Đối diện nhiều khó khăn
Hầu như bất kỳ địa phương có nghề cá trên địa bàn Đà Nẵng đều sở hữu nghề làm mắm. Tuy vậy, nghề mắm mai một, thưa thớt dần ở không ít nơi.
Câu ca “mắm cơm tháng ba, thịt gà tháng bảy” dành cho nước mắm Bình Minh (xã Thăng An) vang danh một thời nay chỉ còn trong ký ức. Nước mắm Bình Minh hay “nước mắm tháng ba” được chế biến từ cá cơm than, ngư dân bãi ngang khai thác được vào tháng ba, nhiều chất dinh dưỡng, ngọt thơm hảo hạng.
Trước đây, mỗi chuyến biển, ngư dân có thể đánh bắt cả tấn cá cơm than ở vùng ven biển Cù Lao Chàm (xã đảo Tân Hiệp) thì nay loại hải sản này rất hiếm gặp. Không có được nguồn nguyên liệu đặc trưng, nghề làm mắm Bình Minh với hàng chục cơ sở sản xuất suy giảm dần rồi chuyển sang nghề khác.
Áp lực lớn hiện nay của nghề mắm truyền thống Đà Nẵng là giá thành cao. Trong khi giá cá nguyên liệu tăng lên thì các cơ sở sản xuất mắm truyền thống của làng nghề nước mắm Hà Quảng (phường Điện Bàn Đông) vẫn duy trì cách sản xuất cũ, thủ công, hao hụt nguyên liệu, năng suất thấp. Bởi vậy, nước mắm truyền thống Hà Quảng không thể cạnh tranh về giá so với nước mắm công nghiệp trên thị trường.
Nhiều cơ sở chế biến nước mắm Đà Nẵng sản xuất nhỏ, quy mô hạn chế, thiếu năng động trước diễn biến thị trường, đặc biệt là thiếu liên kết với ngư dân để sản xuất và thiếu liên kết với doanh nghiệp để tối ưu hóa kinh doanh. Khi các công đoạn sản xuất, bảo quản, vận chuyển, tiêu thụ, nhân công tăng lên thì hiệu quả sản xuất, kinh doanh thấp là điều dễ hình dung. Nhiều làng nghề mắm trên địa bàn vì thế đã không còn hiện hữu.
Có thực tế là không nhiều sản phẩm của các cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống có mặt ở các siêu thị, trung tâm thương mại lớn. Nhiều chủ cơ sở loay hoay tìm đầu ra cho nước mắm nhưng lại thiếu kết nối cung cầu thị trường. Hầu như các cơ sở sản xuất mắm truyền thông bán hàng qua các chợ, mối làm ăn lâu nay, ít quan tâm đến các nền tảng thương mại điện tử.
Ông Đinh Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến công và xúc tiến thương mại (Sở Công Thương thành phố) cho rằng, các cơ sở sản xuất mắm truyền thống cần vận động theo cách mạnh dạn ứng dụng kỹ thuật, công nghệ mới để giảm chi phí, tăng năng suất, sản lượng mắm, bảo đảm an toàn thực phẩm và kết nối giao thương, xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm nước mắm, đón đầu thị trường.
Khẳng định thương hiệu
Trong bối cảnh gặp nhiều khó khăn, nghề làm mắm truyền thống đã có nỗ lực vươn lên, khẳng định chất lượng sản phẩm, nâng cao vị thế cạnh tranh, chiếm lĩnh thị trường trong nước, tìm cách xuất khẩu.
Bà Nguyễn Thị Tám, chủ cơ sở sản xuất nước mắm Tám Tươi (làng nghề Cửa Khe, xã Thăng An) cho rằng, yếu tố then chốt quyết định chất lượng nước mắm của cơ sở là ướp cá cơm nguyên liệu với muối theo tỷ lệ 1-1, sau đó ủ chượp trong thùng gỗ. Sau 1 năm, nước mắm có mùi vị thơm ngon tự nhiên.
Vụ Tết này, cơ sở Tám Tươi sản xuất 1.000 lít nước mắm nguyên chất để cung ứng cho thị trường cả nước. Được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao, nước mắm Tám Tươi duy trì quy trình sản xuất sạch, đảm bảo các tiêu chí an toàn thực phẩm. “Tôi giữ gìn thương hiệu làng nghề vì niềm tự hào “nhất mắm Cửa Khe, nhì chè An Phú”, bà Tám nói.
Cơ sở nước mắm nhỉ Tư Tài (thôn Thanh Tam, phường Hội An Đông) đạt chuẩn OCOP 3 sao, sản phẩm có mặt khắp các tỉnh, thành phố cả nước. Ông Lâm Hữu Tài, chủ cơ sở cho biết, nguyên liệu sản xuất nước mắm nhỉ là cá cơm đánh bắt được ở vùng biển Cửa Đại. Cá cơm được ủ chượp với muối đúng 12 tháng thì đem ra chiết xuất, đóng chai, dán nhãn nước mắm.
Ông Tài không sử dụng chất bảo quản, hương liệu công nghiệp. Để giảm công lao động, ông Tài đã chế tạo khung ròng rọc vận chuyển mắm, đầu tư hệ thống bơm mắm từ bể này sang bể khác. Thông qua các chương trình kết nối cung cầu, xúc tiến thương mại, nước mắm Tư Tài được quảng bá rộng khắp, nhanh chóng nhận được tin tưởng, ưa chuộng của khách hàng. Từ cơ sở đó, ông Tài nâng cao năng lực, mở rộng sản xuất, kinh doanh.
“Tôi được nhiều nhà phân phối thương thảo để xuất khẩu nước mắm sang các thị trường châu Á, châu Âu, nhất là các thị trường khó tính. Điều tôi băn khoăn là phải đáp ứng đơn hàng nhiều năm liền do đó phải chủ động nguyên liệu, nhà xưởng, sản xuất sạch, các quy định của nước nhập khẩu… mới có thể đưa nước mắm vươn xa thị trường ngoài nước”, ông Tài nói.
Bà Nguyễn Thị Xuân Vui, Trưởng phòng Kinh tế, hạ tầng và đô thị phường Hội An Đông cho rằng, tham gia chương trình OCOP, các cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống nhận được sự đồng hành, hỗ trợ của các cấp, ngành, qua đó dễ dàng hoàn thiện thủ tục, hồ sơ.
Nhờ bộ tiêu chí OCOP chặt chẽ, các sản phẩm nước mắm đạt chuẩn đều nổi trội và được nâng tầm chất lượng qua các năm. Để nâng cao chất lượng nước mắm, các cơ sở cần áp dụng công nghệ 4.0, chuyển đổi số, phối hợp với các hiệp hội để tiếp thu được nhiều kiến thức hữu ích cho sản xuất, kinh doanh, nhất là xúc tiến xuất khẩu nước mắm.
Ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng, để các sản phẩm nước mắm đã khẳng định thương hiệu của Đà Nẵng xâm nhập thị trường thế giới, các cơ quan chức năng, các hiệp hội của thành phố cần hỗ trợ các cơ sở tham gia các sàn thương mại điện tử quốc tế (Amazon, Alibaba, Etsy), các hội chợ, triển lãm quốc tế, qua đó kết nối, phát triển thị trường xuất khẩu cho nước mắm.
Nguồn: https://baodanang.vn/nuoc-mam-made-in-da-nang-3321526.html
Bình luận (0)