"Có nước sạch, ngủ ngon giấc rồi"
Một ngày cuối tháng Năm, giữa cái nắng gay gắt của miền Tây, chúng tôi đến cù lao Quới Thiện (tỉnh Vĩnh Long) để trao bồn chứa và hệ thống lọc nước cho các hộ dân khó khăn. Tại từng gia đình, đoàn vừa hướng dẫn cách sử dụng, vừa ghi nhận những khó khăn trong đời sống của người dân vùng xã đảo.
Đối với nhiều hộ nghèo ở cù lao Quới Thiện, chiếc lu là vật dụng chính để tích trữ nước sinh hoạt. Ảnh: Hồ Thảo.
Vừa xuống phà, con đường bê tông dần biến mất, nhường chỗ cho lối đất sỏi gồ ghề. Xe chạy chòng chành, bụi bay mù mịt dưới cái nắng hầm hập khiến ai cũng thấm mệt. Nhưng chính hành trình này giúp hiểu rõ hơn cuộc sống của người dân xứ cồn, nơi nước sạch sinh hoạt từ lâu vẫn là điều khó khăn, thiếu thốn.
Nằm sâu trong con đường nhỏ chỉ vừa đủ một chiếc xe hai bánh chạy, bao quanh bởi những mương vườn rậm rạp, hiên nhà của chị Trương Thị Hiền ( ngụ ấp Thái Bình) những ngày này vắng tiếng đàn ông. Không có đất sản xuất, chồng lại bị tiểu đường nặng đang nằm viện, cuộc sống của chị chỉ quanh quẩn với mẹ già và gánh nặng mưu sinh bằng việc mua bán nhỏ.
Nhìn con đường lắt léo dẫn vào nhà chị, một cán bộ trong đoàn hỏi đi bộ còn khó, làm sao vận chuyển được chiếc bồn nhựa khổng lồ vào đây? Một kỹ sư trong đoàn cười, gạt mồ hôi chia sẻ: Để mang được giải pháp nước sạch vào tận ngõ ngách cho bà con, anh em phải thuê hơn 10 nhân công lòn lách qua từng khe hẹp của cây vườn, khênh kéo, đẩy bồn qua mương rạch, tốn rất nhiều mồ hôi và thời gian.
Nhờ sự kiên trì đó, chị Hiền giờ đã có nước ngọt bên hiên nhà. Chị kể: “Hồi trước khó khăn lắm, toàn xài ké bên mẹ. Nước giếng khoan bơm lên lâu lâu lại nồng mùi tẩy, hôi lắm mà cũng phải ráng xài. Nay được hỗ trợ cái bồn bự vầy với hệ thống lọc nước sạch, tôi mừng dữ lắm, không còn lo thiếu nước sinh hoạt nữa”.
Cán bộ kỹ thuật đang lắp đặt hệ thống trữ nước mưa cho người dân. Ảnh: Hồ Thảo.
Rời nhà chị Hiền, đoàn bộ hành qua con lộ nhỏ, lội sâu vào lối đất cách đường chính hơn 200 m để đến căn nhà đơn sơ, trống hoác của chị Thạch Thị Sơ Na, một hộ đồng bào dân tộc Khmer nghèo tại địa phương. Quanh năm, tài sản chắt chiu nước của gia đình chị chỉ vỏn vẹn chiếc lu xi măng cũ kỹ.
“Mấy năm trời ăn uống đều trông vào nước mưa, tắm giặt thì xài nước sông. Mùa hạn mặn tới, nước mưa hết, tôi phải chạy đi mua từng bình nước lọc về uống. Lúc nào có tiền thì mua, không có tiền thì đành phải lấy nước sông ngoài rạch lên lóng phèn, nấu chín rồi uống đại chứ biết làm sao bây giờ”, Chị Na chia sẻ.
Nhìn thấy hệ thống lọc nước mưa hiện đại kết hợp bồn chứa dung tích lớn vừa được lắp đặt vững chãi bên hông nhà, ánh mắt người phụ nữ Khmer rạng rỡ hẳn lên. Chị Na cười, vui mừng: “ Cái bồn này bự quá chừng, xài năm nay chắc tới năm sau chưa hết. Trước giờ thấy nhà người ta xài mình chỉ biết ước, nay có rồi, ngủ ngon giấc rồi”.
Cán bộ Trung tâm Nước hướng dẫn người dân sử dụng hệ thống thu trữ và xử lý nước mưa. Ảnh: Hồ Thảo.
"Ba nhà" đưa nước sạch về với người dân
Hành trình đưa nước sạch về vùng hạn mặn Quới Thiện không chỉ là giải pháp tình thế mà là kế hoạch dài hạn được triển khai theo mô hình hợp tác "ba nhà", gồm doanh nghiệp tài trợ, nhà khoa học nghiên cứu và triển khai, cùng sự đồng hành của chính quyền địa phương.
Theo đó, Công ty TNHH Nhà máy Bia Heineken Việt Nam tài trợ chương trình, phối hợp với Trung tâm Nước và Biến đổi Khí hậu thuộc Đại học Trà Vinh triển khai các hệ thống thu gom và xử lý nước mưa chi phí thấp, thích ứng với khí hậu.
Mục tiêu của chương trình là bảo đảm khả năng tiếp cận nguồn nước sạch, an toàn và ổn định cho các cộng đồng dễ bị tổn thương tại xã đảo Quới Thiện. Đồng thời, dự án hướng đến giảm phụ thuộc vào nguồn nước từ bên ngoài, giảm gánh nặng chi phí sinh hoạt và tăng cường khả năng chống chịu của cộng đồng trước tình trạng xâm nhập mặn, hạn hán thông qua tập huấn kỹ thuật và nâng cao nhận thức cho người dân.
Ông Nguyễn Hữu Hoàng, Trưởng bộ phận Phát triển bền vững của Heineken Việt Nam, cho biết bảo tồn nguồn nước và thiên nhiên là một trong những trọng tâm cốt lõi trong chiến lược "Vì một Việt Nam tốt đẹp hơn" của doanh nghiệp.
"Chúng tôi không chỉ mang đến các giải pháp phù hợp với thực tế địa phương như hệ thống thu trữ và xử lý nước uống trực tiếp, mà quan trọng hơn là trao lại cho người dân khả năng tự vận hành, bảo dưỡng thông qua các hoạt động tập huấn. Qua đó, góp phần giúp hệ thống được sử dụng lâu dài, nâng cao tính bền vững của dự án. Nhìn thấy niềm vui của bà con khi có nước sạch giữa mùa hạn mặn, chúng tôi càng vững tin hơn trên hành trình của mình", ông Hoàng chia sẻ.
Niềm vui của chị Na khi từ nay đã có bồn chứa và hệ thống xử lý nước mưa sạch để sử dụng hàng ngày. Ảnh: Hồ Thảo.
Theo lãnh đạo xã Qưới Thiện, sự chung tay của doanh nghiệp, nhà khoa học và chính quyền địa phương đã mang đến không chỉ những dòng nước ngọt cho vùng đất cuối nguồn, mà còn lan tỏa những giá trị nhân văn, góp phần giúp cộng đồng thích ứng tốt hơn trước những tác động ngày càng khắc nghiệt của biến đổi khí hậu.
Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/them-nguon-nuoc-sach-cho-xa-dao-d819083.html
