Tăng cân khi mang thai: Bao nhiêu là vừa đủ?

Mức tăng cân trong thai kỳ cần phụ thuộc vào thể trạng trước mang thai. Tăng quá mức hay quá ít đều tiềm ẩn rủi ro sức khỏe.

ZNews•26/05/2026

Không phải mẹ bầu càng tăng nhiều cân càng tốt. Ảnh: Unsplash.

Tăng cân trong thai kỳ là điều cần thiết để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé. Tuy nhiên, theo thạc sĩ, bác sĩ Trịnh Hồng Sơn, Giám đốc Trung tâm Giáo dục Truyền thông Dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng, việc tăng cân quá nhiều hoặc quá ít đều tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với thai phụ và thai nhi.

Bác sĩ Sơn cho biết tăng cân quá mức trong thai kỳ có thể khiến mẹ bầu đối mặt với hàng loạt biến chứng như đái tháo đường thai kỳ, tăng huyết áp, tiền sản giật hay thai nhi phát triển quá to, gây khó khăn cho việc sinh thường. Sau sinh, người mẹ cũng dễ tích tụ mỡ nội tạng, khó lấy lại vóc dáng và tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa kéo dài.

Không chỉ ảnh hưởng đến mẹ, tình trạng này còn tác động lâu dài đến trẻ. Những em bé có mẹ tăng cân quá mức trong thai kỳ dễ có nguy cơ thừa cân, béo phì hoặc mắc các bệnh chuyển hóa sau này.

Ở chiều ngược lại, việc tăng cân quá ít cũng gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Thai nhi có thể bị suy dinh dưỡng bào thai, nhẹ cân khi sinh, ảnh hưởng đến sự phát triển trí não, giảm khả năng miễn dịch và chậm phát triển chiều cao. Khi trưởng thành, trẻ cũng có nguy cơ cao mắc các bệnh không lây nhiễm liên quan đến dinh dưỡng như đái tháo đường hay béo phì.

Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mức tăng cân lý tưởng trong thai kỳ phụ thuộc vào chỉ số khối cơ thể (BMI) của người mẹ trước khi mang thai. BMI được tính bằng cách lấy cân nặng (kg) chia cho bình phương chiều cao (m).

Dựa trên chỉ số BMI trước mang thai, WHO đưa ra mức tăng cân khuyến nghị đối với thai đơn như sau:

Phụ nữ gầy (BMI dưới 18,5): nên tăng 12,5-18 kg.
Phụ nữ có BMI bình thường (18,5-24,9): nên tăng 11,5-16 kg.
Phụ nữ thừa cân (BMI 25-29,9): nên tăng 7-11,5 kg.
Phụ nữ béo phì (BMI từ 30 trở lên): chỉ nên tăng khoảng 5-9 kg.

Việc tăng cân sai cách có thể kéo theo hàng loạt nguy cơ cho cả mẹ và bé. Ảnh: Unsplash.

Ví dụ, một phụ nữ trước khi mang thai nặng 56,5 kg và cao 1,66 m sẽ có BMI khoảng 20,5, nằm trong ngưỡng bình thường. Khi đó, mức tăng cân phù hợp trong suốt thai kỳ nên dao động từ 11,5 đến 16 kg.

Theo vị chuyên gia dinh dưỡng, kiểm soát cân nặng hợp lý giúp mẹ bầu khỏe mạnh hơn, giảm nguy cơ biến chứng thai kỳ, dễ sinh và phục hồi tốt sau sinh. Đồng thời, thai nhi cũng có điều kiện phát triển tối ưu cả về thể chất lẫn trí não.

Bác sĩ Sơn khuyến cáo mẹ bầu nên tìm đến chuyên gia dinh dưỡng nếu xuất hiện các dấu hiệu như tăng cân quá nhanh hoặc quá chậm so với khuyến nghị; có nguy cơ đái tháo đường thai kỳ, tăng huyết áp; mắc các bệnh lý nền như béo phì, rối loạn mỡ máu, thiếu vi chất; hoặc chưa biết cách xây dựng thực đơn cân đối, khoa học.

"Kiểm soát cân nặng khi mang thai không đồng nghĩa với việc ăn kiêng. Điều quan trọng là ăn đủ chất, đúng cách và khoa học. Một chế độ dinh dưỡng hợp lý kết hợp vận động nhẹ nhàng, giữ tinh thần thoải mái sẽ giúp mẹ có thai kỳ khỏe mạnh, em bé phát triển toàn diện và người mẹ cũng dễ dàng lấy lại vóc dáng sau sinh", bác sĩ Sơn nói.