Việc chọn đơn vị cấp cơ sở làm “phòng thí nghiệm thể chế” (sandbox) để lượng hóa cặn kẽ và trọn vẹn mô hình xã hội chủ nghĩa, là một chỉ dấu hết sức quan trọng cho tư duy quản trị xã hội mang tính kiến tạo trong tình hình mới.
Từ cổ chí kim loài người đã trải qua nhiều hệ tư tưởng, thể chế chính trị, nhưng ước mơ nguyên thủy và vĩnh cửu của con người cũng chỉ có một: đó là được sống trong một xã hội tốt đẹp, công bằng, dân chủ, văn minh, tất cả vì con người. Từ mô hình “nhà nước lý tưởng” trong cuốn Cộng hòa của triết gia Hy Lạp cổ đại Plato từ hơn 2.400 năm trước, cho đến “xã hội không tưởng” Utopia của Thomas More trong cuốn sách kinh điển cùng tên gần 2.000 năm sau...
Trở lại với chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Tại Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Bổ sung, phát triển năm 2011), đã xác định rõ 8 đặc trưng của xã hội xã hội chủ nghĩa mà Việt Nam đang hướng tới, và đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Đó là: xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; do nhân dân làm chủ; có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp; có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện; các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển; có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng Cộng sản lãnh đạo; và có quan hệ hữu nghị, hợp tác với các nước trên thế giới.
Rõ ràng đây cũng luôn là những đặc trưng/tiêu chí cơ bản và quan trọng nhất của một môi trường xã hội mà mỗi con người đều mong muốn được sống trong đó. Dẫu cho trải qua nhiều trăm năm, có những phương thức vận hành buộc phải thay đổi theo xu thế mới của thời đại, như tư duy kế hoạch hóa tập trung, bao cấp trước kia thay thế bằng kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, thì “chất xã hội chủ nghĩa” vẫn còn đó. Hay như nguyên tắc phân phối “Làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu” nay đã là “làm theo năng lực, hưởng theo lao động”. Với đích hướng tới là dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Nay với “phường /xã xã hội chủ nghĩa”, sẽ trở thành mô hình có quy mô thích hợp để hiện thực hóa và cụ thể hóa Cương lĩnh tới từng chi tiết mọi tiêu chí, điều kiện, yêu cầu, những thuận lợi, khó khăn vướng mắc, cơ chế và tư duy quản trị mới,…
Phường/xã xã hội chủ nghĩa trở thành mục tiêu mới, và cũng là thách thức mới, phép thử tâm, trí và tài của bộ máy lãnh đạo cơ sở trong giai đoạn đất nước đang định hình lại mô hình phát triển quốc gia, theo hướng kiến tạo phát triển.
Nguồn: https://tienphong.vn/thi-nghiem-the-che-tu-xa-phuong-post1841786.tpo
