Bütünleşme sürecinde Tay dilini korumak.

Modern çağın güçlü kültürel etkileşimi içinde, etnik azınlıkların dillerini korumak sayısız zorlukla karşı karşıya. Van Chan ilçesi, Dong Khe beldesi, Goc Bang köyünde, emekli öğretmen Bay Sa Cong Hoa, kendi memleketinde yok olma riskiyle karşı karşıya olan Tay etnik grubunun ana dilini korumak için sessizce çaba gösteriyor.

>>

Toplumda saygın bir figür olan ve tüm hayatını "gelecek nesilleri yetiştirme" davasına adayan Bay Hoa, öğrencilerine her zaman etnik kimlikleriyle gurur duyma duygusu aşılamıştır. Emekli olduktan sonra huzurlu bir yaşlılık geçirmeyi bekliyordu, ancak köydeki bazı çocuklarla tesadüfen yaptığı bir konuşma, bu çocukların Tay etnik grubuna mensup olmalarına rağmen ana dillerini konuşamadıklarını öğrenince onu derinden üzdü. "Onlar için çok üzülüyorum!" diye keder dolu, hüzünlü bir sesle paylaştı: "Kendi dillerini bilmeyen etnik gruplar, köksüz ağaçlar gibidir."

Bu endişe birkaç münferit vakayla sınırlı değildi. Atalarından kalma dillerini korumanın öneminin derin bilincinde olan kişi, okulların ve yerel yetkililerin desteğiyle Goc Bang köyündeki durumu araştırmak için bir anket yapmaya karar verdi. Anket sonuçları onu daha da endişelendirdi: köydeki ilkokul öğrencilerinin neredeyse %70'i ve ortaokul öğrencilerinin %40'ından fazlası Tay dilini ne konuşabiliyor ne de okuyabiliyordu.

Başlıca nedenlerden biri, birçok ebeveynin çocuklarının eğitimlerini kolaylaştırmak için ortak dili erken yaşta öğrenmelerini istemesidir. Bu gerçeklikten yola çıkan Bay Hoa, harekete geçmesi gerektiğini fark etti. Köydeki Parti şubesinin, Tay dilini koruma ve genç nesle öğretme konusunda Parti üyelerinin sorumluluğuna dair tematik bir karar çıkarmasını cesurca önerdi. Parti şubesinin güçlü onayı ve köylülerin fikir birliğiyle, kendisi tarafından verilen ücretsiz bir Tay dili kursu kuruldu ve her Cumartesi düzenli olarak yapılmaya başlandı.

Sadece kendi bilgisine dayanarak ders vermekle kalmadı, aynı zamanda sürekli kendini geliştirerek kelime dağarcığını genişletti ve Tay dilini bilen kişilerden daha derinlemesine öğrenerek derslerini zenginleştirdi ve geliştirdi. Standart bir müfredattan yoksun olan Bay Hoa, derslerini özenle kendi zengin yaşam deneyimlerinden – çocukluk anılarından, tatlı sli luon şarkılarından ve büyükanne ve büyükbabasından miras kalan Tay halk masallarından – derledi. Hem özverili bir öğretmen hem de harika bir arkadaştı; dili yeni öğrenen küçük çocuklardan, ana dillerini yeniden öğrenmek isteyen ebeveynlere kadar her yaştan öğrenciye sabırla rehberlik etti.

Bay Hoa, dil öğretmenin ötesinde, halk oyunları, Then şarkıları ve Luon şarkıları gibi giderek kaybolmakta olan geleneksel kültürel etkinlikleri canlandırdı ve sınıfa entegre etti. Bir öğretmenin ilk özverisiyle, küçük sınıf zamanla tüm topluluğun bir araya geldiği, paylaştığı ve etnik gruplarının "ruhunu" koruduğu anlamlı bir kültürel buluşma yeri haline geldi.

Ancak, bu anlamlı "ateşi canlı tutma" yolculuğu sadece üç ay sürebildi. Kısıtlı işletme fonları, resmi öğretim materyallerinin eksikliği ve yetersiz mesleki destek gibi zorluklar büyük engeller haline geldi. Dahası, öğrenciler ve velileri düzenli okul çalışmaları ve geçimlerini sağlamanın günlük yükleriyle meşgul olduklarından, sınıf mevcudunu korumak kolay değildi. Emekli bir öğretmenin kişisel gücü ve kaynakları, ne kadar özverili olursa olsun, sürekli yatırım ve birçok kaynaktan destek gerektiren bir görevi üstlenmeye yetmiyordu.

Bu nedenle, Bay Sa Cong Hoa'nın Tay dili dersi geçici olarak faaliyetlerine ara vermek zorunda kaldı. Ders artık her cumartesi günü yapılmıyor, ancak Bay Hoa'nın endişesi hiç azalmadı. Bu üç kısa ay, topluluğun Tay dilini kullanma yeteneğinde bir atılım yaratmamış olabilir, ancak ana dillerini korumanın önemine dair farkındalığı güçlü bir şekilde uyandırdı. Bu aynı zamanda, toplulukta Tay dilini öğrenme ihtiyacının gerçek olduğunu, sadece daha uygun ve sürdürülebilir yöntemlere, materyallere ve destek kaynaklarına ihtiyaç duyulduğunu da kanıtlıyor.

Geleceğe yönelik olarak, Bay Sa Cong Hoa, Tay dili için daha uzun vadeli ve sürdürülebilir bir çözüm konusunda umutlu olmaya devam ediyor. Hükümetin tüm kademelerinin etnik azınlık dillerinin korunmasına daha fazla önem vermesi yönündeki samimi arzusunu dile getirmeye devam ediyor. Şu somut çözümleri öneriyor: etnik dil öğretmenlerinin sistematik ve uzmanlaşmış eğitimine yatırım yapmak; etnik azınlık bölgelerindeki okullarda ana müfredata veya en azından müfredat dışı etkinliklere etnik dil içeriğinin dahil edilmesini araştırmak; ve genç nesilde dil sevgisini ve gururunu uyandırmak ve pratik yapma ortamı yaratmak için okullarda ve topluluklarda düzenli olarak etnik dillerde kültürel etkinlikler, şarkı yarışmaları, hikaye anlatımı ve şiir okumaları düzenlemek.

Emekli öğretmen Sa Cong Hoa'nın özverisi ve girişimciliği, kültürel erozyon tehdidi karşısında etnik azınlık topluluklarındaki saygın kişilerin bağlılığının ve sorumluluğunun canlı bir kanıtıdır. Onun hikayesi sadece faaliyetleri durmuş bir sınıf hakkında değil, aynı zamanda modernite karşısında geleneksel kültürel değerlerin kırılganlığının derin bir hatırlatıcısıdır. Ayrıca, Bay Hoa gibi tutkulu bireylerin parlak bir şekilde parlamaya devam edebilmesi, etkilerini yayabilmesi ve gelecek nesiller için etnik kültürün korunmasına katkıda bulunabilmesi için tüm topluluğun ve özellikle de tüm yönetim kademelerinin sürekli işbirliği ve katkısına yönelik acil bir çağrıdır.

Van Thong

Kaynak: https://baoyenbai.com.vn/16/349566/Giu-tieng-Tay-giua-dong-chay-hoi-nhap.aspx