Trải qua nửa thế kỷ kể từ ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), TP.HCM đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ, trở thành đầu tàu kinh tế của cả nước.
Ông Phạm Chánh Trực (86 tuổi, bí danh Năm Nghị), nguyên Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương, nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM (thứ ba từ trái sang) chụp hình cùng các đại biểu trong dịp Lễ kỷ niệm 50 năm thành phố Sài Gòn - Gia Định mang tên Bác. Ảnh: Nguyễn Thủy.
Nhân cột mốc lịch sử này, ông Phạm Chánh Trực (86 tuổi, bí danh Năm Nghị), nguyên Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương, nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM, đã có những chia sẻ với phóng viên Báo Nông nghiệp và Môi trường về hành trình phát triển của thành phố từ những ngày đầu sau giải phóng đến khát vọng vươn tầm siêu đô thị hiện đại.
Là một trong những cán bộ trưởng thành từ phong trào cách mạng tại Sài Gòn - Gia Định, sau ngày đất nước thống nhất, ông Phạm Chánh trực lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng như Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, Bí thư Quận ủy Quận 5, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP.HCM, Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương và Trưởng Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.HCM.
Theo ông Trực, việc Quốc hội quyết định đổi tên Sài Gòn - Gia Định thành TP.HCM vào ngày 2/7/1976 là niềm vinh dự đặc biệt không chỉ đối với thành phố mà còn với cả miền Nam. Chính niềm vinh dự ấy đã trở thành động lực để Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP.HCM luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, tiên phong trong phát triển kinh tế và đổi mới thể chế.
"Chúng ta tự hào là công dân của thành phố lịch sử, đồng thời phải xứng đáng với vai trò đầu tàu kinh tế và động lực phát triển của cả vùng", ông Trực nhấn mạnh.
Nhìn lại chặng đường 50 năm, ông Trực cho rằng, bước ngoặt lớn nhất của TP.HCM đến từ công cuộc đổi mới và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Gia đình ông Phạm Chánh Trực tại Lễ kỷ niệm 50 năm thành phố Sài Gòn - Gia Định mang tên Bác, sáng 2/7. Ảnh: Nguyễn Thủy.
Trong giai đoạn phụ trách kinh tế đối ngoại, ông Trực trực tiếp tham gia thu hút đầu tư nước ngoài, triển khai xây dựng Khu chế xuất Tân Thuận - khu chế xuất đầu tiên của Việt Nam, đặt nền móng cho hệ thống các khu công nghiệp sau này. Khi công tác tại Trung ương, ông tiếp tục tham gia tham mưu nhiều chính sách phát triển kinh tế.
Theo ông Trực, từ một địa phương từng phải "chạy gạo cứu đói", TP.HCM đã có bước phát triển ngoạn mục khi thu nhập bình quân đầu người tăng từ khoảng 100 USD năm 1990 lên khoảng 8.000 USD vào năm 2025.
Không chỉ tiên phong xây dựng Khu chế xuất Tân Thuận, TP.HCM còn mở đường với hàng loạt mô hình mới như Khu Công nghệ cao, các trung tâm tài chính, ngân hàng...
"Đó là những bước đột phá rất đặc biệt của TP.HCM. Thành phố cũng là 'thành phố học tập', từng bước tiếp cận trình độ y tế tiên tiến của thế giới và là địa phương đầu tiên trong cả nước không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều", ông Trực nói và cho biết, điều khiến ông nhớ nhất về những năm đầu sau giải phóng không chỉ là những cánh đồng khai hoang, phục hóa mà còn là tinh thần hòa hợp dân tộc được vun đắp từ chính lao động sản xuất.
Đánh giá về TP.HCM sau khi giai đoạn hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, nguyên Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương cho rằng, thành phố mới với quy mô dân số hơn 14 triệu người và không gian phát triển rộng lớn đang mở ra nhiều cơ hội bứt phá. Tuy nhiên, bộ máy vẫn đang trong quá trình sắp xếp nên những kết quả mang tính đột phá, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số, cần thêm thời gian để hiện thực hóa.
"Dù còn nhiều việc phải làm, tôi tin tưởng với sự đồng thuận của Đảng bộ và nhân dân, TP.HCM sẽ tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước", ông Trực nói.
Để TP.HCM tiếp tục phát huy vai trò đầu tàu trong giai đoạn mới, nguyên Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương Phạm Chánh Trực đề xuất ba nhiệm vụ trọng tâm.
Trước hết, cần phát huy quyền làm chủ thực chất của người dân ở cơ sở thông qua các mô hình tự quản, xây dựng môi trường sống văn minh, thân thiện. Thứ hai, cần phân định rõ chức năng quản lý nhà nước với chức năng tổ chức thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả quản trị đô thị và thúc đẩy phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo. Thứ ba, TP.HCM cần sớm nghiên cứu phương thức sản xuất cho giai đoạn sau năm 2045, tạo nền tảng để tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong phát triển kinh tế và hội nhập.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, TP.HCM mở rộng không gian phát triển sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ), hình thành một siêu đô thị năng động, hiện đại, có sức cạnh tranh trong khu vực và quốc tế. Ảnh: BTC.
Ở góc độ phát triển bền vững, ông Trực đánh giá, nhận thức của xã hội về bảo vệ môi trường đã có nhiều chuyển biến tích cực, nhất là trong phát triển năng lượng tái tạo, bảo đảm an toàn thực phẩm và kiểm soát thực phẩm không an toàn. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050, thành phố cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và hành động quyết liệt hơn.
Đối với nông nghiệp, nguyên Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương cho rằng, yêu cầu cấp thiết hiện nay không chỉ riêng TP.HCM mà cả Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước đều phải tổ chức lại sản xuất nông nghiệp. Mô hình sản xuất manh mún, nhỏ lẻ dựa trên từng hộ gia đình từng phù hợp trong giai đoạn trước, nhưng hiện nay không còn đáp ứng yêu cầu phát triển.
"Muốn phát triển nền nông nghiệp hiện đại, quy mô lớn và ứng dụng công nghệ cao thì phải đẩy mạnh liên kết sản xuất, phát triển hợp tác xã và đổi mới quan hệ sản xuất cho phù hợp với yêu cầu phát triển mới", nguyên Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương nói.
Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/sieu-do-thi-phuong-nam-can-them-nhung-dot-pha-moi-d819634.html
![[Ảnh] Toàn cảnh vị trí xây dựng ga ngầm tuyến metro số 5 tại nút giao Vành đai 1 Hà Nội](https://vphoto.vietnam.vn/thumb/1200x675/vietnam/resource/IMAGE/2026/07/03/1783065595682_ndo_br_z7974930852369-100ca093c306e72675f1d3700966a86b-jpg.webp)
