"Pang Choh"un zengin, lezzetli tadı

"Pang Choh" - Xo Dang dilinde turşulanmış bambu filizi anlamına gelir. Bu, en eski yemeklerden biridir ve Xo Dang halkının günlük öğünlerinin yaygın bir parçasıdır. Basit olmasına rağmen, bu yemek aynı zamanda çok çekicidir.

Ekim başlarında, Dak Ha ilçesi, Dak Ui beldesi, Wang Hra köyünden Bayan Y Ut ve diğer kadınlar, mevsimin son bambu filizlerini bulmak için ormana gitme fırsatını değerlendirdiler. Yürürken Bayan Y Ut benimle sohbet etti: "Her yıl Temmuz ayında, şiddetli yağmurlar başladığında, bambu filizlerini toplamak için ormandan ve derelerden geçerek yolculuğumuza başlama zamanıdır. Bambu filizi mevsimi oldukça kısadır, yağmurlu mevsimde sadece 3 ay sürer, bu yüzden bundan en iyi şekilde yararlanmalıyız."

Bu bölgede bambu filizleri yüksek kaliteli ve lezzetli olarak kabul edilir. Her bambu filizi mevsiminde kadınlar ormandan yiyecek için bambu filizi toplarlar ve eğer çok toplarlarsa işletmelere satarlar. Zamanla bambu filizi hasadı sadece aile yemeklerini iyileştirmeye yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda gelir artışına katkıda bulunan ek bir meslek haline gelir.

Bambu filizleriyle olan yakın bağları nedeniyle, Đăk Ui beldesindeki Xơ Đăng kadınları her bambu kümesini ve sazlık alanını yakından tanırlar ve neredeyse hepsi yetenekli bambu filizi toplayıcılarıdır. Genç yaşlarından itibaren bambu filizi toplarlar ve evlendikten sonra bile günlük yemekleri için yiyecek sağlamak amacıyla bunu yapmaya devam ederler.

"Pang Choh" yapımı için malzemelerin hazırlanması . Fotoğraf: TT

"Deneyimli kişiler, bitkinin dibine bakarak ne kadar derin kazmaları gerektiğini ve bambu filizlerini eski gövdeden ne kadar uzakta hasat etmeleri gerektiğini anlayabilirler. En güzel ve lezzetli filizleri toplamak için yılın en uygun zamanını bilirler," diye belirtti Y Út.

Elinde taze beyaz bir bambu filizi tutan Y Nham (Wang Hra köyünden), "Dak Ui bölgesinde birçok bambu filizi çeşidi var. Tipik örnekler arasında Nua ağacı, Sam Lu ağacı ve Dien Truc ağacının bambu filizleri yer alıyor. Ancak en iyisi ve en popüler olanı Le bambu filizleridir, çünkü kendine özgü bir lezzeti, tatlı ve çıtır bir dokusu, güzel bir rengi vardır ve bulunması oldukça kolaydır." dedi.

Her kadın yaklaşık yarım sepet dolusu bambu filizi topladıktan sonra, herkes hasat edilen bambu filizlerini işlemek için ortak mutfakta toplanır. İşlenmiş bambu filizleri yıl boyunca saklanabilir ve tüketilebilir. Bu yılın bambu filizi mevsimi bir sonrakini takip eder ve böylece devam eder; bambu filizleri Xơ Đăng halkının yemeklerinde her zaman mevcuttur. Araştırmalara göre, bambu filizlerini yıl boyunca işlemenin ve saklamanın iki yolu vardır: kurutmak ve salamura bambu filizi olan "Păng Chôh" yapmak. Đăk Ui beldesindeki Xơ Đăng halkı için "Păng Chôh" en popüler seçenektir.

Xơ Đăng kadınları ormanda bambu filizi topluyor. Fotoğraf: TT

Deneyimlerimize göre, bambu filizlerinin lezzetini korumak için hasattan hemen sonra işlenmesi gerekir. Çok uzun süre bekletilirse, bambu filizleri eskir, sertleşir ve taze tadını kaybeder.

İlk hazırlık aşamasında bambu filizleri soyulur ve iyice yıkanır. Yıkama işlemi, ezilmeyi önlemek için beceri gerektirir; aksi takdirde sonraki işlemler etkilenebilir. Bir sonraki adım, bambu filizlerini eşit büyüklükte parçalara dilimlemektir. Dilimler çok kalın olursa estetik açıdan hoş görünmez ve ıslatma sıvısını düzgün bir şekilde emmezler. Tersine, dilimler çok ince olursa kolayca kırılır ve ufalanırlar. Dilimlendikten sonra, bambu filizleri acılığını azaltmak, toksinleri gidermek ve daha tatlı, beyaz ve çıtır hale getirmek için bir gece boyunca pirinç suyunda bekletilir.

Sıradaki adım, baharat karışımının hazırlanmasıdır. Acı biber, sarımsak ve tuz gibi malzemeler karıştırılır ve ince bir kıvam alana kadar dövülür. Ardından aşçı, baharat karışımına orta miktarda soğutulmuş kaynamış su ekler; elde edilen sıvı hafif bulanık ve koyu kıvamlı olacaktır.

Xơ Đăng kadınları ormandan topladıkları bambu filizlerini hazırlıyorlar. Fotoğraf: TT

Bayan Y Ut şunları açıkladı: "Bambu filizlerini baharat karışımıyla birleştirmek, lezzeti büyük ölçüde artıran sinerjik bir etki yaratıyor. Çevredekiler bile kokusunu alabiliyor. Sarımsağın keskin tadı, acı biberin baharatlılığı, bambu filizlerinin hafif ekşiliği, hepsi tarif edilemez bir uyum içinde bir araya geliyor."

Wang Hra köyündeki Xơ Đăng kadınlarının becerikli elleriyle, baharatlanmış bambu filizleri mac mật yapraklarıyla karıştırılır, ardından bir kavanoza konulur ve mayalanması için muz yapraklarıyla kapatılır. Yaklaşık 2-3 gün sonra yemeye hazır hale gelirler. Bambu filizlerinin mayalanması için kullanılan kavanozlar genellikle evin serin bir yerine konulur. Doğru şekilde hazırlanırsa, "Păng Chôh" yemeği 2 yıla kadar saklanabilir.

Bayan Y Ut şunları paylaştı: "Geleneksel olarak, Xo Dang halkı ormana veya tarlalara gittiğinde, yanlarında götürmeyi en çok tercih ettikleri şey her zaman 'Pang Choh' olmuştur. Genellikle 'Pang Choh'u beyaz pirinçle birlikte bambu tüplerine koyarlar. Yemek zamanında, bambu tüpünü doğrudan ateşin üzerinde kızartabilirler. Bu, 'Pang Choh'un tadını normalden çok daha hafif ve daha hoş kokulu hale getirir. Ayrıca, 'Pang Choh' dere balığı, orman sıçanı, sincap, tavuk vb. ile pişirilebilir. Bu nedenle, nasıl kullanıldığına bağlı olarak, 'Pang Choh' hem bir yemek hem de bir malzemedir."

"Pang Choh" beyaz renkte ve görsel olarak oldukça çekici. "Pang Choh"u tattığımızda hepimiz onaylayarak başımızı salladık ve lezzetini övdük. Bu yemek ferahlatıcı bir ekşiliğe, çıtır bir dokuya ve belirgin bir tatlılığa sahip. Ardından acı biber ve sarımsağın baharatlı, aromatik tadı geliyor. Sadece tek bir tabakta, "Pang Choh" yiyenlere unutulmaz birçok lezzetli tat sunuyor.

Bayan Y Ut şunları paylaştı: "Hazırlık aşamaları basit görünüyor. Ancak, gerçekten lezzetli bir 'Pang Choh' yemeği yapmak hiç de kolay değil. Bu yüzden köydeki kadınlar bambu filizlerini topladıktan sonra sık sık bir araya gelip bu yemeği yapıyorlar. Bambu filizlerini daha lezzetli hale getirmenin ve daha uzun süre saklamanın yollarını öğreniyor ve fikir alışverişinde bulunuyorlar. Daha sonra, her ailenin yeme alışkanlıklarına bağlı olarak, her birey yemeği aile üyelerinin damak zevkine uygun hale getirmek için uyarlayabiliyor ve yenilikler getirebiliyor."

Belki de köylüler için "Pang Choh" sadece günlük bir yemek değil, aynı zamanda nesilden nesile aktarılan ve korunan bir "sır"dır. Sade bir yemek olmasına rağmen, incelikli mutfak sanatıyla yoğrulmuş bu lezzet, yiyenlerde dağların ve ormanların unutulmaz, lezzetli bir tadını bırakır.

Dolayısıyla, Xơ Đăng halkı için bir yıl sadece iki mevsimden –yağmurlu ve kurak– ibaret değildir, aynı zamanda bir başka mevsim daha vardır: "Păng Chôh" yapmak için bambu filizlerini toplama mevsimi.

TAT THANH