Phòng trừ sâu bệnh bảo vệ lúa vụ xuân

Trong bối cảnh thời tiết diễn biến phức tạp, ngành nông nghiệp và các địa phương đang tích cực triển khai đồng bộ các giải pháp phòng trừ sâu bệnh, bảo vệ an toàn diện tích lúa vụ xuân, phấn đấu đạt năng suất, sản lượng theo kế hoạch đề ra.

Người dân xã Hoằng Tiến thăm đồng, theo dõi sinh trưởng của cây lúa.

Vụ xuân năm 2026, xã Hoằng Tiến đã gieo cấy được gần 447ha lúa, với mục tiêu năng suất đạt từ 62 tạ/ha trở lên, sản lượng khoảng 2.770,8 tấn. Hiện nay, cây lúa đang sinh trưởng tốt, phần lớn diện tích ở giai đoạn cuối đẻ nhánh, chuẩn bị bước vào thời kỳ đứng cái, làm đòng, giai đoạn có ý nghĩa quyết định đến năng suất cuối vụ. Tuy nhiên, điều kiện thời tiết mưa phùn xen kẽ nắng nóng, cùng biên độ nhiệt ngày đêm chênh lệch lớn đang tạo môi trường thuận lợi cho nhiều đối tượng sâu bệnh phát sinh, gây hại. Qua kiểm tra thực tế đồng ruộng của phòng chuyên môn xã, một số diện tích đã xuất hiện rải rác các đối tượng gây hại như bệnh vàng lá, đạo ôn lá, sâu đục thân và chuột. Dù mức độ gây hại chưa lớn nhưng tiềm ẩn nguy cơ bùng phát trên diện rộng nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.

Theo ông Lê Duy Trọng, Trưởng Phòng Kinh tế xã Hoằng Tiến: “Để chủ động phòng trừ, hạn chế thiệt hại, bà con nông dân cần thường xuyên thăm đồng, theo dõi chặt chẽ tình hình sinh trưởng của cây lúa, phát hiện sớm các đối tượng sâu bệnh và xử lý kịp thời theo đúng hướng dẫn kỹ thuật, tránh lây lan diện rộng. Đối với bệnh vàng lá, khô đầu lá, một dạng bệnh sinh lý thường xuất hiện trong điều kiện thời tiết biến động, người dân cần đặc biệt lưu ý tránh nhầm lẫn với bệnh bạc lá do vi khuẩn. Biện pháp hiệu quả là chăm sóc hợp lý, bón phân cân đối, nhất là bón đón đòng để giúp cây phục hồi tự nhiên. Trong khi đó, bệnh đạo ôn lá đang được xác định là đối tượng nguy hiểm, có khả năng lây lan nhanh, khi phát hiện bệnh người dân cần sử dụng các loại thuốc đặc trị và tiến hành phun lại sau 3 - 5 ngày đối với những diện tích bị nhiễm nặng nhằm khống chế nguồn bệnh. Bên cạnh đó, bà con thực hiện đồng loạt các biện pháp vệ sinh đồng ruộng, phát quang bờ bụi, phá bỏ nơi cư trú của chuột và sử dụng bẫy hoặc các loại thuốc diệt chuột theo đúng hướng dẫn”.

Vụ xuân 2026, toàn tỉnh đã gieo cấy 111.406ha/112.000ha, đạt 99,5% kế hoạch. Hiện các trà lúa sinh trưởng, phát triển khá tốt, nhiều diện tích đã chuyển sang giai đoạn làm đòng. Qua điều tra đồng ruộng của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Thanh Hóa, một số diện tích xuất hiện bệnh đạo ôn lá gây hại cục bộ trên các giống lúa nếp Nhung, nếp Hương, nếp Cô Tiên, J02, Q5, TBR225, TBR45... với diện tích nhiễm 17,45ha, tăng đáng kể so với kỳ trước. Bên cạnh đó, các dạng bệnh sinh lý như ngộ độc hữu cơ, vàng đầu lá do sốc nhiệt cũng xuất hiện tại một số chân ruộng sâu trũng, chua phèn với diện tích nhiễm 30,7ha. Dù mức độ gây hại không lớn nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sinh trưởng của cây lúa nếu không được xử lý đúng cách. Bệnh bạc lá cũng ghi nhận xuất hiện cục bộ với diện tích 15,4ha. Đáng chú ý, chuột gây hại trên diện tích 109ha, tập trung tại các khu vực gần khu dân cư, ven làng và các vùng bãi.

Trước tình hình đó, ngành nông nghiệp dự báo từ nay đến cuối vụ, sâu bệnh sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp, đặc biệt trong điều kiện thời tiết còn nhiều biến động. Do đó, các địa phương và bà con nông dân cần tăng cường công tác theo dõi, dự tính, dự báo và chủ động triển khai các biện pháp phòng trừ. Bà con nông dân cần chú ý theo dõi chặt chẽ các đối tượng như bệnh đạo ôn, rầy nâu, nhất là trên các giống mẫn cảm. Khi phát hiện sâu bệnh cần phun phòng kịp thời bằng các loại thuốc đặc hiệu theo hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật và các trung tâm dịch vụ nông nghiệp, đảm bảo nguyên tắc “4 đúng” trong sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Cùng với đó, các địa phương phân công cán bộ kỹ thuật bám sát cơ sở, xác định rõ từng trà lúa, theo dõi thời điểm trổ để dự báo chính xác thời gian, mức độ phát sinh của sâu bệnh để có biện pháp xử lý phù hợp ngay từ khi sâu bệnh mới phát sinh ở diện hẹp.

Để hỗ trợ bà con nông dân, trung tâm cung ứng dịch vụ công tại các địa phương đã chủ động cung ứng đầy đủ các loại thuốc bảo vệ thực vật đảm bảo chất lượng. Đồng thời, triển khai dịch vụ phun thuốc bằng máy bay không người lái (drone), nhằm nâng cao hiệu quả phòng trừ nhờ khả năng phun nhanh, đều, tiết kiệm chi phí và giảm nhân công lao động. Ngoài ra, các đơn vị tích cực tư vấn kỹ thuật trực tiếp theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây lúa, giúp bà con nắm vững quy trình chăm sóc, bón phân, phòng trừ sâu bệnh phù hợp với điều kiện thực tế.

Với sự chủ động của ngành nông nghiệp, chính quyền địa phương cùng sự tích cực của bà con nông dân, công tác phòng trừ sâu bệnh đang được triển khai kịp thời, góp phần bảo vệ an toàn diện tích lúa vụ xuân, hướng tới mục tiêu đạt năng suất, sản lượng cao.

Bài và ảnh: Hải Đăng

Nguồn: https://baothanhhoa.vn/phong-tru-sau-benh-bao-ve-lua-vu-xuan-283504.htm