Sá sùng Vân Đồn từ lâu được thị trường biết đến là sản phẩm có giá trị kinh tế cao, gắn với vùng biển Quảng Ninh. Tuy nhiên, trong thời gian dài, sản phẩm chủ yếu được tiêu thụ ở dạng tươi, khô hoặc sơ chế truyền thống. Giá trị gia tăng từ chế biến sâu, vì vậy chưa tương xứng với tiềm năng của nguồn nguyên liệu bản địa này. Xuất phát từ thực tiễn đó, Công ty TNHH Thanh Tùng Vân Đồn đã phối hợp với các viện nghiên cứu, trường cao đẳng, đại học triển khai nhiệm vụ khoa học công nghệ cấp tỉnh “Nghiên cứu xây dựng quy trình công nghệ sản xuất viên mắm khô vị sá sùng tại Quảng Ninh”. Nhiệm vụ được thực hiện từ tháng 10/2025 đến tháng 4/2027, với tổng kinh phí 4,68 tỷ đồng; trong đó ngân sách nhà nước hỗ trợ 3,48 tỷ đồng.
Theo nội dung nghiên cứu, doanh nghiệp cùng các đơn vị phối hợp tập trung xây dựng quy trình công nghệ sản xuất viên mắm khô vị sá sùng. Các công đoạn được nghiên cứu gồm lựa chọn nguyên liệu, xác định tỷ lệ phối trộn, xử lý, nghiền, thủy phân bằng enzyme, ngâm mắm để tạo hương vị đặc trưng, sau đó tiếp tục hoàn thiện các khâu tạo viên, làm khô, bao gói và bảo quản sản phẩm. Điểm mới của nhiệm vụ là ứng dụng công nghệ thủy phân enzyme trong chế biến thực phẩm. Công nghệ này nhằm rút ngắn thời gian sản xuất, đồng thời giữ được dưỡng chất và vị ngọt tự nhiên của sá sùng. Đây là yếu tố quan trọng để sản phẩm sau chế biến vừa bảo đảm giá trị dinh dưỡng, vừa có hương vị đặc trưng, phù hợp với nhu cầu sử dụng hiện nay.
Chị Trần Thị Hường, Viện Nghiên cứu Hải sản (TP Hải Phòng), đơn vị tham gia chuyển giao công nghệ, cho biết: Quá trình nghiên cứu được thực hiện từ khâu lựa chọn nguyên liệu đến thủy phân, tạo nước mắm sá sùng và viên mắm khô sá sùng. Đây là công nghệ mới, đòi hỏi doanh nghiệp và đơn vị nghiên cứu phải thử nghiệm nhiều lần để tạo ra sản phẩm có giá trị, nâng cao giá trị dinh dưỡng và đáp ứng nhu cầu thực tế của người tiêu dùng.
Không chỉ hướng tới viên mắm khô vị sá sùng, nhiệm vụ còn nghiên cứu hoàn thiện quy trình công nghệ sản xuất nước mắm vị sá sùng. Dự kiến tháng 10/2026, Công ty TNHH Thanh Tùng Vân Đồn sẽ ra mắt thử nghiệm các sản phẩm. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp tiếp tục đánh giá chất lượng, hoàn thiện tiêu chuẩn sản phẩm và chuẩn bị các điều kiện đưa vào sản xuất.
Đối với doanh nghiệp địa phương, phát triển sản phẩm mới từ nguồn nguyên liệu bản địa là quá trình đòi hỏi nhiều thời gian, kinh phí và kỹ thuật. Khó khăn lớn nhất nằm ở các khâu thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ, kiểm soát chất lượng và đánh giá khả năng thương mại hóa. Vì vậy, việc được hỗ trợ thông qua nhiệm vụ khoa học công nghệ cấp tỉnh đã tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp mạnh dạn đổi mới, tiếp cận chuyên gia và ứng dụng công nghệ vào sản xuất. Ông Phạm Quang Tùng, Giám đốc Công ty TNHH Thanh Tùng Vân Đồn, chia sẻ: Doanh nghiệp mong muốn đưa khoa học công nghệ vào thực tiễn sản xuất, tạo ra những sản phẩm có thể thương mại hóa được. Với sá sùng, nếu trước đây chủ yếu chế biến thô, thì nay doanh nghiệp hướng tới các sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn như viên mắm khô vị sá sùng, nước mắm sá sùng, bột nêm sá sùng, cốm sá sùng và một số sản phẩm chế biến khác. Việc ứng dụng công nghệ enzyme trong thủy phân giúp sản phẩm dễ bảo quản, dễ sử dụng hơn nhưng vẫn giữ được dưỡng chất và hương vị đặc trưng của sá sùng Vân Đồn.
Từ góc độ người dân địa phương, ông Chu Văn Minh (khu 6, đặc khu Vân Đồn), cho rằng, việc doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển sản phẩm mới từ sá sùng là hướng đi cần thiết. Khi sản phẩm được chế biến sâu, giá trị đặc sản địa phương được nâng lên, qua đó có thể tạo thêm việc làm, thu nhập và cơ hội phát triển cho người dân vùng biển.
Việc Công ty TNHH Thanh Tùng Vân Đồn chủ trì nhiệm vụ khoa học công nghệ cấp tỉnh cho thấy vai trò của doanh nghiệp trong đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất. Sự phối hợp với các viện nghiên cứu, trường cao đẳng, đại học giúp doanh nghiệp hoàn thiện quy trình công nghệ, kiểm soát chất lượng sản phẩm và từng bước thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Khi được hoàn thiện và sản xuất ổn định, viên mắm khô vị sá sùng và nước mắm vị sá sùng sẽ góp phần đa dạng hóa sản phẩm đặc sản biển, kéo dài thời gian bảo quản, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị sá sùng Vân Đồn.
Nguồn: https://baoquangninh.vn/de-khoa-hoc-cong-nghe-phuc-vu-phat-trien-3412296.html










