Tìm lối đi bền vững cho rác thải đô thị

Hiện nay, gần 100% lượng rác thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thành phố Hải Phòng được thu gom, xử lý, nhưng khoảng 80% vẫn chôn lấp, tiềm ẩn rủi ro môi trường và lãng phí tài nguyên.

Dây chuyền sản xuất phân mùn từ rác thải hữu cơ của Công ty TNHH một thành viên Môi trường đô thị Hải Phòng tại Khu liên hiệp xử lý rác thải Tràng Cát.

Chưa được khai thác tối ưu

Trên địa bàn thành phố phát sinh khoảng 3.300 tấn rác thải rắn sinh hoạt mỗi ngày. Chất thải hiện được xử lý tại 7 khu xử lý tập trung với công suất khoảng 2.120 tấn/ngày. Ngoài ra còn có 482 bãi rác nhỏ ở khu vực nông thôn. Tỷ lệ rác thải được xử lý bằng hình thức chôn lấp vẫn chiếm phần lớn. Tại khu vực phía tây, 58% lượng rác phát sinh xử lý bằng chôn lấp; tại phía đông, 80% rác thải đô thị và 70% rác thải nông thôn cũng được xử lý theo hình thức này.

Các bãi chôn lấp đang đứng trước nguy cơ quá tải. Khu xử lý Tràng Cát quy mô 44 ha, tiếp nhận 500 - 650 tấn/ngày; khu xử lý Đình Vũ diện tích 29,6 ha, tiếp nhận 350 - 450 tấn/ngày, đã đạt cao độ thiết kế và gần đầy bãi.

Ở khu vực ngoại thành, phương thức xử lý chủ yếu vẫn là chôn lấp, một số điểm tập kết còn thiếu hạ tầng bảo vệ môi trường, gây ô nhiễm cục bộ.

Việc xử lý rác thải sinh hoạt chủ yếu bằng chôn lấp khiến giá trị tài nguyên từ rác chưa được khai thác hiệu quả.

Đẩy nhanh xây dựng nhà máy xử lý rác, đốt rác phát điện

Hệ thống nghiền rác thải cồng kềnh thành mùn trấu làm chất đốt của Công ty TNHH một thành viên Môi trường đô thị Hải Phòng.

Theo ông Phạm Văn Thuấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, kinh tế tuần hoàn đang trở thành xu thế tất yếu nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong bối cảnh tài nguyên suy giảm, môi trường ô nhiễm, biến đổi khí hậu. Kinh tế tuần hoàn không chỉ là tái sử dụng chất thải mà còn là sự kết nối các hoạt động kinh tế theo vòng tuần hoàn, giúp tận dụng nguyên vật liệu đã qua sử dụng, giảm chi phí xử lý, hạn chế khai thác tài nguyên, giảm chất thải ra môi trường.

Khu liên hợp xử lý chất thải Tràng Cát là một trong hai nhà máy xử lý chất thải rắn do Công ty TNHH một thành viên Môi trường đô thị quản lý, vận hành. Tại đây, nhiều loại chất thải được tái chế, xử lý và tái sử dụng hiệu quả. Cụ thể, mỗi ngày khu này xử lý, tái chế khoảng 2 tấn rác thải y tế bằng lò đốt, cho ra 50 kg tro để xử lý trơ hóa thành bê tông phục vụ san lấp, lát vỉa hè.

Đối với rác hữu cơ, nhà máy xử lý khoảng 100 tấn/ngày, chủ yếu từ nhà hàng, khách sạn, chợ dân sinh…, tạo ra phân mùn vi sinh đạt tiêu chuẩn sử dụng trong các khu vườn thực nghiệm. Bình quân mỗi tháng có hơn 100 tấn rác thải cồng kềnh được thu gom, phân loại, tái chế thành chất đốt.

Trong cuộc khảo sát thực tế tại Hải Phòng, Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Hồ Trung Kiên cho rằng, việc tái chế rác hữu cơ thành phân bón, rác cồng kềnh thành nguyên liệu đốt là cơ sở quan trọng để phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn, cần tiếp tục nhân rộng.

Theo quy hoạch đến năm 2030, định hướng 2050, thành phố đặt mục tiêu thu gom, xử lý 100% chất thải rắn sinh hoạt theo quy chuẩn; giảm chôn lấp xuống dưới 10%, tăng tái chế và thu hồi năng lượng. Ông Bùi Văn Thăng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, thành phố có lộ trình đóng hơn 400 bãi rác không hợp vệ sinh. Các bãi còn lại sẽ chôn lấp đúng quy trình, đồng thời từng bước chuyển đổi mục đích sử dụng. Thành phố đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng Nhà máy xử lý rác thải APT Seraphin Hải Dương và dự án đốt rác phát điện Đình Vũ, với công suất khoảng 2.000 tấn/ngày.

Đối với khu vực các xã, chất thải tái chế được thu gom về cơ sở gần nhất. Chất thải thực phẩm tận dụng cho chăn nuôi hoặc xử lý biogas, sản xuất phân mùn. Phần còn lại chuyển đến cơ sở xử lý tập trung.

Khu vực các phường ưu tiên xử lý chất thải thực phẩm bằng công nghệ sinh học để sản xuất phân hữu cơ hoặc nhiên liệu. Chất thải tái chế xử lý tại chỗ, phần còn lại đưa về cơ sở tập trung.

Các cơ sở xử lý quy mô lớn áp dụng công nghệ hiện đại, ưu tiên tái chế và đốt phát điện; tro xỉ được tái sử dụng làm vật liệu xây dựng hoặc cải tạo đất. Những giải pháp này góp phần hiện thực hóa mục tiêu biến rác thải thành tài nguyên, phục vụ kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.

BẢO CHÂU

Nguồn: https://baohaiphong.vn/tim-loi-di-ben-vung-cho-rac-thai-do-thi-539891.html