Giữa một con phố nhỏ ở ngôi làng Castrillo de Murcia, miền Bắc Tây Ban Nha, những em bé sơ sinh được đặt nằm ngay ngắn trên các tấm đệm trắng phủ đầy hoa. Xung quanh, đám đông chen kín hai bên đường, chờ đợi trong tiếng chuông nhà thờ và những tiếng reo hò đầy phấn khích. Rồi bất ngờ, một người đàn ông mặc trang phục đỏ - vàng, đeo mặt nạ quỷ dữ, lao tới và bật nhảy qua hàng dài trẻ nhỏ. Đó không phải trò biểu diễn mạo hiểm, mà là một nghi lễ cổ xưa mang tên El Colacho - nơi “quỷ dữ” được tin là sẽ mang đi bệnh tật, vận rủi và những điều xấu xa khỏi cuộc đời trẻ nhỏ.
Ảnh: Wikipedia
Một nghi lễ kỳ lạ tồn tại suốt hơn 400 năm
El Colacho diễn ra vào dịp lễ Corpus Christi của Công giáo, thường được tổ chức vào tháng Sáu hằng năm. Lễ hội xuất hiện từ đầu thế kỷ 17 và đến nay vẫn được duy trì tại Castrillo de Murcia - một ngôi làng thưa thớt dân cư ở vùng Castilla y León.
Nhân vật trung tâm của lễ hội là El Colacho - hiện thân của quỷ dữ trong tín ngưỡng dân gian Tây Ban Nha. Những người đàn ông được chọn sẽ mặc trang phục sặc sỡ màu đỏ và vàng, cầm roi da hoặc castanet, chạy khắp các con phố để trêu chọc đám đông trước khi thực hiện nghi thức nhảy qua trẻ em.
Các em bé tham gia nghi lễ thường dưới 1 tuổi. Cha mẹ đặt con nằm trên đệm giữa phố với niềm tin rằng cú nhảy của El Colacho sẽ giúp xua đuổi tà ma, bệnh tật, bảo vệ đứa trẻ khỏi bất hạnh trong tương lai. Sau nghi lễ, các em bé thường được phủ cánh hoa và nhận lời chúc phúc từ cộng đồng.
Điều này nghe có vẻ khó tin trong thế giới hiện đại, nhưng với người dân nơi đây, El Colacho là một phần ký ức cộng đồng, là truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Ảnh: Daily Sabah
Logic văn hóa cổ xưa
Đằng sau những cú nhảy gây sửng sốt ấy là một logic văn hóa rất cổ xưa. Trong thời kỳ y học chưa phát triển, trẻ sơ sinh luôn được xem là đối tượng mong manh nhất trước bệnh tật và cái chết. Nhiều cộng đồng trên thế giới đã tạo ra các nghi lễ bảo vệ trẻ nhỏ bằng niềm tin tâm linh: đeo bùa hộ mệnh, cầu nguyện, xông khói hay thực hiện các nghi thức thanh tẩy. Và Lễ hội El Colacho cũng ra đời từ mong muốn che chở con cái trước một thế giới đầy bất trắc.
Ở góc độ biểu tượng, “quỷ dữ” trong lễ hội không hẳn đại diện cho điều ác tuyệt đối. Ngược lại, bằng cách nhảy qua những đứa trẻ, El Colacho được tin là sẽ “mang đi” mọi điều xấu xa. Hình tượng quỷ dữ vì thế trở thành một phần của nghi thức bảo vệ cộng đồng.
Có lẽ chính nghịch lý ấy khiến lễ hội này gây tò mò với thế giới hiện đại: một nhân vật vốn tượng trưng cho bóng tối lại được giao nhiệm vụ gìn giữ bình an cho trẻ nhỏ.
Dù diễn ra trong khuôn khổ lễ Corpus Christi, El Colacho không hoàn toàn là một nghi thức Công giáo chính thống. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, lễ hội mang đậm dấu vết của tín ngưỡng dân gian châu Âu thời Trung cổ - nơi các nghi thức tôn giáo và tín ngưỡng địa phương thường hòa trộn vào nhau.
Ảnh: Wikipedia
Trong nhiều năm, nhà thờ Công giáo từng bày tỏ sự dè dặt với nghi lễ này vì nó không nằm trong giáo lý chính thức. Tuy vậy, người dân Castrillo de Murcia vẫn duy trì lễ hội như một phần bản sắc văn hóa địa phương.
Điều thú vị là ở những ngôi làng nhỏ như Castrillo de Murcia, truyền thống cộng đồng đôi khi có sức sống mạnh mẽ hơn cả những chuẩn mực tôn giáo chính thống. Với người dân địa phương, El Colacho không đơn thuần là một nghi lễ, mà còn là sợi dây kết nối các thế hệ.
Nhiều người lớn tuổi kể, họ từng được “quỷ nhảy qua” khi còn nhỏ, rồi sau này lại đưa chính con cháu mình tham gia lễ hội. Những cú nhảy vì thế, ngoài ý nghĩa tâm linh, còn là sự tiếp nối của ký ức cộng đồng.
Từ nghi lễ làng quê đến hiện tượng toàn cầu
Trong nhiều thế kỷ, El Colacho gần như chỉ được biết đến trong phạm vi địa phương. Nhưng thời đại internet đã thay đổi điều đó.
Những bức ảnh ghi lại khoảnh khắc “quỷ dữ” bay qua hàng loạt em bé sơ sinh nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội và các mặt báo quốc tế. Một số du khách gọi đây là “lễ hội kỳ lạ nhất thế giới”.
Ảnh: Wikipedia
Các hãng truyền thông quốc tế như National Geographic, The Guardian hay BBC đều từng thực hiện phóng sự về El Colacho. Nhưng điều đáng chú ý là phần lớn các bài viết không khai thác lễ hội như một trò lạ, mà cố gắng lý giải ý nghĩa văn hóa phía sau nghi thức tưởng như khó hiểu này.
Đó cũng là lúc El Colacho phản chiếu một câu chuyện lớn hơn: sự va chạm giữa cái nhìn hiện đại và những truyền thống cổ xưa. Điều khiến người ngoài cảm thấy nguy hiểm hay kỳ quặc đôi khi lại là biểu tượng thiêng liêng với cộng đồng địa phương.
Thoạt nhìn, lễ hội này giống như một mảnh ghép kỳ quặc còn sót lại từ thời Trung cổ. Nhưng phía sau những bộ đồ quỷ dữ và các cú bật nhảy là một mong muốn rất giản dị: bảo vệ trẻ nhỏ khỏi bất hạnh. Có lẽ đó cũng là lý do những nghi lễ như El Colacho vẫn tồn tại giữa thế giới hiện đại.
Nguồn: https://vtv.vn/noi-quy-du-bao-ve-tre-em-10026052111040067.htm
Bình luận (0)