủ hấp dẫn để giữ nguồn vốn.

Ngoài ra, dù lãi suất huy động thời gian qua đã giảm ở một số kỳ hạn, nhưng chi phí vốn thường có độ trễ. Vì vậy, lãi suất cho vay chưa thể giảm tương ứng ngay. Tuy nhiên, nếu lãi suất huy động mới tiếp tục được điều chỉnh giảm và ổn định trong vài tháng tới, chi phí vốn bình quân của ngân hàng sẽ giảm dần, tạo điều kiện để lãi suất cho vay hạ thêm, nhất là với các khoản vay mới.

Ngân hàng Nhà nước vẫn tiếp tục yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm chênh lệch lãi suất tiền gửi - cho vay bình quân, đồng thời sẵn sàng chia sẻ một phần lợi nhuận để hỗ trợ khách hàng. Do đó vẫn có dư địa để giảm lãi suất cho vay, song sẽ khó giảm đại trà tất cả khoản vay. Những khách hàng có dòng tiền tốt, phương án sản xuất khả thi, tài sản bảo đảm rõ ràng và thuộc lĩnh vực ưu tiên sẽ có cơ hội tiếp cận mức lãi suất thấp hơn.

Các lĩnh vực ưu tiên như sản xuất, xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghiệp hỗ trợ, nhà ở xã hội và tín dụng xanh nhiều khả năng sẽ tiếp tục được hưởng chính sách ưu đãi. Trong khi đó, lãi suất đối với các khoản vay trung và dài hạn, vay tiêu dùng bất động sản hoặc các khoản vay áp dụng lãi suất thả nổi sau thời gian ưu đãi có thể giảm chậm hơn.

Bà Phạm Thị Thúy, Giám đốc VietinBank Chi nhánh Hồng Bàng cho rằng, việc giảm lãi suất cần đi cùng kiểm soát chất lượng tín dụng. “Ngân hàng phải bảo đảm dòng vốn đi đúng mục đích, đúng dòng tiền. Nếu nới lỏng điều kiện tín dụng, rủi ro nợ xấu sẽ quay lại tạo áp lực cho cả ngân hàng và khách hàng”, bà Thúy nói.

Vì vậy, xu hướng hợp lý trong thời gian tới được dự báo là lãi suất cho vay có thể giảm thêm, nhưng chủ yếu với khoản vay mới, khách hàng tốt và lĩnh vực ưu tiên. Với khoản vay cũ, mức giảm còn phụ thuộc kỳ điều chỉnh lãi suất, chi phí vốn của từng ngân hàng và sức khỏe tài chính của khách hàng.

HÀ KIÊN

Nguồn: https://baohaiphong.vn/no-luc-ha-gia-von-tin-dung-543260.html