Thương hồ bến Bình Đông: Dòng chảy ký ức

VTV.vn - Bến Bình Đông, TP Hồ Chí Minh lưu giữ ký ức một thời “trên bến dưới thuyền”, nơi đời thương hồ lặng lẽ đi qua nhưng vẫn in dấu trong nhịp sống đô thị hôm nay.

Bến Bình Đông ,TP Hồ Chí Minh lưu giữ ký ức một thời “trên bến dưới thuyền”.

Có những nơi không ồn ào mà vẫn đủ sức níu chân người bằng một cảm giác rất khó gọi tên, như thể đã quen từ lâu. Bến Bình Đông, phường Phú Định, TP Hồ Chí Minh là một nơi như thế. Nằm lặng bên dòng kênh Tàu Hủ, nơi đây không chỉ là một tọa độ địa lý, mà là một phần ký ức sống của Sài Gòn xưa - nơi thời gian dường như trôi chậm hơn một nhịp, để người ta kịp nhìn lại những lớp trầm tích của một đô thị từng lớn lên từ sông nước.

Là một phần ký ức của Sài Gòn xưa - nơi nhìn lại những dấu ấn của một đô thị từng lớn lên từ sông nước.

Dấu tích của một cửa ngõ giao thương

Từ thế kỷ 18, khi những lưu dân đầu tiên chọn vùng đất này để lập nghiệp, bến nước đã sớm hình thành một đời sống đặc trưng: ghe thuyền, hàng hóa, tiếng rao và những chuyến đi không ngừng nghỉ.

Đến thế kỷ 19, bến Bình Đông trở thành một cửa ngõ giao thương đường thủy quan trọng của Sài Gòn - Chợ Lớn, nơi những dòng hàng từ miền Tây theo con nước đổ về, tạo nên cảnh “trên bến dưới thuyền” sầm uất bậc nhất phương Nam.

Tư liệu Bến Bình Đông xưa.

Hôm nay, nhịp giao thương ấy đã lùi xa. Nhưng dấu vết của nó vẫn còn in đậm trong không gian: những dãy nhà cổ quay mặt ra kênh, những bậc thềm thấp dẫn xuống mặt nước - nơi từng là điểm neo đậu, bốc dỡ hàng hóa suốt ngày đêm.

Không cần nhiều tư liệu, chỉ cần đứng trước không gian ấy, người ta cũng có thể hình dung một Sài Gòn xưa từng hiện hữu, sống động và đầy hơi thở.

Thương hồ - linh hồn của bến nước

Lịch sử của bến Bình Đông không chỉ nằm trong những dòng chảy hàng hóa. Nó nằm ở con người. Ở những thương hồ - những con người đã chọn đời mình trôi theo sông nước.

Một chiếc ghe nhỏ là cả một thế giới: nơi chất hàng, nơi nấu ăn, nơi ngủ nghỉ, nơi nuôi con lớn lên. Buổi sáng nổ máy xuôi dòng, trưa ghé vội một bến quen, chiều buộc ghe nghỉ tạm, đêm nằm nghe nước vỗ mạn thuyền. Cuộc sống ấy không có địa chỉ cố định, không có lịch trình rõ ràng, chỉ có những chuyến đi nối tiếp nhau theo con nước lớn ròng.

Thương hồ - những con người đã chọn đời mình trôi theo sông nước.

Ông Sáu Beo, một thương hồ hơn 40 năm gắn với kênh Tàu Hủ, bến Bình Đông chậm rãi nói khi buộc lại dây neo: “Ở riết rồi quen, không đi sông lại thấy thiếu. Trên bờ ngủ không yên bằng nằm trên ghe, nghe nước vỗ mới thấy mình ở đúng chỗ của mình.”

Cuộc sống ấy chưa bao giờ dễ dàng. Đó là những bữa cơm vội, những đêm mưa gió, những chuyến hàng phụ thuộc vào may rủi. Nhưng điều giữ họ ở lại không chỉ là kế sinh nhai. Đó là sự gắn bó. Gắn với dòng sông. Gắn với chiếc ghe. Gắn với những bến nước mà họ đi qua hết lần này đến lần khác. Một kiểu gắn bó âm thầm nhưng bền chặt, như chính nhịp chảy của con nước.

Gắn bó âm thầm nhưng bền chặt, như chính nhịp chảy của con nước.

Khi đời thương hồ lùi vào ký ức

Ngày nay, những dãy ghe nối dài đã không còn. Những phiên chợ ven kênh cũng dần biến mất.

Đời thương hồ ở bến Bình Đông không mất đi hoàn toàn nhưng không còn hiện diện rõ ràng như trước. Nó lùi vào ký ức, vào câu chuyện của những người từng gắn bó, và vào chính cấu trúc không gian đô thị vẫn còn lưu giữ dấu vết của một thời sông nước.

Sau bao đổi thay của thành phố, những tòa cao ốc, những dãy nhà phố khang trang được xây dựng, nhưng bến Bình Đông vẫn còn lưu giữ nét xưa từ dãy nhà cổ được xây từ đầu thế kỷ XX.

Một buổi sáng đi dọc bến, nhìn những dãy nhà cũ soi bóng xuống dòng kênh tĩnh lặng. Một buổi chiều đứng lại giữa không gian yên ắng, nghe tiếng nước vỗ nhẹ vào bờ. Không còn ghe thuyền tấp nập, nhưng chính sự vắng lặng ấy lại khiến người ta dễ nhận ra hơn: nơi này từng sống bằng một nhịp sống khác. Nhịp sống của thương hồ.

Nơi này từng sống bằng một nhịp sống khác - nhịp sống của thương hồ.

Chợ hoa Tết: Cuộc hẹn của những người còn nhớ

Trong suốt năm, bến Bình Đông trầm lắng. Nhưng mỗi dịp Tết, nơi đây lại trở nên khác biệt.

Những chuyến ghe hoa từ miền Tây lại xuôi dòng về bến. Không còn dày đặc như xưa, nhưng đủ để tái hiện một phần ký ức “trên bến dưới thuyền” - như một lát cắt quá khứ được đánh thức theo mùa.

Và điều đáng nói hơn cả, những người thương hồ vẫn quay lại. Không chỉ để bán hoa. Mà như để gặp lại một phần quen thuộc của chính cuộc đời mình.

Mỗi dịp Tết, hững chuyến ghe hoa từ miền Tây lại xuôi dòng về bến.

Hàng từ ghe thuyền dưới kênh được chuyển lên ngay trên bến và bán tại chỗ, tấp nập vào dịp Tết.

Giữa một thành phố đã thay đổi quá nhiều, bến Bình Đông vẫn là một điểm hẹn - nơi quá khứ và hiện tại giao nhau trong vài ngày ngắn ngủi, nhưng đủ sâu.

Bến Bình Đông hôm nay không còn là bến buôn bán tấp nập. Đời thương hồ cũng không còn hiện diện rõ ràng như trước, nhưng chưa bao giờ biến mất. Nó vẫn nằm trong ký ức của những người từng sống trên ghe thuyền. Trong những chuyến trở về mỗi mùa Tết. Và trong chính không gian đô thị vẫn còn lưu giữ dấu vết của một thời sông nước.

Hình ảnh trên bến dưới thuyền là một hình ảnh quen thuộc, dung dị, gợi những ký ức xưa cũ của bến Bình Đông.

Giữa một thành phố đã thay đổi quá nhiều, bến Bình Đông vẫn là một điểm hẹn - nơi quá khứ và hiện tại giao nhau trong vài ngày ngắn ngủi, nhưng đủ sâu.

Bến Bình Đông vẫn luôn nằm trong ký ức của những người từng sống trên ghe thuyền.

Giữa một thành phố không ngừng chuyển động, bến Bình Đông vẫn giữ cho mình một dòng chảy riêng, chậm hơn, sâu hơn. Và trong dòng chảy ấy, bóng dáng thương hồ vẫn còn đó, không ồn ào, không rõ hình, nhưng đủ để người ta nhớ.

Bến Bình Đông từng là trung tâm buôn bán nhộn nhịp nhất nhì Sài Gòn - Chợ Lớn xưa.

Lặng lẽ giữa không gian đô thị đang phát triển từng ngày.

Nguồn: https://vtv.vn/thuong-ho-ben-binh-dong-dong-chay-ky-uc-100260326212245304.htm