Từ vỏ tôm, rơm rạ, phụ phẩm quế đến xơ dừa, bã cà phê… những thứ bị xem là rác thải nay được người trẻ “hồi sinh” thành sản phẩm hữu ích, góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và lối sống xanh.
Từ phụ phẩm thành giải pháp cho môi trường
Một trong những dự án gây chú ý thời gian gần đây là CHITOFLOW – lõi lọc nước sinh học Nano-Chitosan do nhóm sinh viên đến từ nhiều trường đại học và THPT phát triển. Dự án xuất phát từ thực trạng thiếu nước sạch ở Đồng bằng sông Cửu Long, nơi hàng triệu người dân đang chịu ảnh hưởng của xâm nhập mặn, nước phèn và ô nhiễm vi sinh.
.jpg)
Theo Nghiêm Phan Minh Ngọc, sinh viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, đại diện nhóm nghiên cứu, khảo sát tại 156 hộ gia đình cho thấy có tới 72,4% số hộ gặp khó khăn trong tiếp cận nước sạch, trong khi hơn một nửa vẫn sử dụng nước sông, ao, hồ cho sinh hoạt hằng ngày.
Từ thực tế ấy, nhóm đã phát triển hệ thống lõi lọc sinh học đa tầng có khả năng xử lý đồng thời nước phèn, nước lợ và nước mặn nhẹ. Điểm đặc biệt của dự án nằm ở việc tận dụng phụ phẩm như vỏ tôm, vỏ cua, vỏ hàu, xơ dừa hay bã cà phê để tạo vật liệu lọc nano sinh học.
Không chỉ góp phần giải quyết bài toán nước sạch, dự án còn mở ra hướng tái sử dụng lượng lớn phế phẩm nông, thủy sản vốn bị bỏ phí hoặc gây áp lực môi trường. Sau sử dụng, lõi lọc còn có thể tái chế thành phân bón cho cây tràm, loài cây được xem là “lá chắn sinh thái” của Đồng bằng sông Cửu Long nhờ khả năng cải tạo đất phèn, đất mặn.
Với giá bán dự kiến khoảng 519.000 đồng/lõi, nhóm kỳ vọng sản phẩm có thể tiếp cận rộng rãi các hộ dân nông thôn. Hiện dự án đã lọt top 20 tại nhiều cuộc thi khởi nghiệp như Techfest Vietnam hay Kawai Startup.
Nếu CHITOFLOW đi tìm lời giải cho bài toán nước sạch thì VINA-MYCO, dự án của sinh viên Học viện Ngân hàng và Đại học Xây dựng Hà Nội lại hướng đến cuộc chiến chống “ô nhiễm trắng”.
Nhận thấy lượng rác thải nhựa ngày càng gia tăng, nhóm đã nghiên cứu ứng dụng hệ sợi nấm Mycelium để liên kết các phụ phẩm nông nghiệp như rơm rạ, mùn cưa, tạo ra vật liệu chống sốc sinh học thay thế xốp nhựa EPS truyền thống.
Sản phẩm có khả năng chống sốc tương đương xốp công nghiệp, chống cháy tự nhiên, kháng nước bề mặt và đặc biệt có thể phân hủy hoàn toàn trong đất sau 45-90 ngày. Thay vì đốt bỏ rơm rạ sau mùa vụ gây ô nhiễm không khí, mô hình này giúp biến phế phẩm nông nghiệp thành vật liệu có giá trị kinh tế.
Theo Phạm Phương Anh, thành viên nhóm, nhu cầu sử dụng bao bì xanh đang gia tăng khi nhiều doanh nghiệp xuất khẩu phải đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường quốc tế như ESG, EPR hay “thuế xanh” của Liên minh châu Âu. Vì vậy, VINA-MYCO không chỉ bán sản phẩm mà còn hướng tới xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh.
Khởi nghiệp và trách nhiệm xã hội
Không chạy theo mô hình tăng trưởng bằng mọi giá, nhiều dự án khởi nghiệp của sinh viên hiện nay đang cho thấy một xu hướng mới: đặt trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững vào trung tâm.
Dự án HerbFire của sinh viên Trường Kinh tế – Đại học Công nghiệp Hà Nội và Đại học Kinh tế Quốc dân là một ví dụ tiêu biểu. Nhóm tận dụng phụ phẩm quế và gỗ phế phẩm tại Yên Bái để sản xuất viên nén sinh khối thân thiện môi trường.
Thay vì bị đốt bỏ gây phát thải, nguyên liệu được thu gom, sấy và nén thành viên nhiên liệu có khả năng cháy ổn định, ít khói bụi. Điểm khác biệt của HerbFire là mùi hương quế tự nhiên nhẹ, hướng tới nhu cầu BBQ, du lịch ngoài trời và các không gian trải nghiệm thiên nhiên.
Không chỉ góp phần giảm phát thải, mô hình còn mở thêm nguồn thu cho người dân vùng trồng quế, qua đó thúc đẩy xu hướng năng lượng sạch và tiêu dùng xanh.
Theo Tiến sĩ Bùi Duy Hưng, Phó Trưởng khoa Kinh tế, Học viện Ngân hàng, điều đáng quý ở các dự án sinh viên hiện nay là tư duy kinh doanh đi cùng trách nhiệm cộng đồng. “Các bạn không chỉ có tầm nhìn xa mà còn mang trong mình tinh thần hướng tới những giá trị tốt đẹp cho xã hội”, ông nhận xét.
Nhiều chuyên gia môi trường cũng cho rằng sự tham gia của người trẻ đang tạo động lực quan trọng cho quá trình chuyển đổi xanh tại Việt Nam. Theo Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP), kinh tế tuần hoàn và đổi mới sáng tạo của thanh niên sẽ là một trong những yếu tố then chốt giúp các quốc gia giảm phát thải và sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn trong tương lai.
Trong khi đó, Báo cáo “Youth and Climate Action” của UNICEF nhấn mạnh thanh niên không chỉ là nhóm chịu tác động mạnh từ biến đổi khí hậu mà còn là lực lượng tiên phong tạo ra các giải pháp sáng tạo cho phát triển bền vững.
Từ những dự án lọc nước sinh học, bao bì phân hủy tự nhiên đến nhiên liệu sinh khối, người trẻ Việt Nam đang chứng minh rằng bảo vệ môi trường không còn là khẩu hiệu mà đã trở thành hành động cụ thể. Điều đáng quý hơn, người trẻ đang biến những vật liệu bị bỏ đi thành giá trị mới, biến trách nhiệm xã hội thành động lực sáng tạo và góp phần đưa khởi nghiệp xanh thành một xu hướng phát triển bền vững cho tương lai.
Nguồn: https://hanoimoi.vn/tai-che-phu-pham-mo-loi-cho-tuong-lai-xanh-934642.html
Bình luận (0)