1. Ilık bir bahar gününde, genç erkek ve kadınlardan oluşan büyük bir kalabalık, kumlu nehir kıyısında salıncaklarda oynamak için toplanmıştı. Bayraklar dalgalanıyor, davullar neşeyle çalıyordu. Aniden, tepeden haydutlar fırladı. Kaçacak kadar hızlı olmayanlar, özellikle kadınlar ve kızlar, haydutlar tarafından yakalanarak Thu Bon Nehri'nin güney kıyısına götürüldüler…
Bu sahne, Profesör Phan Khoang'ın "Vietnam Tarihi: Güney Bölgesi 1558-1777" adlı eserindeki şu satırları okuduktan sonra hayal ettiğim bir şeydi: "O zamanlar Hoa Chau'da, her yıl bahar aylarında erkek ve kız çocuklarının Ba Duong'da (?) salıncakta oynamak için toplanma geleneği vardı; bu yüzden her Aralık ayında Cham halkı bu ilin kaynak sularında saklanır, Ocak ayına kadar pusu kurup insanları kaçırırdı."
Bà-dương yer adının ardından gelen soru işareti, Profesör Phan Khoang'ın yer adı konusunda hala bazı şüpheleri olduğunu gösteriyor. Ancak zaman dilimi açık. "O zaman" ifadesi, Chế Bồng Nga'nın Champa Kralı olarak tahta çıkmasından (1360) sonraki yılları kastediyor.
Bu "soygun ve adam kaçırma" olayı özellikle 1361 ve 1366 yıllarında belirtilmiştir. (Hoa Chau'nun) coğrafi alanı Phu Loc ve Phu Vang'dan (Thua Thien Hue ) günümüzdeki Dai Loc ve Dien Ban'a (Quang Nam) kadar uzanmaktadır.
Bu dönemde, Ô Lý'nin iki eyaleti yarım yüzyıldan fazla bir süre önce Đại Việt'e "geri verilmiş" ve Thuận ve Hóa eyaletleri olarak yeniden adlandırılmıştı, ancak tarihi kayıtlar bölgenin hiçbir zaman barış içinde yaşamadığını gösteriyor. Chế Bồng Nga sürekli olarak baskın ve yağma için birlikler gönderdi ve hatta birkaç kez başkent Thăng Long'a kadar ulaşarak Trần hanedanlığının iktidarı kaybetmesine kadar sorun çıkardı…
Geçmişin geleneksel sallanma dansları, Vu Gia - Thu Bon nehri boyunca icra edilen halk şarkıları ve ritüellerini hatırlatıyor. Araştırmacı Pham Huu Dang Dat'ın belirttiği gibi, Chan Son köyü (Dai Loc ilçesi), uzun süredir halk şarkısı ve ritüel şarkı söyleme geleneğine sahip yerleşim yerlerinden biridir.
“ Halk şarkıları, geleneksel Yeni Yıl şarkıları gibidir / Yapışkan pirinç ve tatlı çorba dolu bir yıl dileğiyle / Halk şarkıları, geleneksel Yeni Yıl şarkıları gibidir / Yapışkan pirinç ve tatlı çorba dolu bir yıl dileğiyle ,” diye yankılanıyor halk şarkıları topluluğu, insanlara mutlu bir yeni yıl dilemek için giderken. Hatta çiftçilikte, dokumacılıkta, marangozlukta, demircilikte ve ticarette iyi şans dileyen halk şarkıları bile var… çok eski şarkılar.
2. Champa'ya karşı Kral Le Thanh Tong'un seferine (1471) kadar Dien Ban (Champa ile sınır komşusu olan Hoa Chau toprakları) gerçek anlamda özgürleşmemişti. Araştırmacı Vu Hung'a göre, 1306'dan 1471'e kadar 160 yıl boyunca, Hai Van'ın güneyinden Thu Bon Nehri'nin kuzeyine kadar olan topraklar "kayıtlarda sadece boş isimlerden ibaretti".
"Hoang Viet Nhat Thong Du Dia Chi" adlı eser, Tran hanedanlığı döneminde O Ly ve diğer iki eyaletin daha eklenmesine rağmen, bunların "sadece sembolik bölgeler" olduğunu kaydetmektedir. "Lich Trieu Hien Chuong Loai Chi" de benzer şekilde şunu kaydetmektedir: "Ly ve Tran hanedanlıkları döneminde, Hoa Chau ele geçirilmiş olsa da, Hai Van'ın güneyindeki bölge Champa halkının eski toprakları olarak kalmıştır."
Ardından, Champa fethinden 80 yıldan fazla bir süre sonra, Dien Ban'ın gelişen manzarası "O Chau Can Luc"ta şöyle anlatıldı: "İnsanlar pirinçten zenginleşiyor, çiftçiler pirinci harmanlamak için manda kullanıyor... Mac Xuyen bahçelerinde birçok gül yetişiyor, Lang Chau halkı bol miktarda beyaz ipek dokuyor... Kadınlar Champa kumaşından pantolon giyiyor, erkekler Çin yelpazeleri taşıyor" (çeviri: Tran Dai Vinh). Güneye doğru genişleyen bu bölgede bahar günlerinin ne kadar canlı ve renkli olduğunu bir düşünün...
Quang Binh'den kuzey Quang Nam'a kadar uzanan bölgedeki geleneklerin özetinde yer alan bir başka cümle, "Bahar geldiğinde yüzme yarışları başlar ve ipek elbiseler içindeki insanlar bir araya toplanır" diyerek, huzurlu ama hareketli bir ortamı gözler önüne seriyor.
1555'te "Ô Châu Cận Lục" adlı eseri gözden geçiren Dr. Dương Văn An, mahkeme oturumlarından sonra günlerini haritaları, köy isimlerini ve belde isimlerini inceleyerek geçirir, ardından kendiliğinden yer adlarını, nehir isimlerini, dağ isimlerini ve köy isimlerini içeren makaleler yazardı. O zamanlar Triệu Phong vilayetine bağlı olan Điện Bàn bölgesinde 66 köy bulunuyordu ve her biri daveti büyük bir istekle iletti.
“Kim Quất altın sarısı çiğlerle kaplı, Thúy Loan yağmurla yemyeşil olmuş (...) Lỗi Sơn, Lệ Sơn'da uçurumun kenarında, kıvrımlı yol boyunca köy tapınakları var; Hoài Phố, Cẩm Phố'da bambuların arasından görünen, pencereleri hafifçe aralık balıkçı evleri var; Cẩm Đăng'da titreyen düğün mumları var; Cẩm Lệ'da gülümseyen güzel kadınların görüntüleri var”...
"Ô Châu Cận Lục" metninden alıntıyı yavaşça "seyahat ederseniz", artık yeni olan köy adlarını geçmiş olursunuz: Thanh Quýt (eski Kim Quất köyünün yeni adı) - Túy Loan - Điện Tiến - Hòa Tiến - Sơn Phô - Cẩm Phô - Điện Hồng - Hòa Thọ. Puslu Hải Vân Geçidi'ne baktığınızda "bulut kılı gibi yayılan mavi bir renk" göreceksiniz ve güneye baktığınızda "Ô Lý sınırını görebilir ve toprağın ne kadar güzel olduğunu fark edebilirsiniz"...
3. Kral Le Thanh Tong'un güney seferi, edebiyat tarihinde sınır bölgesindeki ilk bahar gününü anlatan bir şiir de bıraktı. Baharın ilk ay ışığı gecesinde, Dai Viet ordusunun gemileri Dong Long Körfezi'nde birbirine yakın demirlemişti. Belagatli kral, "Hai Van Hai Mon Lu Thu" adlı şiirini yazdı ve bu şiirde şu iki dize yer alıyordu: "Gecenin üçüncü nöbetinde, ay Dong Long Körfezi üzerinde parlak bir şekilde parlıyor; beşinci nöbette, rüzgar serinliyor ve Lo Hac teknesi hafifçe sallanıyor."
Da Nang Müzesi'nde sergilenen Kral Le Thanh Tong'u tasvir eden büyük kabartmanın, Çin şiirinden bu iki dizeyi kazımayı tercih etmesi oldukça ilginç. Birçok araştırmacı genel olarak Dong Long'un Da Nang Körfezi olduğu konusunda hemfikir. Ancak "Lo Hac" konusunda hala bazı tartışmalar var. Bu bir ülke adı mı (Malay Yarımadası'ndaki Locac veya Chao Praya Nehri'nin aşağı kısımlarındaki eski bir krallık olan Lavois) yoksa Nam O'daki Hac Burnu mu? Uzaktan bakıldığında Hac Burnu bir tekneye benziyor – "Lo Hac teknesi"…
Eski sınır bölgesinde keşfedilmeyi bekleyen pek çok yer var; mutlaka keşfe çıkmalısınız. Hai Van Geçidi'nin zirvesinden Da Nang Körfezi'ne doğru bakıldığında Hac Burnu görülebilir, ardından yavaş yavaş güneye doğru ilerleyebilirsiniz. Kral Le Thanh Tong'un Dai Viet topraklarını kurduğu ve 13. idari bölge olan Quang Nam'ın yeni topraklarının sınırını belirlediği Thach Bi Dağı'na kadar devam edebilirsiniz.
[reklam_2]
Kaynak: https://baoquangnam.vn/du-xuan-qua-mien-phen-giau-3147837.html
Yorum (0)