ฉันจำได้ว่า ในช่วงเทศกาลตรุษจีนทุกปี เมื่อครอบครัวได้อยู่พร้อมหน้าพร้อมตากัน แม่จะโทรหาลุงซิกซ์ให้มาถ่ายรูปให้ ตอนนั้นร้านของเขาเป็นสตูดิโอถ่ายรูปแห่งเดียวในละแวกนั้น ทุกปี ภาพความทรงจำในวัยเด็กของเราและการรวมตัวของครอบครัวจะถูกบันทึกไว้ในรูปถ่ายอันล้ำค่าเหล่านั้น
เด็กสาวกับฤดูใบไม้ผลิ - ภาพถ่าย: Trinh Hoang Tan
เมื่อแม่ได้รับรูปถ่าย เธอก็จะนำรูปเหล่านั้นใส่กรอบขนาดใหญ่ไว้ข้างๆ รูปถ่ายอื่นๆ ที่จริงแล้ว หลายๆ คนก็ทำแบบเดียวกัน ถ้าคุณเข้าไปในบ้านไหน คุณก็จะเห็นกรอบรูปแขวนอยู่บนผนังได้ง่ายๆ บางบ้านก็จะวางรูปถ่ายไว้ในตู้กระจกใต้โต๊ะ เพื่อให้แขกสามารถชื่นชม ถามคำถาม และพูดคุยเกี่ยวกับรูปภาพได้อย่างง่ายดาย ราวกับว่าเป็นวิธีเริ่มต้นบทสนทนาที่เป็นกันเองและเป็นธรรมชาติมาก
ฉันมักรู้สึกสะเทือนใจกับภาพถ่ายขาวดำ เพราะมันทำให้รู้สึกว่ากาลเวลาได้ทิ้งร่องรอยไว้ ร่องรอยแห่งความชราปรากฏอยู่บนใบหน้าและรูปร่างของปู่ย่าตายายและพ่อแม่ จิตวิญญาณที่ไร้เดียงสาและไร้กังวลของเด็กๆ ได้จางหายไป ถูกแทนที่ด้วยใบหน้าของผู้ใหญ่ที่เต็มไปด้วยความกังวล ความครุ่นคิด และความระมัดระวังบางอย่าง เมื่อมองดูภาพถ่าย เราจะตระหนักถึงพลังอันยิ่งใหญ่ของเวลา โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมีผู้คนมากมายอยู่ในภาพ บางคนยังมีชีวิตอยู่และบางคนจากไปแล้ว เราได้ยินถึงความสงบเงียบของความไม่เที่ยงแท้ที่อยู่ใกล้ๆ
สมัยก่อนถ่ายรูปด้วยฟิล์ม ดังนั้นจึงใช้เวลานานกว่าจะได้รูปออกมา โดยเฉพาะช่วงเทศกาลสำคัญอย่างตรุษจีน อาจต้องรอเป็นเดือน การรอคอยเพื่อดูรูปถ่ายของตัวเองนั้นช่างน่าตื่นเต้น เพราะเราไม่มีโอกาสถ่ายรูปมากนัก รูปส่วนใหญ่จึงมักเป็นรอยยิ้มที่ดูเขินอายและเก้อเขินเล็กน้อย ต่างจากปัจจุบันที่ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ต่างรู้วิธี "แสดงออก" ต่อหน้ากล้อง ผมไม่ได้พยายามเปรียบเทียบ แต่ผมให้คุณค่ากับรูปถ่ายเก่าๆ ในแง่ของความแท้จริงและความลึกซึ้ง ไม่ใช่ความรู้สึก "แบบอุตสาหกรรม" ของรูปถ่ายในปัจจุบัน
สมัยก่อน ภาพถ่ายส่วนใหญ่มักถูกจัดฉากโดยช่างภาพ ดังนั้นบางครั้งภาพถ่ายปีใหม่ของครอบครัวต่างๆ จึงดูคล้ายคลึงกันมาก ครอบครัวจะนั่งอยู่ที่โต๊ะและเก้าอี้ มองกล้องและยิ้ม บางครั้งก็ยกแก้วขึ้นเพื่ออวยพร หรือยืนอยู่ข้างกระถางดอกไม้ที่วางอยู่หน้าบ้าน ปัจจุบันนี้ มีอุปกรณ์ประกอบฉาก ฉาก และพื้นหลังมากมาย ภาพถ่ายได้รับการตกแต่งอย่างสวยงาม และผู้คนในภาพดูสมบูรณ์แบบตั้งแต่ผิวพรรณไปจนถึงรูปร่าง ความแตกต่างเหล่านี้เห็นได้ชัด แต่ดูเหมือนว่าความตื่นเต้นและความกระตือรือร้นจะลดลงอย่างมาก
ในสมัยก่อน ภาพถ่ายช่วงเทศกาลตรุษจีนมีค่ามาก เพราะเป็นช่วงเวลาที่เด็กๆ ได้เสื้อผ้าใหม่ ผู้ใหญ่แต่งตัวเรียบร้อย และบ้านเรือนสะอาดสวยงาม ประดับประดาด้วยดอกดาวเรืองหรือดอกโบตั๋นสองสามกระถาง ต่างจากปัจจุบันที่เรามีทรัพยากรมากขึ้น สามารถซื้อเสื้อผ้าได้ตลอดทั้งปี และให้ความสำคัญกับรูปลักษณ์ของบ้านมากขึ้น ความตื่นเต้นของการรวมตัวกันเพื่อถ่ายรูปครอบครัวจึงดูไม่จำเป็นอีกต่อไปแล้ว
ทุกวันนี้การถ่ายรูปเป็นเรื่องง่าย เพียงแค่มีสมาร์ทโฟนอยู่ในมือ ใครๆ ก็สามารถบันทึกช่วงเวลาใดๆ ก็ได้ตามต้องการ รูปถ่ายเหล่านั้นจำนวนมากแทบจะไม่เคยถูกพิมพ์ออกมาเลย เรามีเครื่องมือมากมายในการเก็บรักษาและ "แสดง" รูปถ่ายเหล่านั้นผ่านแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย อย่างไรก็ตาม เรามักจะแสดงรูปถ่ายเหล่านั้นให้คนอื่นเห็นมากกว่าที่จะแสดงให้ตัวเองเห็นเสียอีก
บางคนถ่ายรูปตัวเอง อาหาร เครื่องดื่ม และวิวทิวทัศน์มากมาย แต่ลืมถ่ายรูปกับคนที่รัก โดยเฉพาะปู่ย่าตายายและพ่อแม่ เหมือนเพื่อนของฉัน วันหนึ่งพ่อของเธอเสียชีวิตกะทันหัน และเธอเสียใจมากที่หาภาพถ่ายของเธอกับพ่อไม่เจอเลยสักภาพ โชคดีที่เมื่อเธอค้นดูอัลบั้มรูปเก่าๆ เธอพบภาพที่ซีดจางภาพหนึ่งที่ถ่ายไว้ตอนเธออายุห้าขวบ เป็นรูปพ่ออุ้มเธออยู่ในอ้อมแขน ภาพนั้นอาจไม่สามารถบันทึกความเศร้าและความคิดถึงที่มีต่อพ่อได้ทั้งหมด แต่ก็ช่วยให้เธอรู้ว่าช่วงเวลานั้นจะคงอยู่ตลอดไป
ทุกวันนี้ ตามสถานที่ ท่องเที่ยว ในฤดูใบไม้ผลิ มักจะมีช่างภาพคอยให้บริการนักท่องเที่ยว เราสามารถบันทึกภาพครอบครัวของเราขณะสนุกสนานกับการออกไปเที่ยวในฤดูใบไม้ผลิได้ แต่ฉันก็ยังชอบภาพถ่ายที่บ้านมากกว่า มันช่วยให้ฉันจำได้ว่าบ้านของฉันเป็นอย่างไรในตอนนั้น มุมโต๊ะนี้ กรอบหน้าต่างนี้ เพราะใครจะรู้ว่าเมื่อเวลาผ่านไป สิ่งเหล่านั้นอาจหายไป หรือแม้แต่ตัวฉันและคนที่อยู่ข้างๆ ฉันอาจเปลี่ยนแปลงไปในพริบตาเดียว คุณค่าของความทรงจำไม่ได้อยู่ที่ว่าชีวิตร้อยปีของคนๆ หนึ่งจะถูกบันทึกไว้ในภาพถ่ายที่ไร้ชีวิตชีวา คุณค่าของความทรงจำอยู่ที่ว่าเราจะซาบซึ้งและเสียใจอย่างมากเมื่อมันหายไป
ในช่วงเทศกาลตรุษจีนปีนี้ อย่าลืมถ่ายรูปกับครอบครัวด้วยนะ!
ดิเยอ ไอ
แหล่งที่มา
การแสดงความคิดเห็น (0)