PMI tháng 3 giảm điểm, áp lực chi phí lan rộng

Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam tháng 3/2026 giảm xuống 51,2 điểm khi đà tăng sản lượng và đơn hàng chậm lại do áp lực chi phí.

Ngày 1/4, S&P Global công bố Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam tháng 3/2026 đạt 51,2 điểm, giảm đáng kể so với mức 54,3 điểm của tháng trước. Dù vẫn trên ngưỡng 50 điểm - phản ánh hoạt động sản xuất tiếp tục mở rộng, nhưng đây là mức cải thiện thấp nhất kể từ tháng 9/2025, chấm dứt chuỗi tăng trưởng mạnh mẽ trước đó.

Diễn biến đáng chú ý nhất là áp lực chi phí đầu vào gia tăng nhanh. Gần một nửa doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết chi phí tăng mạnh trong tháng 3, với tốc độ cao nhất kể từ tháng 4/2022. Nguyên nhân chủ yếu đến từ giá dầu thế giới leo thang trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông, kéo theo chi phí nhiên liệu, vận tải và logistics tăng.

Hệ quả là giá bán đầu ra buộc phải điều chỉnh tăng, với tốc độ nhanh nhất kể từ tháng 4/2011, thuộc nhóm cao nhất kể từ khi khảo sát được triển khai. Điều này cho thấy áp lực lạm phát chi phí đang lan rộng trong toàn chuỗi sản xuất.

Áp lực giá nhanh chóng ảnh hưởng đến nhu cầu. Số lượng đơn đặt hàng mới vẫn tăng nhưng với tốc độ chậm nhất kể từ tháng 9 năm ngoái. Một phần nhu cầu đến từ tâm lý “mua sớm” của khách hàng nhằm tránh giá tăng thêm trong tương lai.

Ở chiều ngược lại, nhu cầu quốc tế suy yếu rõ rệt khi đơn hàng xuất khẩu mới quay đầu giảm sau giai đoạn ổn định. Đây là tín hiệu cho thấy rủi ro từ bên ngoài gia tăng, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chịu tác động của lạm phát và bất ổn địa chính trị.

Sản lượng sản xuất tiếp tục tăng tháng thứ 11 liên tiếp, nhưng mức tăng thấp nhất trong cùng kỳ. Doanh nghiệp trở nên thận trọng hơn khi niềm tin kinh doanh giảm xuống mức thấp nhất trong 6 tháng, do lo ngại biến động giá và nguồn cung nguyên liệu.

Chuỗi cung ứng cũng chịu sức ép lớn. Thời gian giao hàng của nhà cung cấp kéo dài nghiêm trọng nhất trong 4 năm, chủ yếu do chi phí vận tải tăng. Trước tình hình này, doanh nghiệp cắt giảm hoạt động mua hàng đầu vào, chấm dứt chuỗi tăng kéo dài 8 tháng.

Thị trường lao động trong ngành sản xuất ghi nhận tín hiệu kém tích cực khi việc làm giảm lần đầu sau nửa năm. Doanh nghiệp gặp khó trong tuyển dụng thay thế và hạn chế sử dụng lao động thời vụ khi đơn hàng tăng chậm lại. Lượng công việc tồn đọng vì thế tăng trở lại.

Để đáp ứng đơn hàng, nhiều doanh nghiệp phải sử dụng đến hàng tồn kho thành phẩm, khiến mức dự trữ giảm đáng kể, phản ánh “vùng đệm” sản xuất đang bị bào mòn.

Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, nhận định PMI tháng 3 đã phản ánh rõ tác động ban đầu của căng thẳng Trung Đông đối với ngành sản xuất Việt Nam. Với mức phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu, doanh nghiệp trong nước chịu tác động trực tiếp từ giá dầu và chi phí vận tải.

Theo ông, tốc độ tăng chi phí đầu vào và giá bán hiện ở mức cao nhất trong gần 15 năm, cho thấy áp lực lớn và mang tính tức thời. Dù sản lượng và đơn hàng vẫn tăng, nhưng một phần động lực đến từ yếu tố ngắn hạn là khách hàng đặt hàng sớm.

Trong bối cảnh đó, triển vọng ngắn hạn của ngành sản xuất được đánh giá kém tích cực, trừ khi căng thẳng địa chính trị sớm hạ nhiệt và các tuyến vận tải chiến lược được khơi thông. Điều này cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, đa dạng hóa nguồn cung và kiểm soát rủi ro chi phí.

Nguồn: https://daibieunhandan.vn/pmi-thang-3-giam-diem-ap-luc-chi-phi-lan-rong-10411928.html