Sóng nhiệt - rào cản của kinh tế châu Âu

ĐNO - Nắng nóng cực đoan không chỉ là vấn đề sức khỏe hay môi trường mà còn trở thành “cú sốc” kinh tế đối với nhiều khu vực, như tại châu Âu. Vì sao châu Âu lại là lục địa ấm lên nhanh nhất thế giới?

Nắng nóng gay gắt trên đường phố London (Anh) ngày 26/5/2026. Ảnh: Reuters

Thiệt hại kinh tế

Hiện tượng “vòm nhiệt” đang đẩy nhiệt độ lên mức cao bất thường trên khắp châu Âu, vượt xa mức bình thường theo mùa. Nắng nóng đang “thiêu đốt” Tây Ban Nha khi nhiệt độ dự kiến đạt đỉnh vào cuối tuần này với mức 38 độ C; trong khi đó một số vùng của Italia áp đặt các hạn chế đối với công việc ngoài trời.

Tại Vương quốc Anh, cơ quan khí tượng Met Office cho biết đầu tuần này là ngày nóng nhất trong tháng 5 được ghi nhận, với nhiệt độ đạt 34,8 độ C ở London, nơi nhiệt độ trung bình thường vào thời điểm này trong năm chỉ khoảng 17 hoặc 18 độ C. Tại Paris (Pháp), nhiệt độ ngày 23/5 vừa qua lần đầu tiên trong năm vượt ngưỡng 30 độ C, đạt 31,9 độ C.

Theo La Tribune số ra ngày 26/5 cho biết, những đợt nắng nóng bất thường và khốc liệt đang diễn ra tại châu Âu gây ra “cú sốc kinh tế vĩ mô” khi năng suất lao động giảm, công nghiệp suy thoái, chi tiêu công tăng...

Các nhà khoa học từ Đại học Mannheim (Đức) và Ngân hàng Trung ương châu Âu ước tính các đợt nắng nóng, hạn hán và lũ lụt trong mùa hè năm 2025 gây thiệt hại cho nền kinh tế châu Âu khoảng 43 tỷ euro (50,5 tỷ USD), bao gồm 6,8 tỷ euro từ sóng nhiệt. Tây Ban Nha là quốc gia chịu thiệt hại nặng nhất với 12,2 tỷ euro năm 2025.

Đó chưa phải là tất cả, theo các tác giả, tác động kinh tế có thể kéo dài, với tổng thiệt hại có thể lên tới 126 tỷ euro vào năm 2029. Nghiêm trọng hơn, Euronews thông tin, chỉ trong tháng 6 và 7/2025, hơn 2.300 người thiệt mạng do nắng nóng tại 12 thành phố ở châu Âu.

Vì sao châu Âu ấm nhanh?

Các nhà khoa học cho biết, châu Âu là lục địa ấm lên nhanh nhất thế giới và trải dài đến cả khu vực Bắc Cực. Một hiện tượng gọi là “vòm nhiệt” gồm không khí ấm từ Bắc Phi bị mắc kẹt dưới hệ thống áp suất cao trên Tây Âu là nguyên nhân gây ra hiện tượng nắng nóng thường chỉ thấy vào giữa mùa hè.

Người dân và du khách tại Tây Ban Nha “giải nhiệt” ở công viên. Ảnh: Xinhua

Toàn cầu đang ấm hơn khoảng 1,4 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp (giai đoạn 1850 - 1900). Trong khi đó, châu Âu đang nóng hơn khoảng 2,4 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, theo Cơ quan Dịch vụ biến đổi khí hậu Copernicus của Liên minh châu Âu (EU).

“Hầu hết lượng nhiệt này do hiệu ứng nhà kính bởi con người gây ra từ khí thải nhiên liệu hóa thạch”, Tiến sĩ Ben Clarke, nhà nghiên cứu về thời tiết cực đoan và biến đổi khí hậu tại Đại học Imperial College London nói với AFP.

Theo Copernicus, sự thay đổi kiểu thời tiết, hay thay đổi trong lưu thông khí quyển cũng dẫn đến các đợt nắng nóng thường xuyên hơn và dữ dội hơn vào mùa hè ở châu Âu.

Cạnh đó, lãnh thổ châu Âu tiếp giáp với Bắc Cực, nơi đang ấm lên nhanh hơn nhiều so với phần còn lại của hành tinh. Nhiệt độ ở Bắc Cực hiện cao hơn 3,2 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, phần lớn do băng biển tan chảy nhanh, dẫn đến hấp thụ nhiệt lớn hơn, và ngược lại.

Ngoài ô nhiễm không khí góp phần vào sự nóng lên của trái đất, nhiều vùng của châu Âu, nơi thường xuyên có tuyết vào mùa đông nay đã thu hẹp lại. Năm 2025, châu Âu chứng kiến ​​mùa hè ấm thứ tư trong lịch sử.

Nguồn: https://baodanang.vn/song-nhiet-rao-can-cua-kinh-te-chau-au-3338279.html