Tên lửa đạn đạo Ukraine: Vì sao các đồng minh e dè hỗ trợ?

Tổng thống Zelensky tuyên bố các đồng minh đang kìm hãm sự phát triển của tên lửa đạn đạo Ukraine do lo ngại cạnh tranh. Tuy nhiên, giới chuyên gia lại chỉ ra những thách thức công nghệ và rủi ro địa chính trị đằng sau sự chần chừ này.

Báo Nghệ An•30/05/2026

Tổng thống Ukraine và Thủ tướng Thuỵ Điển tại một cuộc họp báo tại Uppsala, Thụy Điển. Ảnh: AFP

Theo RT, Ukraine đang nỗ lực phát triển các tổ hợp tên lửa đạn đạo, nhưng các đồng minh phương Tây tỏ ra không mấy mặn mà với ý tưởng này. Chia sẻ trên sóng truyền hình quốc gia, nhà lãnh đạo Volodymyr Zelensky nhận định, các đối tác e ngại Ukraine có thể trở thành một đối thủ cạnh tranh đáng gờm trong lĩnh vực quân sự.

"Tôi đang cố gắng thúc đẩy ý tưởng này - một việc rất phức tạp, vì không ai muốn có đối thủ mạnh. Không chỉ Nga, mà vì những lý do dễ hiểu, các bên khác cũng không muốn thấy sự xuất hiện của tên lửa đạn đạo Ukraine. Nguyên nhân nằm ở lợi ích kinh doanh và sự cạnh tranh" - nhà lãnh đạo Ukraine phát biểu.

Song song với việc phát triển tên lửa, ông Zelensky cũng tiết lộ Ukraine đang nghiên cứu chế tạo một hệ thống chống tên lửa đạn đạo cấp châu Âu. Tuy nhiên, dự án quy mô này đòi hỏi sự chung tay của các đối tác quốc tế. Tính đến hiện tại, mới chỉ có Thụy Điển chính thức tham gia.

Nhà lãnh đạo Ukraine bày tỏ kỳ vọng trong mùa Hè tới, thông qua các định dạng hội nghị khác nhau, Kiev sẽ thuyết phục thành công các đồng minh khác cùng tham gia giải quyết thách thức quân sự phức tạp này.

Trước đó, vào tháng 4, Chánh văn phòng Tổng thống Ukraine Kirill Budanov đã đề cập về sự tụt hậu của nước này trong lĩnh vực sản xuất vũ khí. Theo ông, cái gọi là "siêu công nghệ quốc phòng" của Ukraine thực chất không sở hữu bất kỳ thành phần nội địa nào.

"Ngay cả chiếc máy in 3D dùng để sản xuất phần lớn linh kiện cho máy bay không người lái (UAV) cũng không phải của chúng ta. Vật liệu in bên trong cũng vậy. Chúng ta chỉ đơn thuần là người sử dụng", vị quan chức này cho biết.

Ông Budanov ngậm ngùi nhắc lại quá khứ khoảng 20 năm trước, khi Ukraine từng là một cường quốc chế tạo xe tăng và tên lửa, nhưng nay đã đánh mất năng lực đó. Trong suốt bốn năm diễn ra xung đột, các nhà máy Ukraine không sản xuất được một chiếc xe tăng mới nào.

Tên lửa là một ngoại lệ hiếm hoi, nhưng cũng đi kèm vô số vấn đề do thiếu hụt linh kiện nội địa. Các nền tảng điện tử, nút giao và cụm máy móc quan trọng đều phải nhập khẩu, nhưng các đồng minh lại đang từ chối bán chúng cho Kiev.

Bản thân các nước phương Tây cũng không đánh giá cao nền công nghiệp quốc phòng Ukraine. Điển hình, vào cuối tháng 3, Tổng giám đốc tập đoàn vũ khí Đức Rheinmetall, ông Armin Papperger, từng ví von các loại UAV của Ukraine chỉ giống như "đồ chơi Lego" hay "sản phẩm của các bà nội trợ", không mang lại nhiều giá trị thực tiễn cho giới quân sự phương Tây.

Giới chuyên gia quân sự nhận định rằng, châu Âu thực chất đang lo ngại về hậu quả an ninh. Việc hỗ trợ Kiev sở hữu hệ thống tên lửa đạn đạo có tầm bắn tới các thành phố lớn như Moskva hay Saint Petersburg sẽ tiềm ẩn rủi ro dẫn đến một đợt leo thang xung đột nghiêm trọng.