Phát triển nuôi động vật hoang dã gắn với quản lý chặt

BẮC NINH - Cùng với các loại vật nuôi truyền thống như lợn, gia cầm, thủy cầm… những năm gần đây, nhiều nông dân trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh mạnh dạn, năng động tham quan học hỏi, tìm hiểu quy trình kỹ thuật chuyển hướng sang gây nuôi các loại động vật hoang dã làm thương phẩm đem lại giá trị thu nhập cao.

Năng động chuyển hướng làm giàu

Sau thời gian tham quan tìm hiểu tại một số mô hình, năm 2020, ông Nguyễn Thiện Thuật ở thôn Lý Viên, xã Xuân Cẩm quyết định nuôi dúi, một vật nuôi còn khá mới mẻ ở địa phương. Khởi đầu với 20 cặp dúi má đào Thái Lan nuôi trong 80 m² chuồng trại nhưng do chưa có nhiều kinh nghiệm nên việc nuôi dúi gặp không ít khó khăn. Tuy nhiên, qua quá trình theo dõi, rút kinh nghiệm thực tế, ông dần nắm bắt được tập tính sinh trưởng, phát của loài vật này.

Khi dúi sinh sản thành công, đàn dúi con phát triển tốt, ông đầu tư hệ thống chuồng trại mở rộng quy mô. Hiện tại, gia đình ông có 60 cặp dúi bố mẹ và đang mở rộng lên 100-150 cặp, quy mô chuồng trại 300 m². Không dừng lại ở việc nuôi thương phẩm, ông còn bán dúi giống cho các hộ có nhu cầu, tạo thêm nguồn thu đáng kể. Với mỗi cặp dúi giống, nặng 0,6-0,9 kg/con, ông Thuật có thể bán được giá 4,5-5 triệu đồng, trong khi dúi thương phẩm dao động từ 750 – 900 nghìn đồng/kg.

Lãnh đạo xã Xuân Cẩm cùng đoàn công tác thăm mô hình nuôi dúi má đào của gia đình ông Nguyễn Thiện Thuật ở thôn Lý Viên.

Ông Thuật cho biết: “Ưu điểm lớn nhất của nuôi dúi là tận dụng các loại cây có sẵn trong tự như tre, mía, ngô, cỏ voi… làm thức ăn nên chi phí thấp. Bên cạnh đó, dúi là loài vật ít dịch bệnh. Để duy trì ổn định nhiệt độ chuồng nuôi từ 18-28 độ C, gia đình đầu tư xây dựng chuồng trại có hệ thống quạt làm mát vào mùa hè, bóng điện sưởi ấm vào mùa đông. Dúi có chu kỳ sinh sản ngắn, bình quân mỗi năm, một con dúi mẹ có thể sinh sản 2-3 lứa, mỗi lứa từ 3 - 4 con, giúp người nuôi sớm thu hồi vốn và có lãi”.

Từ mô hình nuôi dúi má đào Thái Lan, gia đình ông Thuật có doanh thu khoảng 1- 1,2 tỷ đồng, lợi nhuận đạt 500- 600 triệu đồng/năm.

Năm 2019, ông Nguyễn Xuân Nam ở thôn Gia Phú, xã Nhân Thắng tích tụ gần 7 ha đất trũng cấy lúa không hiệu quả chuyển đổi thành mô hình trang trại trồng trọt kết hợp chăn nuôi. Ngoài trồng các loại cây ăn quả, ông Nam đầu tư xây dựng khoảng 1.000 m² chuồng trại, hệ thống bioga để chăn nuôi 100 con dê và 50 con lợn rừng sinh sản.

Mô hình nuôi lợn rừng kết hợp trồng cây ăn quả, rau màu, giúp gia đình ông tận dụng thân cây chuối sau khi thu hoạch, các loại hoa quả, rau làm thức ăn cho vật nuôi. Với 50 con lợn sinh sản và khoảng 100 con dê bố mẹ,, mỗi năm gia đình ông Nam cung cấp ra thị trường khoảng 200-300 con dê và khoảng 600-700 con lợn rừng thương phẩm đem lại doanh thu khoảng 800-900 triệu đồng, lợi nhuận đạt khoảng 400- 500 triệu đồng.

Tăng cường kiểm tra

Những năm gần đây, số lượng hộ gia đình, cơ sở gây nuôi các loại động vật hoang dã với mục đích thương mại, bán làm con đặc sản trên địa bàn tỉnh ngày càng tăng. Thống kê của Chi cục Kiểm lâm (Sở Nông nghiệp và Môi trường), toàn tỉnh hiện có 233 cơ sở chăn nuôi động vật hoang dã, động vật rừng, trong đó 173 cơ sở, hộ gia đình, cá nhân nuôi động vật hoang dã, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và 60 cơ sở nuôi động vật hoang dã, động vật rừng thông thường với tổng số 36 nghìn cá thể thuộc 18 loài động vật, chủ yếu là rắn hổ mang, rắn ráo trâu, rắn ráo, cầy hương, cầy vòi mốc, kỳ đà hoa, gấu, nhím, tắc kè, dúi, lợn rừng.

Toàn tỉnh hiện có 233 cơ sở chăn nuôi động vật hoang dã, động vật rừng. Trong đó 173 cơ sở, hộ gia đình, cá nhân nuôi động vật hoang dã, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và 60 cơ sở nuôi động vật hoang dã, động vật rừng thông thường với tổng số 36 nghìn cá thể thuộc 18 loài động vật.

Với chức năng, nhiệm vụ quản lý hoạt động chăn nuôi các loại động vật hoang dã, không để lợi dụng biến tướng thành các hoạt động mua bán trái phép, thời gian qua Chi cục Kiểm lâm tỉnh tích cực triển khai thực hiện rà soát, xác minh; đồng thời tuyên truyền, kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm về quản lý, bảo vệ động vật hoang dã.

Theo ông Nguyễn Văn Hiệu, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh, hầu hết động vật hoang dã đang gây nuôi tại các cơ sở trên địa bàn tỉnh là động vật thông thường. Tuy nhiên có không ít loài có giá trị kinh tế cao trên thị trường nhưng số cá thể trong tự nhiên lại đang có xu hướng giảm sút. Nếu không quản lý chặt chẽ sẽ dẫn đến hiện tượng lợi dụng đưa cá thể động vật hoang dã ngoài tự nhiên vào trại nuôi, thu lợi bất chính, tăng nguy cơ bẫy bắt, săn bắn động vật hoang dã trái phép.

Thực hiện kế hoạch chỉ đạo của Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thời gian qua, Chi cục quan tâm triển khai có hiệu quả việc tuyên truyền, đấu tranh, xử lý, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ các loại động vật hoang dã; triển khai ký cam kết không mua bán, vận chuyển, tiêu thụ, giết mổ các loại động vật hoang dã đến các nhà hàng kinh doanh ăn uống, cơ sở gây nuôi động vật rừng.

Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm, loài động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp quy định: Các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình gây nuôi động vật nguy cấp, quý, hiếm cần đăng ký mã số cơ sở; gây nuôi động vật rừng thông thường chỉ cần thông báo đến cơ quan kiểm lâm sở tại để theo dõi, giám sát.

Do đó, cùng với khuyến khích phát triển, các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, hướng dẫn, hoàn thiện thủ tục, khung pháp lý cho các cơ sở, tạo điều kiện cho hoạt động gây nuôi động vật hoang dã phát triển bền vững, hài hòa giữa mục đích kinh tế với bảo tồn đa dạng sinh học.

 

Bài, ảnh: Nguyễn Tuấn

Nguồn: https://baobacninhtv.vn/phat-trien-nuoi-dong-vat-hoang-da-gan-voi-quan-ly-chat-postid445089.bbg