Một buổi sớm tháng 6, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tràng An (phường Bình Khê), trong làn khói hương bảng lảng, nhiều thân nhân lặng lẽ đứng bên những phần mộ chưa tên, dõi theo từng công đoạn lấy mẫu hài cốt phục vụ giám định ADN. Có người chắp tay trước bia mộ, có người lặng im rất lâu; trong ánh mắt họ là niềm xúc động, sự biết ơn và hy vọng...
Ông Đoàn Trường Sơn, thương binh 2/4, đến từ TP Hải Phòng có mặt tại nghĩa trang từ rất sớm. Mang trên mình thương tích chiến tranh, ông vượt hơn trăm cây số đến phường Bình Khê với mong muốn được chứng kiến khoảnh khắc những phần mộ liệt sĩ chưa rõ danh tính được lấy mẫu; bởi biết đâu, trong số đó có phần mộ của người chú ruột - liệt sĩ Đoàn Bá Số.
Liệt sĩ Đoàn Bá Số sinh năm 1923, tham gia kháng chiến chống Pháp, là thành viên Đội biệt động khu Hồng Quảng. Năm 1952, ông cùng đồng đội anh dũng hy sinh trong một trận phục kích tại Đông Triều. Hơn 70 năm kể từ ngày nhận giấy báo tử, gia đình vẫn chưa xác định được nơi an nghỉ của ông. Những chuyến đi tìm kiếm nối dài qua nhiều thế hệ, nhưng khát vọng tìm lại người thân chưa bao giờ nguôi ngoai.
Dõi theo từng thao tác cẩn trọng của cán bộ lấy mẫu, ông Sơn xúc động chia sẻ: Theo lời kể của đồng đội, chú tôi cùng ba đồng chí hy sinh và được chôn cất tạm trong rừng. Sau hòa bình, các liệt sĩ được quy tập về nghĩa trang nhưng đều chưa xác định được danh tính. Suốt nhiều năm, gia đình đau đáu đi tìm nhưng chưa có kết quả. Hôm nay được chứng kiến Quảng Ninh triển khai lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để phục vụ giám định ADN, chúng tôi thực sự xúc động. Đây là chủ trương rất nhân văn của Đảng và Nhà nước. Chúng tôi tin rằng với sự hỗ trợ của khoa học công nghệ, các liệt sĩ sẽ sớm được trở về với đúng tên tuổi để gia đình nguôi ngoai nỗi mong chờ kéo dài suốt nhiều thập kỷ.
Lời tâm sự mộc mạc của người thương binh già cũng là nỗi lòng của biết bao gia đình liệt sĩ. Điều họ mong mỏi nhất không phải những nghi lễ lớn lao, mà là biết chính xác người thân mình đang yên nghỉ ở đâu.
Cùng mang nỗi khắc khoải ấy là ông Vũ Xuân Viễn, 85 tuổi, ở khu Hưng Hòa, phường Hiệp Hòa. Hơn 70 năm qua, ông vẫn miệt mài tìm kiếm phần mộ người cha là liệt sĩ Vũ Văn Oanh, hy sinh trong kháng chiến chống Pháp năm 1950.
Ông Viễn nghẹn ngào: Bố tôi hy sinh trong một trận đánh tại khu vực Quảng Yên cũ. Gia đình tìm kiếm nhiều năm nhưng vẫn không có tin tức. Hôm nay được chứng kiến Đảng, Nhà nước triển khai xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, tôi rất xúc động và biết ơn. Chỉ mong còn đủ sức khỏe để biết chính xác nơi bố mình đang nằm.
Thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo 515 tỉnh, Bộ CHQS tỉnh đang phối hợp với các sở, ngành và địa phương triển khai lấy mẫu hài cốt các phần mộ liệt sĩ chưa rõ thông tin tại các nghĩa trang trên địa bàn để phục vụ giám định ADN. Theo rà soát, toàn tỉnh hiện có 22 nghĩa trang liệt sĩ tại 18 xã, phường, đặc khu với khoảng 3.800 phần mộ; trong đó 803 phần mộ cần lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN. Đến nay, Quảng Ninh đã hoàn thành lấy mẫu 549/803 phần mộ, đạt 68,3%, thu được 507 mẫu hài cốt và bàn giao cho Viện Pháp y Quân đội thực hiện giám định xác định danh tính. Các đơn vị đang khẩn trương hoàn thành việc lấy mẫu tại các nghĩa trang còn lại ở Hà Tu, Ba Chẽ, Vân Đồn, Móng Cái, Việt Hưng và Bình Liêu, phấn đấu hoàn thành trước 27/7/2026.
Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng với nhiều gia đình, hành trình tìm người thân vẫn chưa khép lại. Có những người mẹ mang theo nỗi chờ đợi đến cuối cuộc đời; có những người con nay tóc đã bạc vẫn chưa một lần được thắp nén hương trước phần mộ mang đúng tên cha mình. Vì thế, mỗi mẫu sinh phẩm được lấy hôm nay không chỉ là một quy trình khoa học mà còn là sự nối dài của trách nhiệm, của sự tri ân đối với những người đã hiến dâng tuổi xuân và cả cuộc đời cho Tổ quốc.
Nguồn: https://baoquangninh.vn/thap-hy-vong-tim-lai-danh-tinh-cac-liet-si-3413552.html
![[Trực tiếp] Chương trình giao lưu “80 năm giữ trọn lời thề” kỷ niệm 80 năm ngày truyền thống Lực lượng An ninh nhân dân](https://vphoto.vietnam.vn/thumb/402x226/vietnam/resource/IMAGE/2026/07/02/1782997764964_truc-tiep-nbsp-w1200t0-di2626d272d4194258t13840l1-banner-80-nam-n2.webp)
