Tín ngưỡng về sao Rua và sao Cày

Trong đời sống của ngư dân bãi ngang Sơn Trà xưa, biển không chỉ là nguồn sống gắn liền với hoạt động mưu sinh mà còn là không gian văn hóa - tâm linh, nơi lưu giữ nhiều tín ngưỡng dân gian được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Trong số đó, tín ngưỡng về sao Rua và sao Cày là một nét văn hóa đặc sắc, phản ánh mối quan hệ mật thiết giữa con người với tự nhiên và biển cả.

Ngư dân thực hiện nghi thức tẩy uế thuyền thúng và ngư cụ trong thời gian nghỉ biển theo tín ngưỡng sao Rua, sao Cày. Ảnh: Quang Nguyễn

Theo quan niệm dân gian, vào khoảng tháng Năm âm lịch hằng năm, sao Rua và sao Cày xuất hiện trên bầu trời lúc rạng sáng. Đối với ngư dân, đây là dấu hiệu báo trước những biến chuyển của thời tiết và môi trường biển. Họ tin rằng hai chòm sao này cũng có một “đời sống” riêng trên thiên đình, trải qua các giai đoạn như tắm rửa, xông hơ và sinh nở. Vì vậy, thời điểm các sao xuất hiện thường gắn với những ngày thời tiết thất thường, khi mưa nắng và điều kiện tự nhiên có nhiều biến động.

Đặc biệt, khi sao Rua và sao Cày bước vào mùa “sinh nở”, ngư dân cho rằng dưới trần gian sẽ xảy ra hiện tượng “phong long, ô uế”, làm nguồn lợi thủy sản suy giảm, việc đánh bắt trở nên kém hiệu quả. Từ nhận thức đó, bắt đầu từ mùng 5 tháng Năm âm lịch, cư dân ven biển Sơn Trà tạm ngừng ra khơi và duy trì thời gian nghỉ biển cho đến khoảng ngày 20 tháng Năm âm lịch. Đây đã trở thành một tập quán quen thuộc trong đời sống của cộng đồng ngư dân địa phương.

Trong thời gian nghỉ biển, ngư dân đưa thuyền lên bãi để sửa chữa, trét dầu rái chống thấm, vá lưới, nhuộm mành và thực hiện các nghi thức tẩy uế nhằm chuẩn bị cho mùa vụ mới. Khoảng thời gian này không chỉ giúp họ nghỉ ngơi sau những tháng ngày lao động vất vả trên biển mà còn là dịp bảo dưỡng ngư cụ và chờ đợi điều kiện tự nhiên thuận lợi hơn.

Có thể bạn quan tâm

Những hiện tượng thiên văn đáng chú ý năm 2026Người yêu thích thiên văn có nhiều cơ hội quan sát các hiện tượng hấp dẫn như siêu trăng, mưa sao băng, nhật thực và nguyệt thực trong năm 2026.

Erling Haaland lập kỷ lục giúp Na Uy hạ Bờ Biển Ngà 2-1 để vào vòng 16 đội World Cup 2026Dù thi đấu mờ nhạt phần lớn thời gian, Erling Haaland vẫn tỏa sáng đúng lúc để giúp Na Uy vượt qua Bờ Biển Ngà, thiết lập cột mốc 60 bàn thắng và chuẩn bị đối đầu Brazil.

Ronald Koeman từ chức HLV trưởng Hà Lan sau thất bại tại World Cup 2026: Khi thử nghiệm chiến thuật trở thành bi kịchThất bại trước Morocco tại vòng 32 đội không chỉ khiến Hà Lan dừng bước mà còn đẩy đội tuyển vào cuộc khủng hoảng niềm tin khi HLV Ronald Koeman nộp đơn từ chức giữa làn sóng chỉ trích và phân biệt chủng tộc.

Khi chu kỳ “sinh nở” của sao Rua và sao Cày kết thúc, ngư dân tin rằng biển sẽ trở lại trạng thái ổn định, cá tôm xuất hiện dồi dào hơn, mở đầu cho một mùa đánh bắt mới với nhiều kỳ vọng về sự thuận lợi và no đủ.

Dưới góc nhìn khoa học, sao Rua là cụm sao Pleiades thuộc chòm sao Kim Ngưu, còn sao Cày là chòm sao Orion. Do chuyển động biểu kiến hằng năm của bầu trời, bắt nguồn từ sự chuyển động của trái đất quanh mặt trời, vị trí quan sát của các chòm sao này thay đổi theo mùa. Vào khoảng tháng Sáu đến tháng Bảy dương lịch (tương ứng với tháng Năm âm lịch), chúng xuất hiện trở lại trên bầu trời trước bình minh và trở thành dấu hiệu tự nhiên giúp ngư dân nhận biết thời điểm chuyển mùa.

Qua nhiều thế hệ quan sát và tích lũy kinh nghiệm, cư dân ven biển nhận thấy đây cũng là giai đoạn hoạt động khai thác hải sản thường kém thuận lợi. Từ thực tiễn đó, họ đã hình thành những cách lý giải mang màu sắc tín ngưỡng, gắn những biến đổi của thời tiết, môi trường biển và nguồn lợi thủy sản với mùa “sinh nở” của sao Rua và sao Cày.

Tín ngưỡng về sao Rua và sao Cày vì thế không chỉ phản ánh đời sống tâm linh phong phú của ngư dân Sơn Trà mà còn cho thấy sự kết hợp hài hòa giữa tri thức dân gian và kinh nghiệm quan sát tự nhiên. Sự đan xen giữa niềm tin tín ngưỡng, hiểu biết thiên văn dân gian và kinh nghiệm đi biển đã góp phần tạo nên một nét đặc sắc trong văn hóa biển của cộng đồng cư dân nơi đây, đồng thời phản ánh cách con người thích nghi và lý giải thế giới tự nhiên trong quá trình sinh tồn trên biển.

Hoa Kỳ - Việt Nam: Đừng bỏ lỡ

Việt Nam khuyến khích doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư vào công nghệ caoSáng 26/6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tiếp ông Jeff Place, Giám đốc Chuỗi cung ứng của Tập đoàn Coherent (Hoa Kỳ). Tại buổi tiếp, Phó Thủ tướng khẳng định Việt Nam khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và công nghiệp bán dẫn.

Khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư trong lĩnh vực công nghệ caoPhó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết Việt Nam hoan nghênh các doanh nghiệp Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng hoạt động tại Việt Nam, nhất là trong các ngành công nghệ cao và lĩnh vực có giá trị gia tăng lớn.

Việt Nam - Hoa Kỳ tăng cường hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranhVTV.vn - Ngày 22/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ Hùng Cao.

Nguồn: https://baodanang.vn/tin-nguong-ve-sao-rua-va-sao-cay-3342162.html