Tháp Chăm - Di sản sống trong dòng chảy văn hóa

Giữa vùng nắng, gió và cát trắng Ninh Thuận, Bình Thuận vẫn còn những di sản văn hóa vô giá, linh thiêng được kết nối, tuôn chảy từ cội nguồn dân tộc đến đời sống văn hóa đương đại. Nơi ấy, những cư dân và đền tháp trăm năm tạo nên một không gian sống động đầy màu sắc và tín ngưỡng độc đáo của cộng đồng dân tộc Chăm.

Báo Dân tộc và Phát triển•18/01/2026

Du khách tham quan tại tháp Pô Rômê thôn hậu Sanh, xã Phước Hữu (Ninh Phước)

Du khách tham quan tại tháp Pô Rômê thôn hậu Sanh, xã Phước Hữu (huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận)

Văn hoá dân tộc Chăm ở các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận vốn là “di sản sống” với đa dạng các loại hình di sản văn hóa được bảo tồn qua nhiều thế hệ. Trong đó, đặc biệt phải kể đến các di sản văn hóa đền, tháp… mang đậm nét văn hóa của đồng bào Chăm. Cùng với đó, đồng bào Chăm đang giữ gìn di sản văn hóa đặc sắc của dân tộc mình trên vùng đất ấy. Đó chính là những thế mạnh có thể tạo ra các sản phẩm đặc biệt để thu hút du khách đến với vùng đất này.

Ở vùng gió cát Ninh Thuận, Bình Thuận vẫn còn vô số các di tích lịch sử, công trình kiến trúc và nghệ thuật đặc sắc của người Chăm. Những ngôi đền tháp cổ kính, lộng lẫy nhưng bí ẩn vẫn mang sức hút đặc biệt đối với nhiều người. Theo báo cáo của Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) tỉnh Ninh Thuận, toàn tỉnh có 239 di tích được đưa vào danh mục kiểm kê như tháp Chăm, di tích lịch sử cách mạng; danh lam thắng cảnh. Trong đó, 64 di sản văn hóa đã được lập hồ sơ xếp hạng ở các cấp. Toàn tỉnh hiện có 2 di tích quốc gia đặc biệt là Tháp Hòa Lai và tháp Po Klong Garai; 17 di sản cấp quốc gia, trong đó có 12 di tích, 5 di sản được đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Ninh Thuận còn có 44 di tích cấp tỉnh và 41 di tích là các đình, đền, lăng, miếu khác.

Di tích Nhóm đền tháp Chăm Pô Dam (còn gọi là Pô Tầm) trên núi Ông Xiêm, thuộc xã Phú Lạc, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận được xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia năm 1996.

Có thể bạn quan tâm

Dự án Ka Pét sẵn sàng triển khai đồng loạt các hạng mục vào cuối tháng 6Chủ đầu tư và các đơn vị liên quan đang khẩn trương hoàn tất công tác khai thác tận dụng thực vật rừng để bàn giao mặt bằng, phục vụ triển khai đồng loạt các hạng mục dự án Hồ chứa nước Ka Pét, xã Hàm Thạnh (Lâm Đồng) vào cuối tháng 6.

Sáp nhập thành công tỉnh Bình Thuận, đây là tỉnh dồn dập đón nhận các "cánh đồng" năng lượng tái tạo, vốn đầu tư "khủng"Chỉ trong thời gian ngắn, tỉnh Lâm Đồng mới (gồm địa phận tỉnh Bình Thuận, tỉnh Đắk Nông sau sáp nhập thành công) liên tiếp đón nhận các đề xuất đầu tư điện mặt trời, thủy điện tích năng và hạ tầng năng lượng từ nhiều doanh nghiệp lớn. Đằng sau làn sóng này là sự dịch chuyển chiến lược của hệ thống điện quốc gia sang các địa phương có khả năng phát triển nguồn điện linh hoạt và ổn định hơn.

Bế mạc Giải Vô địch Quốc gia Marathon - Báo Tiền Phong lần thứ 67, năm 2026TPO - Trở lại Khánh Hòa sau 17 năm, Giải Vô địch Quốc gia Marathon - Báo Tiền Phong không chỉ có quy mô kỷ lục 12.000 vận động viên mà còn ghi nhận nhiều thay đổi mang tính bước ngoặt. Trong đó, thành tích marathon được tính vào Đại hội Thể thao Toàn quốc lần thứ X - năm 2026.

Di tích Nhóm đền tháp Chăm Pô Dam (còn gọi là Pô Tầm) trên núi Ông Xiêm, thuộc xã Phú Lạc, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận được xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia năm 1996. (Ảnh Nguyễn Phong)

Cùng với đó, trải khắp vùng đất Bình Thuận có hơn 300 di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh được đưa vào nghiên cứu, bảo vệ. Trong đó, có 2 di sản văn hóa phi vật thể, 28 di tích được xếp hạng cấp quốc gia và 44 di tích xếp hạng cấp tỉnh. Hầu hết các di tích đều chứa đựng giá trị tiêu biểu về kiến trúc, nghệ thuật, lịch sử, văn hóa và đang được gìn giữ phát huy giá trị, phục vụ nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tinh thần, tín ngưỡng của Nhân dân.

Ngoài ra, khắp dải đất miền Trung, nơi có những đền đài di tích cổ của người Chăm đã được nhiều địa phương khai thác, tận dụng để đẩy mạnh phát triển du lịch, mang về nguồn lợi lớn như Thánh địa Mỹ Sơn ở Quảng Nam, Tháp Bánh Ít ở Bình Định, Tháp Nhạn ở Phú Yên, Tháp Bà Ponagar ở Khánh Hòa.... đã trở thành những điểm đến đặc biệt trên con đường di sản miền Trung.

Đồng bào Chăm trưng bày lễ vật cúng tổ tiên tại tháp Pôklong Garai

Đồng bào Chăm trưng bày lễ vật cúng tổ tiên tại tháp Pôklong Garai (Ninh Thuận)

Đời sống xã hội của người Chăm ở Ninh Thuận, Bình Thuận từ ngàn xưa đến nay vẫn gắn liền với những đền tháp, như đền tháp Po Rome Ninh Thuận là nơi tổ chức các hoạt động sinh hoạt văn hoá, tâm linh và các lễ hội truyền thống của người Chăm mỗi năm. Cùng với Tháp Hòa Lai và Tháp Po Klong Garai thì ngôi tháp này được biết đến là một trong ba đền tháp linh thiêng nhất của vùng đất Panduranga xưa. Khắp các vùng Ninh Thuận, Bình Thuận hiện nay vẫn còn cộng đồng Chăm sinh sống đông đảo, tạo nên vùng văn hóa dân tộc sinh động và đa dạng. Bên cạnh đó, những đền tháp nơi đây còn được gọi là “nơi tháp Chăm còn sống”, vì đây là nơi cộng đồng người Chăm vẫn tổ chức cúng tế các vị thần linh ở đền tháp định kỳ hằng năm như hàng trăm năm trước. Dưới sức sống của cộng đồng Chăm, những đền tháp ấy là những quần thể kiến trúc gạch hầu như còn nguyên vẹn.

Hoa Kỳ - Việt Nam: Đừng bỏ lỡ

Việt Nam khuyến khích doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư vào công nghệ caoSáng 26/6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tiếp ông Jeff Place, Giám đốc Chuỗi cung ứng của Tập đoàn Coherent (Hoa Kỳ). Tại buổi tiếp, Phó Thủ tướng khẳng định Việt Nam khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và công nghiệp bán dẫn.

Khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư trong lĩnh vực công nghệ caoPhó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết Việt Nam hoan nghênh các doanh nghiệp Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng hoạt động tại Việt Nam, nhất là trong các ngành công nghệ cao và lĩnh vực có giá trị gia tăng lớn.

Việt Nam - Hoa Kỳ tăng cường hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranhVTV.vn - Ngày 22/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ Hùng Cao.

Đồng bào Chăm múa trên Tháp (Ảnh Phùng Hà Trung)

Đồng bào Chăm múa trên Tháp (Ảnh Phùng Hà Trung)

Bên cạnh đó, những đền tháp của cộng đồng Chăm ở xứ này đều đã ít nhiều có “danh phận”. Từ năm 2010, tháp Po Klong Giarai đã được xây dựng thành điểm du lịch hấp dẫn trong mùa Lễ hội Ka tê. Năm 2016, tháp Po Klong Giarai và tháp Hòa Lai đã được công nhận là Di sản Văn hóa quốc gia đặc biệt. Hay Tháp Po Sah Inư ở Bình Thuận nằm cách TP. Phan Thiết 7km về hướng Đông Bắc. Với cộng đồng người Chăm, những mùa lễ hội lớn như Lễ hội Ka tê đã trở thành điểm nhấn văn hóa quan trọng bậc nhất, thu hút không chỉ người Chăm từ khắp nơi, mà còn là điểm đến của không ít du khách trong nước và quốc tế. Lễ hội Katê của người Chăm tỉnh Ninh Thuận” cũng đã chính thức được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2017.

Nguồn:https://baodantoc.vn/thap-cham-di-san-song-trong-dong-chay-van-hoa-bai-1-1697090506593.htm