Nông dân vượt núi "mặc áo giáp" cho hạt cây quốc bảo

(Dân trí) - Trước giá trị lớn của từng hạt sâm Ngọc Linh, người dân vùng núi phía Tây Quảng Ngãi tỉ mỉ làm những chiếc "áo giáp" đặc biệt để bảo vệ nguồn giống quý khỏi sự cắn phá của chuột, sóc và côn trùng.

Báo Dân trí•02/07/2026

Cuối tháng 6, hàng nghìn diện tích sâm Ngọc Linh tại các xã vùng núi phía Tây Quảng Ngãi bước vào mùa kết hạt. Đây là giai đoạn quan trọng trong năm, khi những chùm quả xanh dần chuyển sang màu đỏ mọng. Lúc này, chuột, sóc, chim và nhiều loại côn trùng thường tìm đến các vườn sâm cắn phá, gây thiệt hại lớn cho người trồng.

Để bảo vệ nguồn giống quý, người dân uốn những thanh thép nhỏ thành khung, phủ lưới bao quanh từng chùm quả, tạo nên những chiếc lồng được ví như "áo giáp". Lớp bảo vệ đặc biệt này không chỉ ngăn động vật, côn trùng xâm hại mà còn giữ hạt nằm gọn trong lưới khi chín rụng, hạn chế thất thoát và giúp người trồng dễ thu hoạch.

Ông Nguyễn Thanh Tuấn (trú tại thôn Đăk Chum 1, xã Tu Mơ Rông, Quảng Ngãi) đang sở hữu hơn 2.000 cây sâm Ngọc Linh khoảng 4 năm tuổi. Nhiều tuần nay, ông cùng người thân tỉ mỉ làm những "áo giáp" bảo vệ từng hạt sâm. Mọi công đoạn đều được ông thực hiện thủ công, cẩn trọng để không làm gãy cuống hay va chạm vào hạt sâm đang phát triển.

Theo ông Tuấn, cây sâm Ngọc Linh bắt đầu ra hoa từ tháng 4 và đến tháng 6 sẽ kết hạt. Mỗi chùm thường ra hơn chục hạt, tùy thuộc vào tuổi cây và điều kiện sinh trưởng. Nhờ được che chắn cẩn thận, mỗi năm gia đình ông thu khoảng 5.000 hạt sâm.

"Những năm trước, mỗi hạt có giá 100.000-130.000 đồng. Gần 2 năm nay, giá giảm còn khoảng 50.000 đồng/hạt. Số hạt thu được không nhiều nên tôi giữ lại phần lớn để ươm giống, mở rộng diện tích trồng. Một phần nhỏ còn lại bán để trang trải chi phí đầu tư", ông Tuấn chia sẻ.

Có thể bạn quan tâm

Samsung Việt Nam đưa vào vận hành dự án điện mặt trời mái nhà gần 28 MWp, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanhCông ty TNHH Samsung Electronics HCMC CE Complex (SEHC) tổ chức Lễ khánh thành Dự án Điện mặt trời mái nhà có công suất 28 MWp.

Hannah Olala và chiến lược “đại dương xanh” trên Shopee: Khi tri thức trở thành lợi thế cạnh tranhTrong bối cảnh thương mại điện tử bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, nơi các phiên livestream liên tục chạy đua về giá và khuyến mại, Hannah Olala (Hannah Nguyễn) lựa chọn một hướng đi hoàn toàn khác. Thay vì tham gia cuộc cạnh tranh trực diện ở phân khúc đại chúng, cô tập trung xây dựng thị trường cho mỹ phẩm cao cấp trên Shopee – một lựa chọn từng được xem là nhiều thách thức nhưng đã tạo nên dấu ấn riêng.

Thị trường dầu thô lặng sóng trước kỳ nghỉ lễ tại MỹGiá dầu thô tại châu Á ít biến động trong phiên giao dịch ngày 3/7, trước thềm kỳ nghỉ lễ kéo dài tại Mỹ, trong bối cảnh các nhà giao dịch vẫn kỳ vọng rằng những nỗ lực đàm phán của Mỹ và Iran sẽ mang lại kết quả tích cực.

Ông A Chung (trú thôn Đăk Dơn, xã Măng Ri, Quảng Ngãi) hiện sở hữu hơn 10.000 cây sâm Ngọc Linh. Trong đó, khoảng 2.000 cây đã từ 7 đến 15 năm tuổi, đủ điều kiện thu hoạch củ.

Dù có nhiều cây đến tuổi khai thác, ông Chung không thu hoạch ồ ạt mà giữ lại phần lớn để nhân giống, mở rộng diện tích trồng. Mỗi năm, gia đình chỉ khai thác vài kilogam củ, tận thu lá và hạt sâm khi thị trường có nhu cầu, mang về nguồn thu khoảng 300 triệu đồng.

Ông Chung cho biết trước đây người dân chưa có kinh nghiệm bảo vệ hạt nên chuột, sóc, chim và nhiều loại côn trùng thường xuyên cắn phá, khiến sản lượng giảm đáng kể.

"Có năm hạt vừa chín đã bị chuột, sóc ăn mất hoặc mưa lớn làm rụng, hư hỏng rất nhiều. Nhìn hạt sâm rơi đầy dưới đất mà xót lắm", ông Chung kể.

Theo ông Chung, khi được cán bộ kỹ thuật hướng dẫn, người dân chủ động dùng lưới bọc từng chùm hạt và phủ nilon che chắn vườn sâm trong mùa mưa. Cách làm này giúp cây sinh trưởng ổn định, hạn chế hạt bị hư hỏng và giảm đáng kể thất thoát.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Dương Đăng Khoa, Phó Chủ tịch UBND xã Tu Mơ Rông, cho biết trên địa bàn hiện có khoảng 6,3ha sâm Ngọc Linh. Phần lớn diện tích do người dân trồng nhỏ lẻ, phân tán ở nhiều khu rừng.

Theo ông Khoa, dù giá hạt sâm Ngọc Linh đã giảm từ hơn 100.000 đồng xuống còn khoảng 50.000 đồng mỗi hạt. Tuy nhiên, đây vẫn là nguồn giống quý để bà con trong vùng có thể tận dụng mở rộng vùng trồng.

Hoa Kỳ - Việt Nam: Đừng bỏ lỡ

Củng cố quan hệ hữu nghị Việt Nam - Hoa KỳNgày 3/7, trong khuôn khổ Chương trình Đối tác Thái Bình Dương - Bạn bè Thái Bình Dương năm 2026, Đoàn Lục quân Hoa Kỳ Thái Bình Dương do Trung tướng Joel Vowell, Phó Tư lệnh Lục quân Hoa Kỳ Thái Bình Dương làm trưởng đoàn đã đến thăm, chào xã giao Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị.

Đoàn Lục quân Hoa Kỳ Thái Bình Dương thăm Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng TrịNăm 2026 đánh dấu lần đầu tiên Chương trình Đối tác Thái Bình Dương-Bạn bè Thái Bình Dương được kết hợp tổ chức tại Quảng Trị, tạo nên khuôn khổ hợp tác quy mô lớn với 25 hoạt động.

Bộ Ngoại giao tiếp nhận bản sao Thư ủy nhiệm Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt NamChiều 2/7, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Cục trưởng Cục Lễ tân Nhà nước và Phiên dịch đối ngoại Lê Công Dũng đã tiếp nhận bản sao Thư ủy nhiệm của bà Jennifer Wicks, Đại sứ Hợp chúng quốc Hoa Kỳ tại Việt Nam.

"Vào mùa kết hạt, địa phương luôn tuyên truyền người dân chủ động dùng lưới bảo vệ từng chùm quả. Đồng thời, người dân cũng chủ động gia cố chòi và hệ thống che chắn và lắp camera bảo vệ vườn sâm Ngọc Linh, giảm thiệt hại khi mùa mưa bão đang đến gần", ông Khoa cho hay.

Sâm Ngọc Linh là loại dược liệu quý hiếm, được mệnh danh là cây "quốc bảo". Cây này chỉ sinh sống, phát triển tốt dưới tán rừng ở độ cao trên 2.000m so với mực nước biển. Sâm Ngọc Linh được trồng nhiều tại vùng núi các tỉnh Quảng Ngãi như Đăk Sao, Tu Mơ Rông, Măng Ri và các xã giáp ranh thuộc thành phố Đà Nẵng.

Nhiều năm qua, các doanh nghiệp, hộ gia đình đã triển khai trồng sâm dưới tán rừng để phát triển kinh tế. Giá sâm Ngọc Linh dao động 80-250 triệu đồng/kg.

Nguồn: https://dantri.com.vn/lao-dong-viec-lam/nong-dan-vuot-nui-mac-ao-giap-cho-hat-cay-quoc-bao-20260702013803519.htm