Yükseköğretimi meşrulaştırmak

Yükseköğretim Kanunu'nun uygulanmasına ilişkin ayrıntıları içeren yeni kararname taslağı, yükseköğretim sistemindeki kaotik isimlendirme kurallarını düzeltmek için önemli bir adım olsa da, geç de olsa atılmış olması iyi bir şey.

2018 Yüksek Öğretim Yasası'nın (34 Sayılı Yasa) yürürlüğe girmesinden önce ve sonra, özellikle İngilizce isimleri olmak üzere, üniversite isimleriyle ilgili kamuoyunda zaman zaman tartışmalar yaşandığını hatırlamakta fayda var. Bunun temel nedeni, tek bir kurum içinde birden fazla üniversiteye izin veren yasaydı. Bu model, gelişmiş yüksek öğretim sistemlerine sahip birçok ülkede yaygındır, ancak Vietnam yüksek öğretim sistemine uygulanması, üniversite isimlerinin İngilizceye çevrilmesinde sorunlara yol açtı; çünkü hem "đại học" (üniversite) hem de "trường đại học" (üniversite okulu) "üniversite" ile eşdeğerdir. Sonuç olarak, Vietnam'da "üniversite" içinde birden fazla "üniversite" ortaya çıktı.

34 sayılı Kanun'un bazı maddelerinin uygulanmasına ilişkin 99 sayılı Kararname, üniversitelerin isimlendirilmesine de açıklık getirmeye çalışmıştır, ancak devlet yönetim organının isteklerini henüz ortaya koymamıştır. Yeni kararname taslağında isimlendirme ilkesi açıkça belirtilmiştir: "ulusal", "uluslararası" veya özel statü içeren kelimeler veya ifadeler kullanılmamalıdır.

Aslında, taslak kararnamedeki yeni düzenlemeler, büyük üniversite modelinden kaynaklanan kaotik isimlendirme durumunu ele almakla kalmayıp, yükseköğretim sistemini "meşru ve uygun isimlendirme" yoluna geri döndürmek için gerekli bir düzenlemeyi de temsil etmektedir. Uzun zamandır kamuoyu, keyfi olarak etkileyici isimler veren bazı üniversitelerden memnuniyetsizlik duyuyordu. Bundan böyle, üniversitelerin isimleri sadece faaliyetleri için sağlam bir temel olarak "meşruiyet" sağlamakla kalmamalı, aynı zamanda "karakterleriyle uyumlu" olmalı; yani isimleri yetenekleriyle orantılı olmalıdır.

"Meşruiyet", şube kampüsleriyle ilgili düzenlemelerde de açıkça gösterilmektedir; isimlerde açıkça "Şube Kampüsü" ifadesi ve ardından konum belirtilmeli ve "bağımsız kurum" veya " devlet destekli" gibi yanıltıcı terimlere izin verilmemelidir. Bu şeffaflık, öğrencilerin haklarını korumak, aldıkları derecenin ve devam ettikleri okulun gerçek doğasını anlamalarına yardımcı olmak için çok önemlidir.

Ancak, üniversite isimlendirmesine ilişkin düzenlemelerin uygulanabilir olması ve bürokratik engellerden kaçınılması için, yönetim organından daha ayrıntılı bir rehberliğe ihtiyaç duyulmaktadır. Örneğin, taslak "uluslararası" ve "ulusal" kelimelerinin kullanımını yasaklamakta, ancak "yetkili bir makam tarafından değerlendirilip karar verilmedikçe" istisna tanınmaktadır. Bu nedenle, "ulusal" veya "uluslararası" olarak adlandırılma kriterlerinin kamuya açık ve şeffaf bir şekilde açıklanması gerekmektedir.

Ayrıca, Vietnamca isimlerin yabancı kelimelerle birleştirilememesi ve standart, yaygın olarak kullanılan Vietnamca terminolojinin kullanılması gerektiği yönündeki düzenleme de ustaca bir çözüm gerektiren bir sorundur. Dijital çağda, sembolik, kısaltılmış veya teknolojiyle ilişkilendirilen birçok özel isim trend haline gelmektedir. Bu düzenlemeyi hem Vietnam dilinin saflığını koruyacak hem de modern üniversitelerin marka yaratıcılığını kısıtlamayacak şekilde uygulamak önemli bir zorluk olacaktır.

Bir diğer önemli konu ise, isimleri "statülerine" uygun olmayan veya kararnameye uymayan okullara ne olacağıdır? Geriye dönük uygulama yasağı ilkesini korursak, bu durum adaletsiz olabilir; çünkü gerçekten "uluslararası" olmayan okulların yanı sıra, "uluslararası" olmayı gerçekten arzulayan ancak bu arzuyu isimlerine yansıtamayan okullar da vardır.

Bu sorunların çözülmesiyle, yeni düzenlemeler yalnızca meşruiyet kazandırmakla kalmayacak, aynı zamanda isimden ziyade liyakate dayalı adil rekabet için bir teşvik de yaratacaktır.

Kaynak: https://thanhnien.vn/chinh-danh-cho-giao-duc-dai-hoc-185251221214015934.htm