Văn phòng Trung ương Đảng đã ban hành Thông báo số 100-TB/VPTW, thông báo kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại cuộc làm việc với Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp. Trong đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu đánh giá, làm rõ sự cần thiết phải tiếp tục điều chỉnh, sáp nhập một số xã, phường trên cơ sở rà soát các tiêu chí về diện tích, dân số, hạ tầng và năng lực cán bộ, yêu cầu phát triển để phát huy lợi thế quản lý nhà nước theo quy mô và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số.
Cần thay đổi cách đánh giá
Theo PGS-TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho thấy tinh thần cải cách bộ máy không dừng ở việc “đã sáp nhập xong” mà phải tiếp tục nhìn vào hiệu quả vận hành thực tế. Ông nhận xét, sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có địa phương mở rộng được không gian phát triển, giảm đầu mối, tập trung nguồn lực và nâng cao năng lực điều hành. Tuy nhiên, cũng có địa phương có quy mô mới chưa phù hợp với điều kiện giao thông, hạ tầng số, năng lực cán bộ, đặc điểm dân cư, dẫn đến người dân phải đi lại xa hơn, cán bộ làm việc trong tình trạng quá tải.
PGS-TS Bùi Hoài Sơn cho rằng, điều này không có nghĩa là tiếp tục sáp nhập bằng mọi giá, mà phải dựa trên bằng chứng thực tiễn, nhu cầu phát triển và mức độ hài lòng của người dân. Sáp nhập chỉ có ý nghĩa khi làm cho chính quyền gần dân hơn, phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn, xử lý công việc nhanh hơn và khai thác nguồn lực hiệu quả hơn. Vì vậy, nếu tiếp tục điều chỉnh thì cách đánh giá cũng phải thay đổi; theo đó, không nên chỉ nhìn vào diện tích, dân số hay số lượng cán bộ mà cần đánh giá bằng chính dữ liệu vận hành thực tế của từng xã, phường. Cụ thể, cần đánh giá mỗi ngày xử lý bao nhiêu hồ sơ, thời gian giải quyết ra sao, lĩnh vực nào còn ách tắc, tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến thế nào, cán bộ chuyên môn có đáp ứng được yêu cầu mới hay không.
PGS-TS Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh, nếu tiếp tục điều chỉnh, sáp nhập thì cần đặt trong một triết lý rõ ràng, đó là không phải để bản đồ hành chính gọn hơn về hình thức, giảm đầu mối cho đẹp báo cáo, mà để năng lực quản trị mạnh hơn, người dân được phục vụ tốt hơn. Mục tiêu là hình thành những không gian phát triển có đủ quy mô, nguồn lực, hạ tầng và năng lực tổ chức tương lai, tránh tạo ra những đơn vị lớn nhưng rời rạc.
Quy hoạch phát triển rõ ràng cho địa phương
Theo các chuyên gia, mỗi quyết định cần được cân nhắc trong tổng thể quy hoạch phát triển, điều kiện kinh tế - xã hội và yêu cầu quản trị của từng địa phương. Ông Trần Quang Tuấn, cử tri phường Sài Gòn, nêu ý kiến, đối với những địa bàn trung tâm có mật độ dân cư lớn, số lượng người tạm trú và khách vãng lai đông, tình hình an ninh trật tự phức tạp thì cần tính đến những đặc thù riêng về khối lượng công việc, yêu cầu quản lý và năng lực phục vụ. Cần có cơ chế phù hợp về biên chế, đầu tư hạ tầng số và phân bổ nguồn lực để chính quyền cơ sở đủ điều kiện hoàn thành nhiệm vụ.
Ở góc độ quản trị, TS Nguyễn Thị Thiện Trí, giảng viên Khoa Luật Hành chính - Nhà nước, Trường Đại học Luật TPHCM, cho rằng, bên cạnh việc đưa ra các tiêu chí cụ thể, cơ quan quản lý cần xây dựng một quy hoạch phát triển rõ ràng cho địa phương mới, tránh việc chỉ nhìn nhận một cách cơ học rằng diện tích nhỏ là phải sáp nhập. Theo TS Nguyễn Thị Thiện Trí, trên thực tế, sẽ có những địa phương tuy chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về diện tích hoặc quy mô dân số nhưng lại có vị trí địa lý đặc biệt, mang tính chiến lược hoặc đang đảm nhận những nhiệm vụ chính trị, kinh tế riêng biệt. Chính vì vậy, việc đánh giá kỹ lưỡng trước khi quyết định là hết sức cần thiết, nhằm hạn chế tối đa những xáo trộn và tác động không đáng có.
TS Nguyễn Thị Thiện Trí cũng lưu ý, quy mô của các xã hiện nay đã lớn hơn rất nhiều so với trước đây, vì vậy phạm vi ảnh hưởng của mỗi lần điều chỉnh sẽ sâu rộng hơn. Thời gian qua, người dân và doanh nghiệp đã trải qua một đợt thay đổi các loại giấy tờ, bảng hiệu, con dấu theo địa giới hành chính mới. Nếu tiếp tục sắp xếp, cơ quan chức năng cần tính toán đầy đủ các tác động phát sinh, xây dựng lộ trình phù hợp để giảm thiểu áp lực cho xã hội.
Theo TS Nguyễn Thị Thiện Trí, để bộ máy tinh gọn thực sự phát huy hiệu quả thì việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số phải được triển khai đồng bộ. Công nghệ cần tham gia sâu vào quy trình quản lý hành chính, hỗ trợ xử lý phần lớn hồ sơ, qua đó giảm áp lực công việc và nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở.
- TS NGUYỄN HỮU HOÀNG, Học viện Chính trị khu vực II:
Sắp xếp phù hợp sẽ tạo ra những không gian phát triển mới
Đơn vị hành chính cấp cơ sở không phải là một mô hình bất biến mà cần được thiết kế phù hợp với diện tích, dân số, hạ tầng, năng lực cán bộ và định hướng phát triển trong từng giai đoạn.
Thực tế cho thấy những xã, phường có quy mô quá nhỏ, dân số ít, năng lực cán bộ hạn chế sẽ gặp nhiều khó khăn trong triển khai chuyển đổi số, cung cấp dịch vụ công trực tuyến cũng như giải quyết những vấn đề mang tính liên vùng, như ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, phát triển nông nghiệp quy mô lớn hay xây dựng các hành lang kinh tế. Tuy nhiên, việc xem xét, rà soát kỹ lưỡng để xác định tiếp tục sắp xếp hay không là rất cần thiết. Nếu được thực hiện phù hợp, việc này sẽ góp phần tạo ra những không gian phát triển mới, khắc phục tình trạng chia cắt trong quy hoạch, tập trung nguồn lực và nâng cao năng lực điều hành ở cơ sở.
Tại nhiều quốc gia, việc tổ chức lại đơn vị hành chính đều hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả cung ứng dịch vụ công. Thế nhưng, quy mô lớn hơn chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng hạ tầng số đồng bộ, dữ liệu được kết nối, đội ngũ cán bộ đủ năng lực và việc phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực tương xứng.
- Ông HUỲNH HỒNG VÂN, phường An Đông, TPHCM:
Có cơ chế giảm tải áp lực cho cán bộ
Yêu cầu đánh giá, làm rõ sự cần thiết phải tiếp tục điều chỉnh, sáp nhập một số xã, phường là nhằm hướng đến quản lý khoa học, hiệu lực và hiệu quả. Thời gian qua, sau quá trình sắp xếp, các xã, phường có địa bàn rộng hơn, quy mô dân số lớn hơn và bao quát đa lĩnh vực; từ đó đã tạo ra không ít áp lực, khó khăn và gây quá tải công việc cho đội ngũ cán bộ cơ sở.
Tôi kỳ vọng Trung ương sẽ tính toán và có các cơ chế tối ưu hơn nhằm giảm tải áp lực cho cán bộ, phục vụ người dân tốt hơn trong giải quyết thủ tục hành chính và nhiều hoạt động dân sinh. Bên cạnh đó, cần chú trọng tăng cường đào tạo để nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, kết hợp đẩy mạnh chuyển đổi số đồng bộ để cả người dân, cán bộ đều thực hiện công việc một cách thuận tiện, nhanh chóng hơn.
Nguồn: https://www.sggp.org.vn/ra-soat-xa-phuong-tu-thuc-tien-van-hanh-post859401.html
![[Ảnh] “Lễ hội Sen Hà Nội” tôn vinh sắc hoa gắn bó ngàn năm với đất Việt](https://vphoto.vietnam.vn/thumb/1200x675/vietnam/resource/IMAGE/2026/06/27/1782516943048_sen-ha-noi-2026-minh-duy-1-jpg.webp)
