Qatar - “cầu nối” mới trong đối thoại Mỹ, Iran

Iran vừa cử một phái đoàn cấp cao tới Qatar trong bối cảnh nước này và Mỹ đang thúc đẩy các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần ba tháng, cuộc xung đột được đánh giá đang đe dọa nghiêm trọng tới ổn định Trung Đông và kinh tế toàn cầu.

Qatar đóng vai trò kết nối, thúc đẩy cơ chế tài chính nhằm giúp Iran tiếp cận một phần tài sản bị đóng băng, hỗ trợ tiến trình đàm phán giữa Iran và Mỹ. Ảnh: Csmonitor.

Theo kênh truyền hình Al Jazeera, ngày 25/5 (giờ địa phương), Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, Ngoại trưởng Abbas Araghchi và Thống đốc Ngân hàng Trung ương Abdolnaser Hemmati đã có cuộc gặp với Thủ tướng Qatar tại Doha. Theo hãng tin CNN, các bên đã thảo luận “gói vấn đề tổng thể” gồm hoạt động hàng hải qua eo Hormuz, khoản tiền bị phong tỏa của Iran và kho uranium làm giàu cấp độ cao.

Theo các nhà phân tích, sự xuất hiện của Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran trong phái đoàn tại Qatar được cho là dấu hiệu cho thấy vấn đề giải phóng tài sản bị phong tỏa của Tehran, một yêu cầu quan trọng của Iran đang được đưa lên bàn thương lượng.

Doha hiện kiểm soát khoản 6 tỷ USD tiền bán dầu của Iran từng bị mắc kẹt tại Hàn Quốc. Dù số tiền này bị Mỹ tái phong tỏa sau vụ Hamas tấn công Israel tháng 10/2023, Iran vẫn coi đây là điều kiện tiên quyết trong các cuộc đàm phán hiện nay. Tehran đã yêu cầu Washington bảo đảm quyền tiếp cận khoảng 12 tỷ USD tài sản bị phong tỏa để đổi lấy việc mở eo biển Hormuz và hạn chế hoạt động hạt nhân.

Theo Financial Times, một phương án đang được thảo luận là Qatar sẽ tạm ứng tiền cho Iran trước, sau đó Mỹ mới mở khóa tài khoản phong tỏa để Doha thu hồi khoản cho vay khi thỏa thuận được thực thi. Giới phân tích cho rằng cách tiếp cận này giúp Mỹ tránh hình ảnh “trực tiếp trao tiền cho Iran”, trong khi Tehran vẫn đạt được mục tiêu tiếp cận nguồn ngoại tệ cần thiết.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 25/5 tuyên bố bất kỳ thỏa thuận nào với Iran cũng phải “có ý nghĩa”, đồng thời cảnh báo nếu đàm phán thất bại, lựa chọn còn lại sẽ là “không có thỏa thuận”.

Hiện Mỹ và Iran vẫn duy trì lệnh ngừng bắn kể từ ngày 8/4 dưới sự trung gian của nhiều nước trong khu vực. Tuy nhiên, căng thẳng chưa hạ nhiệt khi Iran tiếp tục hạn chế hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, trong khi Mỹ áp đặt phong tỏa đối với các cảng biển của Tehran.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei Ảnh : AAP.

Phát biểu tại Tehran ngày 25/5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết Iran và Mỹ “đã đạt được kết luận về phần lớn các chủ đề thảo luận”, song nhấn mạnh điều đó “không đồng nghĩa với việc thỏa thuận sắp được ký kết”. Ông Baghaei cho biết ở giai đoạn hiện nay, trọng tâm đàm phán giữa Tehran và Washington là “chấm dứt chiến tranh”, chứ chưa tập trung vào chương trình hạt nhân của Iran. Quan chức Iran đồng thời khẳng định Tehran vẫn hoài nghi về khả năng Mỹ thực hiện đầy đủ cam kết trong bất kỳ thỏa thuận nào, đồng thời tuyên bố Iran không quan tâm tới các “đe dọa” từ Washington.

Thúy Hà

Nguồn: Chosun/Al Jazeera

Nguồn: https://baothanhhoa.vn/qatar-cau-noi-moi-trong-doi-thoai-my-iran-288942.htm