Để kéo dài lưu trú, gia tăng chi tiêu của du khách
Trong chiến lược đa dạng hóa sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách, Quảng Ninh đang từng bước định hình hệ sinh thái du lịch đêm với nhiều trải nghiệm mới, hiện đại và giàu bản sắc. Nếu trước đây, các hoạt động du lịch chủ yếu kết thúc khi màn đêm buông xuống, thì nay nhiều địa phương trong tỉnh đã trở nên sôi động với chuỗi sản phẩm giải trí, văn hóa và nghệ thuật hấp dẫn.
Nổi bật là tour tham quan Bảo tàng Quảng Ninh về đêm, mang đến góc nhìn hoàn toàn khác về không gian văn hóa của vùng đất mỏ. Dưới ánh sáng nghệ thuật, du khách không chỉ được khám phá những hiện vật quý giá về lịch sử khai thác than, văn hóa biển và đời sống cư dân Quảng Ninh, mà còn được trải nghiệm các hoạt động tương tác, trình diễn nghệ thuật và kể chuyện bằng công nghệ hiện đại, tạo nên hành trình vừa mang tính giáo dục, vừa giàu cảm xúc.
Cùng với đó, VUI-Fest Hạ Long đã nhanh chóng trở thành điểm hẹn mới của kinh tế đêm khi tái hiện không gian thương cảng sầm uất bên bờ vịnh di sản. Tổ hợp này quy tụ hàng chục gian hàng ẩm thực, mua sắm, biểu diễn nghệ thuật đường phố, các hoạt động tương tác, trình diễn công nghệ 3D Mapping cùng nhiều trải nghiệm giải trí kéo dài từ chiều tối đến khuya, góp phần tạo nên không khí lễ hội sôi động suốt 4 mùa.
Điểm nhấn đặc biệt trong chuỗi sản phẩm du lịch đêm của Quảng Ninh là những màn trình diễn pháo hoa nghệ thuật được tổ chức thường xuyên bên bờ Vịnh Hạ Long. Ông Nguyễn Xuân Chiến, Phó Chủ tịch, Tổng Giám đốc Sun Group vùng miền Bắc, cho biết: VUI-Fest Hạ Long là sản phẩm du lịch chiến lược trong hệ sinh thái du lịch của Tập đoàn tại Quảng Ninh. Mục tiêu là kiến tạo một không gian lễ hội giải trí sôi động suốt 4 mùa, giúp gia tăng thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách, từ đó góp phần định vị Hạ Long là điểm đến không ngủ của miền Bắc.
Bên cạnh đó, các chương trình nhạc nước Halo Bay show tại khu đô thị Halong Marina (phường Bãi Cháy) với "bản hòa ca" giữa âm nhạc, ánh sáng laser, hiệu ứng nước và công nghệ trình chiếu hiện đại cũng đang trở thành sản phẩm giải trí hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách và các gia đình vào mỗi buổi tối. Sự kết hợp hài hòa giữa văn hóa, nghệ thuật, công nghệ và giải trí đang giúp các sản phẩm du lịch đêm của Quảng Ninh hình thành chuỗi trải nghiệm liên hoàn, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách trong nước và quốc tế.
Có thể thấy, hiệu ứng tích cực của chuỗi sản phẩm du lịch đêm hấp dẫn này đến từ định hướng chiến lược rõ nét và dài hạn của Quảng Ninh trong quá trình chuyển đổi từ “nâu” sang “xanh”. Tháng 9/2023, Quảng Ninh phê duyệt Đề án thí điểm phát triển kinh tế ban đêm tại 6 địa phương (trước đây) gồm: Hạ Long, Móng Cái, Cẩm Phả, Đông Triều, Vân Đồn và Cô Tô. Mục tiêu không đơn thuần là kéo dài thời gian hoạt động của các dịch vụ, mà hướng tới hình thành một hệ sinh thái kinh tế vận hành sau khi mặt trời lặn, nơi văn hóa, du lịch, thương mại, giải trí và dịch vụ cùng tạo nên giá trị gia tăng mới.
Sau hơn 2 năm triển khai, từ những chương trình nghệ thuật quy mô lớn, các tuyến phố đi bộ, chợ đêm, phố du thuyền, không gian ẩm thực, đến các sản phẩm nghỉ dưỡng kết hợp chăm sóc sức khỏe, show diễn thực cảnh... một “điểm đến không ngủ" đang từng bước được định hình tại nhiều địa phương trọng điểm. Đáng chú ý, sự phát triển này không chỉ tạo thêm lựa chọn cho du khách, mà còn làm thay đổi tư duy phát triển du lịch. Nếu trước đây mục tiêu chủ yếu là thu hút thật nhiều khách, thì nay bài toán được đặt ra là làm thế nào để mỗi du khách ở lại lâu hơn, trải nghiệm nhiều hơn và chi tiêu nhiều hơn. Đó cũng chính là giá trị cốt lõi của kinh tế đêm.
Một trong những điểm sáng rõ nét nhất của kinh tế đêm Quảng Ninh chính là sự sôi động của các hoạt động văn hóa, nghệ thuật. Riêng trong năm 2025, 19 chương trình nghệ thuật đặc sắc, thu hút hơn 800.000 lượt khán giả đã trở thành "thỏi nam châm" thu hút du khách. Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, chuỗi sự kiện quy mô lớn liên tiếp được kích hoạt như: Countdown Quảng Ninh - Chào năm mới 2026, “Thanh âm kỷ nguyên mới” và đặc biệt là concert khai mạc Carnaval Hạ Long 2026... đã tạo nên những làn sóng kích cầu du lịch mạnh mẽ.
Điều đáng nói là giá trị của những sự kiện này không chỉ nằm ở số lượng khán giả. Khi hàng chục nghìn người cùng đổ về một điểm đến vào buổi tối, toàn bộ chuỗi dịch vụ đi kèm đều được hưởng lợi. Khách sạn kín phòng, nhà hàng đông khách, taxi, xe điện, tàu du lịch hoạt động hết công suất; các cửa hàng lưu niệm, quán cà phê, khu mua sắm cũng kéo dài thời gian phục vụ.
Với những sản phẩm du lịch liên tục được làm mới, 6 tháng đầu năm 2026, Quảng Ninh đã đón trên 12,4 triệu lượt, tăng 3% so cùng kỳ năm 2025; trong đó, khách quốc tế ước đạt trên 2,6 triệu lượt. Tổng doanh thu du lịch đạt gần 35.200 tỷ đồng, tăng 21% so cùng kỳ năm 2025.
Động lực tăng trưởng ngành Du lịch
Mặc dù đã tạo được những dấu ấn ban đầu, song nhìn một cách toàn diện, kinh tế đêm Quảng Ninh vẫn đang trong giai đoạn định hình. Khoảng cách giữa tiềm năng và thực tế còn khá lớn. Phần lớn các hoạt động chợ đêm, phố đi bộ, quán ăn đêm vẫn đang xen kẽ vào các khu dân cư hiện hữu sẵn có. Điều này tạo ra một mâu thuẫn lợi ích gay gắt: Một bên là nhu cầu náo nhiệt, tổ chức các bữa tiệc âm nhạc lớn của các quán bar, pub, club; một bên là nhu cầu nghỉ ngơi yên tĩnh của cộng đồng cư dân. Áp lực về rác thải, ô nhiễm tiếng ồn kéo dài, lấn chiếm vỉa hè, lòng đường và nguy cơ mất ANTT cũng đang ảnh hưởng trực tiếp đến tính bền vững của mô hình này.
Thực tế, ban đêm vốn là "khung giờ vàng" của du lịch khi du khách quốc tế có xu hướng chi tiêu mạnh cho các hoạt động giải trí, mua sắm và trải nghiệm. Thế nhưng, Quảng Ninh vẫn chưa sở hữu hệ sinh thái sản phẩm đủ đa dạng và chất lượng để chuyển nhu cầu ấy thành nguồn doanh thu tương xứng. Trong khi nhiều điểm đến trên thế giới đã biến đêm thành "sân khấu" của các show diễn thực cảnh, lễ hội ánh sáng, bảo tàng mở cửa xuyên đêm, hay các khu giải trí tích hợp, thì phần lớn sản phẩm của Quảng Ninh vẫn tập trung vào tham quan, ẩm thực, mua sắm và nghỉ dưỡng.
Nhiều hoạt động có sự tương đồng, thiếu tính khác biệt và chưa khai thác sâu những giá trị riêng có của vùng đất di sản. Cơ cấu sản phẩm hiện tại còn trùng lặp, chủ yếu dừng lại ở các mặt hàng phổ thông, đồ lưu niệm giá trị thấp, ăn uống đơn thuần.
Trong khi đó, hạ tầng phục vụ kinh tế đêm vẫn chưa theo kịp yêu cầu phát triển. Hệ thống chiếu sáng nghệ thuật, bãi đỗ xe, giao thông công cộng về đêm, nhà vệ sinh công cộng, các điểm dừng chân, hay hệ thống biển chỉ dẫn vẫn còn thiếu và chưa đồng bộ. Đây là những yếu tố tưởng chừng nhỏ, nhưng lại quyết định chất lượng trải nghiệm của du khách. Đặc biệt, kinh tế đêm không chỉ cần những công trình đẹp, mà còn đòi hỏi một cơ chế quản lý linh hoạt. Nhiều quy định hiện hành vẫn được xây dựng cho hoạt động ban ngày, từ thời gian kinh doanh, quản lý dịch vụ, đến các điều kiện về an ninh, môi trường. Điều đó khiến không ít doanh nghiệp còn e ngại khi đầu tư những sản phẩm mới có quy mô lớn hoặc thời gian hoạt động kéo dài sau nửa đêm.
Một hạn chế khác là chất lượng nguồn nhân lực. Kinh tế đêm phục vụ chủ yếu nhóm khách có nhu cầu trải nghiệm cao, đặc biệt là khách quốc tế, điều này đòi hỏi đội ngũ lao động phải có kỹ năng chuyên nghiệp, khả năng ngoại ngữ, kỹ năng xử lý tình huống và phong cách phục vụ hiện đại. Trong khi đó, nhiều cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ vẫn hoạt động theo kinh nghiệm, thiếu tính chuyên nghiệp, chưa đáp ứng được kỳ vọng của du khách.
Điều quan trọng nhất mà Quảng Ninh đang hướng tới không phải là mở thêm nhiều hàng quán hoạt động đến khuya, mà là xây dựng một hệ sinh thái kinh tế đêm hoàn chỉnh. Kinh nghiệm của nhiều trung tâm du lịch trên thế giới cho thấy, thành công của kinh tế đêm không nằm ở việc kéo dài thời gian kinh doanh, mà ở khả năng kết nối các dịch vụ thành một chuỗi trải nghiệm liên tục. Du khách có thể xem một chương trình nghệ thuật, sau đó dạo phố đi bộ, thưởng thức ẩm thực địa phương, mua sắm sản phẩm đặc trưng, trải nghiệm du thuyền, tham gia các hoạt động giải trí và trở về khách sạn vào lúc nửa đêm mà vẫn cảm thấy hành trình chưa kết thúc. Đó chính là mô hình mà Quảng Ninh cần hướng đến.
Lợi thế của tỉnh là hội tụ đầy đủ các điều kiện để phát triển kinh tế đêm. Không nhiều địa phương cùng lúc sở hữu 2 di sản thế giới, đường bờ biển dài, hàng nghìn hòn đảo, hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại, sân bay quốc tế, cảng tàu khách chuyên biệt và mạng lưới cơ sở lưu trú chất lượng cao như Quảng Ninh.
Ngày 13/5/2026, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1625/QĐ-UBND phê duyệt đề cương Đề án phát triển kinh tế di sản, sản phẩm du lịch đêm và công nghiệp văn hóa tỉnh Quảng Ninh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đây là bước tiến quan trọng cho thấy sự nỗ lực của tỉnh trong việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, thu hút đầu tư, phát triển các sản phẩm đặc sắc dựa trên nền tảng di sản, văn hóa và công nghệ sáng tạo.
Tại hội nghị tổng kết Đề án thí điểm mô hình phát triển kinh tế ban đêm trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2023-2025 được tổ chức vào tháng 6 vừa qua, đồng chí Bùi Văn Khắng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, yêu cầu các sở, ngành liên quan rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế đêm theo hướng bài bản, hiệu quả và bền vững; trong đó chú trọng đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, nghiên cứu ban hành chính sách khuyến khích phù hợp để thu hút doanh nghiệp đầu tư, mở rộng các loại hình dịch vụ, hoạt động về đêm.
Theo đó, các ngành, đơn vị cần nghiên cứu rà soát, tích hợp nội dung kinh tế đêm vào quy hoạch chung đô thị, định hình rõ nét các tổ hợp kinh tế đêm biệt lập, nằm xa khu dân cư nhưng kết nối giao thông thuận tiện. Các khu vực này cần được phân khu chức năng rõ ràng: Khu mua sắm miễn thuế, khu ẩm thực tập trung, khu giải trí sôi động (bar, vũ trường) nhằm giải quyết triệt để bài toán xung đột tiếng ồn và bảo vệ môi trường sống của người dân bản địa. Đặc biệt, cần định hướng phát triển các sản phẩm mang chiều sâu văn hóa, lồng ghép yếu tố "câu chuyện di sản" vào quy trình chế biến ẩm thực, xây dựng các show diễn thực cảnh công nghệ cao gắn liền với không gian kỳ vĩ của Vịnh Hạ Long và Vịnh Bái Tử Long.
Tỉnh cũng sẽ xây dựng cơ chế thu hút các nhà đầu tư chiến lược có kinh nghiệm quốc tế nhằm tạo ra những sản phẩm mang tính biểu tượng. Đó có thể là các show diễn thực cảnh quy mô lớn trên mặt nước, lễ hội ánh sáng ứng dụng công nghệ số, bảo tàng mở cửa ban đêm, phố nghệ thuật, hay những tổ hợp giải trí tích hợp hoạt động suốt 24 giờ. Chính những sản phẩm mang tính "không thể bỏ lỡ" sẽ quyết định sức cạnh tranh của điểm đến.
Song song với đầu tư hạ tầng và sản phẩm, chuyển đổi số cũng cần được coi là một trụ cột của kinh tế đêm với hệ thống thanh toán không tiền mặt, bản đồ số, vé điện tử, nền tảng đặt dịch vụ trực tuyến… góp phần nâng cao trải nghiệm và tăng hiệu quả quản lý. Sự tham gia của cộng đồng để phát triển các tuyến phố ẩm thực, sản phẩm OCOP, làng nghề, không gian văn hóa địa phương hay các hoạt động biểu diễn dân gian không chỉ tạo thêm sinh kế, mà còn giúp du khách cảm nhận rõ bản sắc của vùng đất mỏ thay vì chỉ tiêu dùng các dịch vụ mang tính phổ thông.
Từ tiềm năng và những sản phẩm giá trị đã tạo ra trong thời gian qua, Quảng Ninh đang đứng trước cơ hội phát triển mạnh mẽ. Khi đó, màn đêm không còn là khoảng thời gian nghỉ ngơi của một đô thị du lịch, mà trở thành "ca làm việc thứ hai" của nền kinh tế. Và với Quảng Ninh, mỗi đêm sáng đèn không chỉ mang đến những trải nghiệm đáng nhớ cho du khách, mà còn mở ra thêm một động lực tăng trưởng mới, bền vững và giàu sức cạnh tranh trong hành trình trở thành trung tâm du lịch quốc tế của Việt Nam.
Nguồn: https://baoquangninh.vn/thuc-day-kinh-te-dem-phat-trien-3413512.html









