Yaşlı zanaatkar, halk sanatının ruhunu koruyor.

Kırsal yaşamın ruhu, geleneksel el sanatlarına hala bağlı.

Hanoi'deki Thanh Cong Pazarı yakınlarındaki kalabalık ev sıraları arasında, Bay Cao Ky Kinh'in evini bulmak benim için zor olmadı. Duvarları her türlü geleneksel müzik aletiyle kaplı, domuz sakatatı lapası satan bir dükkandı.

Vardığımda Bay Kỉnh oturmuş, henüz bitirmediği ay lavtasını akort ediyordu. Saçları kar gibi beyazdı ve yüzündeki kırışıklıkların yerini keskin, zeki gözler almıştı. Koyu renkli, nasırlı elleri her teli ve her tahta perdeyi ustalıkla ayarlıyordu. Sorumu duyunca hafifçe gülümsedi, lavtayı eline aldı ve "Yüzen Su Zambakları ve Sürüklenen Bulutlar"dan bir bölüm mırıldandı; sanki hem cevap veriyor hem de sesin "doğru" olup olmadığını test ediyordu.

Domuz sakatatı lapası satan tezgahın sahibi ve aynı zamanda geleneksel müzik aletleri ustası olan Cao Ky Kinh, 1958 yılında Hung Yen'in Khoai Chau bölgesinde doğdu. 2006 yılında ailesi, geçimlerini sağlamak için sabahları domuz sakatatı lapası satarak, daha sonra da giyim eşyası satarak, otopark görevlisi olarak çalışarak ve un öğüterek Hanoi'ye taşındı. Tezgah sakinleştiğinde, küçük ahşap masasının başına geçer, bambu ve ahşap parçalarına "hayat üfler" ve dağların telli çalgılarının seslerini yaratırdı. Babasının da müzik aletleri ustası olduğunu, bu nedenle küçük yaşlardan itibaren oyma, yontma ve telli çalgıların seslerine aşina olduğunu anlattı. Onu geleneksel müzik aletlerine yönlendiren de bu tanıdık seslerdi; babasından miras kalan saf bir tutku.

Bay Kỉnh, piyano tuşlarının her birine titizlikle yaklaşıyordu.

Bay Kỉnh, akort ettiği ay lavtasına dönerek bunun en zor kısım olduğunu söyledi. Lavta yapımı sadece bir meslek değil, her ayrıntıya dikkat edilmesi gereken titiz bir süreçtir.

“Bu zanaatta, ahşabın seçimi, detayların oyulması ve boyutların ölçülmesi hassas olmalıdır. Ancak en zor kısım telleri akort etmek ve perdeyi ayarlamaktır. Gürültülü şehirde, bazen enstrümanın doğru sese ulaşıp ulaşmadığını test etmek için gecenin çok geç saatlerine kadar beklemek zorunda kalıyorum,” diye itiraf etti Bay Kỉnh. Dahası, kaliteli bir enstrüman yapmak için Bay Cao Kỳ Kỉnh, doğal ve rafine bir ses üreten Vông, Gạo, Lim, Trắc ve çam gibi yüksek kaliteli ağaçlar temin etmelidir.

Eve girdiğimde, Bay Kỉnh bana her bir enstrümanı gösterdi. 10 metrekareden biraz fazla olan odada ^, her yerde parlak kahverengi boyalı her türlü müzik aleti asılıydı. Ay lavtası, pipa, iki telli keman, zither ve bas lavta gibi enstrümanların hepsi basit, oymasız ve süslü detaylardan yoksundu ve tüm bir duvarı kaplıyordu. "Burada asılı olan her birini çalmayı biliyorum," dedi sesinde bir gurur tonuyla.

Sayın Cao Ky Kinh tarafından üretilen geleneksel müzik aletlerinin "mirası".

Enstrüman yapımının yanı sıra, onları tamir de ediyor. Bay Kỉnh'e göre: "Enstrüman tamir etmek bazen onları yapmaktan daha zordur. Yapmak sadece doğru tekniği gerektirirken, tamir etmek enstrümanın eski ruhunu yakalamayı gerektirir."

Bir keresinde biri ona yüzyıllık bir zither getirmişti. Bay Kỉnh, zitherin yalnızca %80'ini onarabileceğine ve sesinin orijinali kadar mükemmel olmayabileceğine söz verebilmişti. Ancak onarımlar tamamlandıktan ve zitherin sesi yankılandıktan sonra, müşteri duygulanarak, "Harika, kesinlikle harika. Lütfen saklayın ve kendiniz çalın; bunu bizim kaderimiz olarak kabul edin." demişti. O zamandan beri Bay Kỉnh, eski zitheri özenle korumuş ve birçok kişi onu satın almak için yüksek fiyatlar teklif etmesine rağmen, her zaman reddetmiştir.

Bir müzisyenin kalbi

Bay Kỉnh'ın dükkanında yulaf lapası yiyen müşteriler, duvardaki müzik aletlerini görünce şaşkınlıklarını gizleyemediler. Bazıları, yemek yerken hayranlıkla, "Lütfen aletleri çıkarın ve eğlenmek için çalın!" diye haykırdı. Ve böylece, buharı tüten sıcak yulaf lapasının ortasında, eski bir melodi yankılandı; nazik ama içten bir melodi, eski sokağın her köşesine yayıldı.

Geçmişte Bay Kỉnh'ın dükkanı her zaman kalabalık olurdu, ancak az kişi lapa yemeye gelirdi; daha çok müzik dinlemek ve onun enstrüman çalmasını izlemek için gelirdi. Batılı turistler bile gelip, yemeklerini yerken onun çaldığı birkaç melodiyi dinlerlerdi. Birçok müzisyen ve şarkıcı da dükkanı ziyaret eder, sosyalleşmek için orada vakit geçirirdi. Zamanla, küçük lapa dükkanı, geleneksel Vietnam müziğini sevenler için bir buluşma yeri haline geldi.

Bay Kỉnh için müzik aletleri yapmak ve çalmak hayata daha fazla anlam katıyor.

Bir zamanlar hareketli ve canlı olan geleneksel enstrümanların tanıdık sesleri, son yıllarda yavaş yavaş kayboldu. "Modern müzik popüler hale geldiğinden beri, artık neredeyse kimse halk müziği dinlemekle ilgilenmiyor," dedi sesi alçalarak.

Bazen insanlar dükkana uğrayıp, "Ülke müziğinizi ne zamandır duymamıştım, birden özledim" derlerdi. Bay Kỉnh da sevinçle kendine özgü, kendi yaptığı zitherini çıkarıp birkaç eski melodi çalardı. Ayrıca, bilgisini ve deneyimini isteyen herkesle paylaşmaktan da mutluluk duyardı.

Bay Kỉnh'ın enstrüman atölyesi, vatan özlemi, halk müziğine olan sevgisi ve yakın ve uzak kültür severlerin sevgisi ve teşvikiyle doğdu. Meşgul olsun ya da olmasın, her gün özenle enstrümanları üzerinde çalışmaya devam ediyor. "Enstrüman yapmak insanı zengin etmez, ama bırakırsam kendimi tamamen fakir hissederim," diyor gülümseyerek, gözleri parıldayarak.

Kaynak: https://www.qdnd.vn/van-hoa/doi-song/nguoi-tho-gia-giu-hon-dan-gian-959288