คำว่า 'ฉับพลัน' มีความหมายเหมือนกับ 'สูงเสียดฟ้า' หรือไม่?

ที่จริงแล้ว ในพจนานุกรมจีน-เวียดนาม คำว่า "đột đột" หมายถึง "สูงตระหง่าน" ซึ่งแตกต่างอย่างสิ้นเชิงจากความเข้าใจในปัจจุบันที่ว่า "đột đột หมายถึง ไม่คาดคิดอย่างยิ่ง" (พจนานุกรมเวียดนาม เรียบเรียงโดย Hoàng Phê, 1988, หน้า 370)

เหตุใดความหมายจึงเปลี่ยนไปเช่นนี้? คำว่า " ทันทีทันใด " เป็นคำที่มีหลายความหมาย การตีความขึ้นอยู่กับบริบททางสังคมและยุคสมัย

อักษร "ตู้" (突) ปรากฏครั้งแรกในอักษรจารึกบนกระดูกสัตว์ของราชวงศ์ชาง ประกอบด้วยสองส่วน ส่วนบนเป็นอักษรสำหรับ " ถ้ำ" (穴) และส่วนล่างเป็น อักษรสำหรับ "สุนัข" (犬) รูปแบบดั้งเดิมของ "ตู้" มีลักษณะคล้ายสุนัขที่วิ่งออกมาจากถ้ำ ความหมายดั้งเดิมคือ วิ่งออกมาอย่างรวดเร็ว ( บันทึกสามก๊ก บันทึกเว่ย พงศาวดารจักรพรรดิอู่ ) ความหมายนี้ถูกบันทึกไว้ใน ซูเหวินเจียจื่อว่า "ตู้ สุนัข ออก มาจากถ้ำชั่วคราว"

ต่อมา คำว่า "đột " (ทันที/โดยไม่คาดคิด) ได้ขยายความหมายไปรวมถึง "การโจมตี" "การดูถูก" "อย่างรวดเร็ว" และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง "สถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและไม่คาดคิด"...

Ngột (兀) เป็นอักษรที่ปรากฏครั้งแรกในอักษรจารึกบนกระดูกสัตว์และจารึกบนทองสัมฤทธิ์ของราชวงศ์ชาง ความหมายดั้งเดิมคือ "หัวมนุษย์" หัวเป็นส่วนที่สูงที่สุดของร่างกายมนุษย์ ดังนั้น Ngột จึงหมายถึงสูงตระหง่านและยื่นออกมาด้วย

นอกจากนี้ คำว่า "งໍt" ยังใช้ในความหมายว่า "รูปร่างสูงใหญ่และโดดเด่น" (คำนำของ Nam Duong Cong Tap โดย Luu Chieu Lan); "ความเป็นอิสระ" ( Tram Luon โดย Uc Dat Phu); "สายตาที่สับสนและงุนงง" ( Du Thien Thai Son Phu โดย Ton Chuoc) หรือ "การพักผ่อน" ( Van Phu โดย Luc Co)...

คำประสม " ทันทีทันใด " (突兀) ปรากฏครั้งแรกในบทกวี " ไห่ฟู่" ของมู่ฮวา ในสมัยราชวงศ์จินตะวันตก คำนี้มีความหมายหลายอย่าง เช่น "โดดเด่น" ( Shishuo Xin Yu, Pin Zao ) หรือ "แปลก แตกต่าง" ( Mo Ji ของ Wang Zhi สมัยราชวงศ์ซ่ง)

ในสมัยราชวงศ์ถัง คำว่า "ทันใดนั้น" ยังถูกใช้เพื่ออธิบายภูมิประเทศที่ "สูงชันและโดดเด่น" ( จากหนังสือ "Mao Wu Wei Qiu Feng Suo Po Ge" ของ ตู้ฝู) หรือ "เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นโดยไม่คาดคิด" (จาก หนังสือ "Song Zeng Cheng Guan " ของฮั่นหยู)

คำว่า "ทันทีทันใด" ยังสามารถใช้เป็นคำที่อธิบายลักษณะภายนอกได้ เช่น "ท่านั่งที่ตรงและสง่างาม" (จากหนังสือ "ไป่ไอซื่อ " ของตู้ฝู) หรือ "รูปลักษณ์ที่สูงสง่าและน่าเกรงขาม" (จากหนังสือ "คำนำของหนาน หยางกงจี " ของลู่จ้าวหลิน)

ตั้งแต่สมัยราชวงศ์หมิงและชิงเป็นต้นมา ความหมายอื่นๆ ก็ปรากฏขึ้น อย่างฉับพลัน เช่น การเปลี่ยนแปลงอย่างกะทันหันในโครงเรื่องของนวนิยาย

โดยทั่วไป ตั้งแต่ศตวรรษที่ 10 เป็นต้นมา อักษรจีนค่อยๆ แพร่หลายมากขึ้นในประเทศของเรา คำว่า "ทันใดนั้น " (突兀) ยังคงแสดงความหมายที่กล่าวมาข้างต้น อย่างไรก็ตาม ในศตวรรษที่ผ่านมา คำนี้เหลือความหมายเพียงไม่กี่ความหมายเท่านั้น:

- " ทันที " (突兀) หมายถึง "งุนงง ไม่คุ้นเคย: มาถึงอย่างกะทันหัน" ( Dai Nam Quoc Am Tu Vi โดย Huynh-Tinh Paulus Cua, 1895, หน้า 719)

- " ทันที " หมายถึง "โดยฉับพลัน, โดยไม่คาดคิด: เกิดขึ้นอย่างกะทันหัน, เกิดขึ้นอย่างฉับพลัน" ( พจนานุกรมภาษาเวียดนาม โดย เลอ วัน ดึ๊ก เรียบเรียงโดย เลอ ง็อก ตรู เล่ม 1 ปี 1970 หน้า 490)

- " ทันทีทันใด " หมายถึง "เกิดขึ้นอย่างไม่คาดคิด โดยไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้า เช่น อากาศเปลี่ยนเป็นหนาวอย่างกะทันหัน" ( พจนานุกรมภาษาเวียดนาม , อ้างอิงจากแหล่งเดิม, หน้า 370)

ดังนั้น ในภาษาเวียดนาม คำว่า "ทันทีทันใด" จึงมีความหมายเหมือนกับคำสองคำ คือ "ทันที" และ "โดยไม่คาดคิด "

1. ทันใดนั้น เขียนด้วยอักษรนามว่า 声 灵 และ 盛 令 ปรากฏอยู่ในเรื่อง Nguyễn Dinh Chiểu เรื่อง Dương Từ-Hà Mếu ( ทันใดนั้น มีการตั้งครรภ์กะทันหัน ) หรือในเรื่อง Nhị độ mai diễn ca ( ทันใดนั้น ความสุขที่โต๊ะก็หายไป )

2. คำว่า "bất ngờ" (ความประหลาดใจ) ซึ่งเป็นการรวมกันของสองคำ คือ "bất" (ภาษาจีน) และ "ngộ" (ภาษาเวียดนาม) ปรากฏขึ้นอย่างน้อยตั้งแต่ต้นศตวรรษที่ 20 ตัวอย่างเช่น ในหนังสือ * Le Petit Campagnard * ของ Nguyen Lan (1925) ซึ่งแปลโดย Alfred Bouchet (หน้า 67) หรือในประโยคที่ว่า "ใครจะหลีกเลี่ยงความประหลาดใจในชีวิตได้?" ( หน้า ของ Lan Khai สำนักพิมพ์ Tan Van, 1939)

ที่มา: https://thanhnien.vn/dot-ngot-la-cao-chot-vot-185250822215348278.htm