Trang chủNewsThể thao'Siêu giày' trong marathon hoạt động thế nào

‘Siêu giày’ trong marathon hoạt động thế nào


Tiết kiệm năng lượng, tạo ra lực đẩy nhiều hơn về phía trước và tăng chiều dài sải chân là điểm chung của những đôi “siêu giày” đang làm rúng động thế giới marathon.

Ngày 24/9, runner Tigist Assefa dùng “siêu giày” mới nhất của Adidas – đôi Adizero Adios Pro Evo 1 siêu nhẹ – để lập kỷ lục marathon nữ với 2 giờ 11 phút 53 giây tại Berlin. Thành tích mới nhất của chân chạy Ethiopia cũng tốt hơn đáng kể so với hai kỷ lục thế giới trước đó, lần lượt là 2 giờ 14 phút 4 giây của VĐV Kenya Brigid Kosgei tại Chicago Marathon 2019 và 2 giờ 15 phút 25 giây của VĐV Anh Paula Radcliffe tại London Marathon 2003.

Hai tuần sau, đến lượt Kelvin Kiptum vô địch Chicago Marathon với kỷ lục 2 giờ 0 phút 35 giây, phá sâu cột mốc cũ 2 giờ 1 phút 9 giây do huyền thoại đàn anh Eliud Kipchoge lập tại Berlin 2022. Trong ngày đi vào lịch sử, Kiptum sử dụng NikeDev163 – nguyên mẫu giày thể thao mạ carbon mới nhất của Nike.





Kiptum dùng đôi NikeDev163 khi về nhất, lập kỷ lục thế giới ở Chicago Marathon 2023 ngày 8/10, trong khi người người về nhì, đồng hương Rhonex Kipruto dùng đôi Adios Pro Evo 1. Ảnh: AFP

Kiptum dùng đôi NikeDev163 khi về nhất, lập kỷ lục thế giới ở Chicago Marathon 2023 ngày 8/10, trong khi người người về nhì, đồng hương Rhonex Kipruto dùng đôi Adios Pro Evo 1. Ảnh: AFP

Nhưng đến giờ, Liên đoàn Điền kinh Thế giới (World Athletics) không có ý định kiểm soát sự phát triển của những “siêu giày”. Lần gần nhất họ cập nhật các quy tắc mới liên quan đến giày thi đấu là đầu năm 2022, nhưng chỉ áp dụng với các loại giày đinh dùng cho các nội dung thi đấu trong sân vận động (track). Với giày chạy đường bộ (road), quy định của World Athletics vẫn chỉ là độ dày của đế không quá 40 mm – biện pháp được cho là chỉ hạn chế, thay vì cản trở các nhà sản xuất tiếp tục cải tiến công nghệ khi làm ra những “siêu giày”. Khác với cách Liên đoàn Bơi lội Thế giới (World Aquatics) hồi 2009 cấm VĐV sử dụng đồ polyurethane công nghệ cao để phá gần 200 kỷ lục trong hai năm, World Athletics cho rằng bằng các chế tài hiện tại, họ vẫn giữ được tính công bằng cho sân chơi điền kinh.

“Siêu giày” đầu tiên được Nike đưa ra vào năm 2016, từ đó mở ra cuộc chạy đua sản xuất những đôi giày loại này từ các nhãn khác. Sự bùng nổ những đôi giày này từ 2020 cũng trùng với thời gian các chân chạy viết lại toàn bộ kỷ lục điền kinh từ cự ly 5.000m trở lên. Điểm chung của các kỷ lục đó là VĐV đều sử dụng đôi giày đường trường dày hơn, với mức tiết kiệm năng lượng được cho là khoảng 4% tùy từng trường hợp.

Các “siêu giày” này phải tuân thủ quy tắc của World Athletics về chiều cao đế giày tối đa 40mm trên đường trường và 25mm trên đường chạy track. Thông thường, những đôi này, trước khi được các VĐV sử dụng để thi đấu, phải có sẵn trên thị trường. Tuy nhiên, vẫn có ngoại lệ, cho phép VĐV dùng những phiên bản đang phát triển và sẽ được tung ra thị trường trong một năm sau đó, miễn là chúng đáp ứng các nguyên tắc kỹ thuật của World Athletics.

NikeDev163 – đôi giày mà Kiptum sử dụng khi lập kỷ lục tại Chicago Marathon ngày 8/10 – là một ví dụ của ngoại lệ này, khi nó được World Athletics phê duyệt để sử dụng thử nghiệm đến ngày 3/12/2023. Cơ quan này xem những ngoại lệ như NikeDev163 là cách để thế giới điền kinh cân bằng giữa nhu cầu đổi mới, tạo thêm sức hút cho môn thể thao, đồng thời vẫn đảm bảo mang lại doanh thu khổng lồ cho các nhà sản xuất.

Vậy một đôi “Siêu giày” sẽ có gì? Đầu tiên, nó phải được gia cố carbon. Theo đó, nhà sản xuất sẽ chèn vào phần đế giữa bằng xốp một miếng hoặc một số thanh carbon cong để giúp duy trì hình dạng của giày, thúc đẩy chuyển động lắc lư tối ưu, được gọi là hiệu ứng “lắc lư”. Hình dạng của chiếc giày có vai trò rất quan trọng, có thể giúp bàn chân hoạt động hiệu quả hơn.

“Một số chi tiết cho thấy việc có những thanh carbon cong sẽ giúp ích”, Tiến sĩ Aimee Mears, giảng viên cao cấp tại Viện Công nghệ Thể thao của Đại học Loughborough, giải thích. “Một là nó làm thay đổi và có thể cải thiện cơ chế hoạt động của các cơ ở mắt cá chân để tạo ra lực. Thứ hai là thanh carbon cong có thể hoạt động như một đòn bẩy để đẩy gót chân và giúp đẩy người bạn về phía trước”.

Lớp bọt đế giữa có độ đàn hồi đặc biệt. Hầu hết các “siêu giày” đều sử dụng chất liệu đế giữa có tên là Pebax. Dù những thanh carbon cong đóng vai trò quan trọng, phần lớn năng lượng thực sự từ các “siêu giày” được tối ưu hóa trong lớp bọt này.

“Tôi có thể nói rằng bước đột phá công nghệ lớn nhất là làm cho những loại bọt này nhẹ hơn”, Tiến sĩ Allen giải thích. “Bằng cách làm cho nó nhẹ hơn, bạn có thể làm cho nó dày hơn và tạo ra nhiều lực đẩy hơn”. Cũng theo nhà nghiên cứu người Anh, nguyên tắc cơ bản nhất của những đôi “siêu giày” là hướng đến việc tận dụng hiệu quả hơn năng lượng mà các runner tạo ra.

Phần mũ giày và đế ngoài siêu nhẹ. Nghiên cứu đã phát hiện ra rằng việc tiết kiệm 100 gam trọng lượng có thể tương đương với 1% năng lượng. Ở những “siêu giày” mới nhất, các nhà khoa học đã tập trung vào việc giảm bớt cả phần đế ngoài tiếp xúc với mặt đất và các lớp mũ phía trên bàn chân. Adidas gần như đã loại bỏ đế ngoài cao su trên Adios Pro Evo 1. Trong khi đó, dù chưa chính thức tung ra thị trường Alphafly 3 mới, Nike được cho đã giảm phần tương tự của giày.

“Họ đã tiết kiệm đáng kể trọng lượng cho đế ngoài”, Mears nói. “Đó là điểm khác biệt chính giữa các nguyên mẫu trước đây và các đôi giày hiện tại”. Phần lớp xung quanh bàn chân cũng được làm từ vật liệu siêu mỏng được thiết kế để có trọng lượng thấp, hơn là chú ý vào độ bền. Đây cũng là yếu tố khiến Adidas khuyến cáo rằng đôi Adios Pro Evo 1 chỉ sử dụng tối ưu trong một cuộc chạy marathon.

Đế giày ngày càng cao. Giới hạn độ dày của đế với giày đường trường là 40mm và hầu hết các thiết kế mới nhất của “siêu giày” đều đạt hoặc gần với giới hạn này. “Với chiều cao đế giày tăng lên, về lý thuyết là bạn đang tăng chiều dài chi dưới của mình và điều đó có khả năng là chiều dài sải chân của bạn có thể góp phần giúp bạn chạy nhanh hơn”, Mears phân tích.

Các nhà nghiên cứu đang cố gắng đánh giá đặc điểm cụ thể nào của “siêu giày” là quan trọng nhất, dù các chuyên gia hiện tin rằng chính sự kết hợp giữa carbon, lớp bọt, chiều cao và trọng lượng giảm đã khiến đôi giày nhanh hơn rất nhiều.

Hồng Duy (theo Telegraph)




Source link

Cùng chủ đề

Kiptum từng bị gia đình xem là kẻ vô dụng

Khi còn học cấp hai, kỷ lục gia marathon Kelvin Kiptum không có giày tập và bị nhiều người thân nghi ngờ về khả năng thành công với chạy bộ. Trước khi Kiptum trở thành siêu sao, gia đình đã mất hy vọng vào anh khi runner này còn học cấp hai. Theo ông Kiplagat Cheruiyot - chú của Kiptum, một số thành viên của gia đình đã nghi ngờ cơ hội thành công trong chạy bộ của cậu...

Kipchoge: ‘Hai kỷ lục marathon của tôi sẽ được nhớ mãi’

KenyaTheo huyền thoại Eliud Kipchoge, việc anh hai lần phá kỷ lục marathon thế giới đã truyền động lực cho những VĐV khác làm điều tương tự, gồm đồng hương Kelvin Kiptum. Kipchoge lập kỷ lục lần đầu tại Berlin Marathon 2018 với thành tích 2 giờ 1 phút 39 giây. Bốn năm sau, cũng tại giải này, anh đạt cột mốc mới 2 giờ 1 phút 9 giây. Nhưng tại Chicago Marathon 2023, Kelvin Kiptum vô địch với...

Kiptum tái xuất tại Rotterdam 2024

Không phải một trong những giải majors, kỷ lục gia marathon thế giới Kelvin Kiptum sẽ tranh tài tại Rotterdam Marathon ngày 14/4/2024. Sau khi lập kỷ lục tại Chicago Marathon 2023, Kiptum được dự đoán sẽ chọn London Marathon 2024 ngày 21/4 để thi đấu và chờ tuyển chọn vào tuyển điền kinh Kenya dự Olympic Paris vào tháng 8. Lựa chọn khác là việc runner 23 tuổi chỉ trở lại tại Berlin ngày 29/9 với tham vọng...

Chiến thuật giúp Kiptum vượt kỷ lục của Kipchoge

Runner 23 tuổi Kelvin Kiptum chọn chiến thuật negative splits, chạy nửa đầu chậm hơn nửa sau, bắt đầu bung sức từ mốc 30km để lập kỷ lục 2 giờ 35 giây tại Chicago Marathon 2023. Kiptum trong khoảnh khắc về nhất với thành tích kỷ lục thế giới tại Chicago Marathon 2023 ngày 8/10. Ảnh: AFP Báo Tây Ban Nha Marca bình luận Kiptum như "đứa trẻ" khi so sánh với huyền thoại đàn anh Eliud Kipchoge ở cự...

Kipchoge bị chỉ trích vì chưa chúc mừng Kiptum

Nhiều người hâm mộ Kenya đặt dấu hỏi về việc Eliud Kipchoge vẫn im lặng sau khi bị đàn em đồng hương Kelvin Kiptum soán kỷ lục marathon thế giới. "Đông đảo người dân Kenya chờ đợi Kipchoge công khai gửi lời chúc mừng đàn em Kiptum như một sự thể hiện tinh thần thể thao và tinh thần dân tộc", trang tin Kenya Citizen Digital viết.Tuy nhiên, runner 38 tuổi vẫn im lặng và chưa có động thái...

Cùng tác giả

Phương tiện bật đèn nối đuôi đi trong sương mù

Hà Nội chìm trong sương mù và bóng tối, các phương tiện phải bật đèn di chuyển để đảm bảo an toàn, sáng 2/2. Huy Mạnh - Vnexpress.net Source link

Thái Lan, Singapore ‘hưởng lợi nhiều nhất’ từ khách Trung dịp Tết

Khách Trung Quốc bùng nổ đi nước ngoài dịp nghỉ lễ mùa xuân, trong đó Singapore, Thái Lan hưởng lợi nhiều nhất nhờ chính sách visa và du lịch thân thiện. Trong khi các điểm tham quan nội địa Trung Quốc đang cạnh tranh gay gắt để thu hút khách dịp Tết từ 10 đến 17/2, một số điểm đến nước ngoài cũng tham gia cuộc đua bằng việc ban hành chính sách thị thực thân thiện, theo website...

Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng thả cá chép tiễn ông Táo

TP HCMChủ tịch nước Võ Văn Thưởng cùng phu nhân và hơn 100 kiều bào thả cá chép tiễn ông Công, ông Táo, sáng 2/2 (23 tháng Chạp) tại Bến Nhà Rồng, quận 4. Thả cá chép vào Tết ông Táo là một hoạt động trong chuỗi chương trình Xuân quê hương trong dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024. Cùng tham dự nghi thức thả cá chép có Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Văn Nên, Chủ...

Cùng chuyên mục

Tuyển Nhật Bản ra quyết định bất ngờ với ngôi sao bị cáo buộc hiếp dâm

Sự việc xảy ra hồi tháng 6 năm ngoái. Bản thân tiền vệ Junya Ito đã bác bỏ những cáo buộc này. Tuy nhiên, hôm thứ Tư (31/1) vừa rồi, hai người phụ nữ kể trên một lần nữa nộp đơn kiện tiền vệ của đội tuyển Nhật Bản ra tòa.Sau khi báo chí Nhật Bản đăng tải cáo buộc kể trên, phía luật sư của Junya Ito thông tin thêm rằng Ito có tiếp xúc với hai...

Ten Hag: ‘Man Utd quá ngây thơ’

AnhTheo HLV Erik ten Hag, Man Utd đá tốt, có thể dẫn 4-0 trong hiệp một nhưng phung phí và phải nhờ đến bàn ở phút bù thứ 7 để hạ Wolves 4-3 tại Ngoại hạng Anh. "Chiến thắng này quan trọng, nhưng trận đấu có nhiều mặt", Ten Hag nói sau trận. "Trước tiên hãy xem những mặt tích cực. Chúng tôi đá rất tốt và làm chủ thế trận trong một giờ đầu. Chúng tôi lẽ ra...

Thi đấu tập trung, Real Madrid trở lại vị trí dẫn đầu bảng xếp hạng La Liga

Chiến thắng 2-0 trước Getafe ở trận đá bù vòng 20 La Liga đã giúp Real Madrid trở lại ngôi đầu bảng, bỏ xa đối thủ Barcelona.

Tin mới nhất

Làng Vũ Đại rực lửa vụ Tết, đeo kính bơi kho cá thâu đêm

TPO - Làng Vũ Đại xưa (nay là thôn Nhân Hậu, xã Hòa Hậu, huyện Lý Nhân, Hà Nam) từ lâu nổi tiếng với món ăn dân dã truyền thống cá kho. Gần Tết Nguyên đán, nhà nhà trong làng lại tất bật kho thâu đêm, phục vụ thực khách trong cả nước. Nguyễn Trọng Tài - Tienphong.vn Source link

Mỹ-Hàn Quốc tập trận tác chiến đặc biệt, Bình Nhưỡng lên “kế hoạch khổng lồ”

Ngày 2/2, các lực lượng đặc nhiệm của Hàn Quốc và Mỹ đã kết thúc cuộc tập trận phối hợp đầu tiên trong năm nay, trong khi tại phía bên kia biên giới phía Bắc, nhà lãnh đạo Triều Tiên đã đi thị sát các tàu chiến tại một xưởng đóng tàu.

Bòng khổng lồ nặng 10kg, giá cả triệu đồng/quả ‘hút’ khách chơi Tết

(Dân trí) - Mỗi dịp cận Tết Nguyên đán, chị Ơn ở đường Lạc Long Quân (Tây Hồ, Hà Nội) lại bán bòng Kỳ Đà khổng lồ, mỗi quả nặng 4-10 kg. Loại trái này được nhiều khách hàng ưa thích. Càng gần Tết Nguyên đán, thị trường hoa quả càng trở nên nhộn nhịp, sôi động. Năm nay, loại...

Ngỡ ngàng vườn đào cổ thụ Tây Bắc trên cao nguyên Lâm Đồng

TPO - Kỳ công di thực hơn 200 cây đào cổ thụ từ Tây Bắc về Lâm Đồng làm nên vườn đào độc đáo có một không hai ở Tây Nguyên, khiến người thưởng ngoạn ngỡ ngàng. Vườn đào cổ thụ này ở thôn Đạ Tro (xã Đa Nhim, huyện Lạc Dương, Lâm Đồng), cách trung tâm TP Đà Lạt...

Nhật Bản chuẩn bị cho kịch bản ông Trump tái đắc cử?

Reuters dẫn nguồn thạo tin cho hay, những tuần gần đây, Nhật Bản đang đẩy mạnh nỗ lực tiếp cận những người thân cận với cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump trong bối cảnh ông giành chiến thắng liên tiếp trong bầu cử sơ bộ tại bang Iowa, New Hampshire.Những nỗ lực của Nhật Bản bao gồm việc...

Tin nổi bật

Tin mới nhất