Tarihi anıları koruyan bir yer.

  Savaş çoktan sona erdi, ancak ulusun şanlı tarihi yıllarının anıları her Vietnamlının kalbinde yaşamaya devam ediyor. Bugün, tarihi sadece değişim programları ve seminerler aracılığıyla değil, aynı zamanda savaştan kalan eserleri keşfederek de öğreniyoruz. Bunlar arasında, savaş alanının dumanı ve ateşi arasında askerler tarafından aceleyle yazılmış mektuplar da var – kırılgan sayfalar, ancak vatan için barış uğruna yaşayan ve savaşan bir neslin düşüncelerini, duygularını ve özlemlerini içeriyor.

Vietnam Askeri Tarih Müzesi'ndeki "Savaş Zamanından Mektuplar" sergi alanı. Fotoğraf: Vietnam Askeri Tarih Müzesi.

Vietnam Askeri Tarih Müzesi'nin sakin ortamında, "Savaştan Mektuplar" adlı özel bir sergi köşesi bulunmaktadır. Burada patlamalar yok, parıldayan çelik yok; sadece zamanla solmuş kağıtlar, titrek el yazıları ve yılların lekelediği mürekkep var. Yine de burası, ziyaretçilerin durup en uzun süre düşünmelerini sağlayan yerdir. Çünkü her mektubun ardında bir hikaye, derinden etkileyici bir olay yatıyor; askerlerin sevgisi, idealleri ve savaşçı ruhu burada ışıldıyor.

Sergi alanının içinde mektuplar sadece sergilenmekle kalmıyor, aynı zamanda çerçevelenip her döneme ait tarihi belgelerin yanına özenle asılıyor. Bazı mektuplar o kadar küçük ki avucunuzun içine sığabiliyor. Her satır, askerlerin en derin duygularını özetliyor; bazen özlem, bazen talimatlar, bazen de söylenmemiş şeyler.

Siperlerden gönderilen mektuplar

Günümüze ulaşan mektuplar arasında, cepheden cephe gerisine gönderilen ve özellikle önem kazanan mektuplar da bulunmaktadır; bunlardan biri, şehit doktor Dang Thuy Tram'ın Quang Ngai eyaletindeki Duc Pho sağlık istasyonunda yaralı ve hasta askerleri tedavi ederken sevgilisine yazdığı mektuptur.

Mektup, 17 Mart 1969'da onun tarafından yazılmış ve sevgilisi, Quang Ngai İl Askeri Komutanlığı 48. Tabur Siyasi Komiseri Khuong The Hung'a gönderilmişti. Kalemin her vuruşu, tıpkı kişiliği gibi düzgün ve netti: nazik, şefkatli ve seçtiği hedefte her zaman kararlı.

Şehit doktor Dang Thuy Tram'ın, Quang Ngai'deki Duc Pho sağlık istasyonunda görevdeyken arkadaşı Khuong The Hung'a yazdığı mektuptan bir alıntı. Fotoğraf: Vietnam Askeri Tarih Müzesi.

Mektupta şunlar yazıyordu: “Beni suçlama, yoldaş! Zaferin silah sesleri savaş alanlarında yankılanıyor; bu zafer sizin, kurtuluş askerlerinin ve biraz da benim, arkadaki askerin çabaları sayesinde. Duyuyorum, ama bazen, silah sesleri arasında, kalbimin fısıltısını duyuyorum… Umarım güvende ve sağlıklı olursun, sonsuza dek elinde silah olan bir kurtuluş askeri olarak, ama ruhun sadece ateş ve mermilerle dolu olmayan biri olarak…?”

Okuyucu, her kelimesinde, savaş alanındaki bir doktor imajından çok farklı bir Dang Thuy Tram'ı kolayca tanır. O sadece direnç ve özveriye değil, aynı zamanda hassas bir kadın ruhuna da sahiptir. Eleştirir – ama incelikle. Kızgındır – ama sevgiyle. Bu biraz kırgın satırların ardında, savaş alanının sert koşulları arasında bastırılmış derin, yoğun bir duygu gizlidir.

Çok az kişi bilir ki, Dang Thuy Tram Haziran 1972'de öldürüldüğünde, mektubu alan kişi - Bay Khuong The Hung - onu hatıra olarak defterinde saklamıştır. Yıllar sonra, 13 Kasım 1999'da tekrarlayan savaş yaraları nedeniyle vefat etmiştir. Mektup ve hatıraları, güvenli bir şekilde saklanması için ailesine iade edilmiştir. Mektup, ancak 2009 yılında hem ailesine hem de kamuoyuna yeniden "geri dönmüştür".

Cephe gerisinden gelen inanç ve özlem.

Cephelerden gelen mektuplar savaş alanındaki mücadele hayatını ve günlük rutinleri yansıtırken, ev cephesinden gelen mektuplar sessizce askerler için manevi bir destek kaynağı haline gelir. Silah sesleri, duman ve ateş yok, ancak her kelimede özlem, beklenti ve her mektupla birlikte gönderilen sarsılmaz inanç var.

Sergi alanında, cam bir bölmenin arkasına yerleştirilmiş, eski bir kağıt parçasına düzgünce katlanmış bir mektup bulunmaktadır; bu mektup, Bayan Phan Thi Vuong'dan, 320. Tümen, 54. Alay, 16. Tabur'da haberci asker olarak görev yapan oğlu Phan Dinh Sy'ye yazılmıştır.

Mektup, oğlundan iki yıldan fazla bir süre haber alamadıktan sonra, 12 Şubat 1974'te yazılmıştı. Mavi mürekkebin her bir çizgisi kağıdın iki tarafına eşit olarak yayılmıştı; sade ama cephe gerisindeki bir annenin sevgisiyle dolup taşıyordu. Mektup çok tanıdık sözlerle başlıyor: "Öncelikle, sana sağlık, işinde başarılar diliyorum... Amerikan düşmanını yenmeni, böylece eve dönüp ailenle yeniden bir araya gelebilmeni ve artık seni özlemememi diliyorum..."

Phan Thi Vuong adlı bir annenin, iki yıldan fazla süredir haber alamadığı oğluna yazdığı dokunaklı mektup. Fotoğraf: Vietnam Askeri Tarih Müzesi

Her kelime, günlük konuşma gibi basit, ancak yıllar öncesinden kalma birikmiş özlemi ve sevgiyi barındırıyor. Anne, oğluna ailesinden, kardeşlerinin büyümesinden, memleketlerine artık elektrik geldiğinden ve hayatın yavaş yavaş değiştiğinden bahsediyor. Görünüşte küçük olan bu ayrıntılar, uzaktaki asker için büyük önem taşıyor; istikrarın, iyileşen bir cephenin işaretleri olup, gönül rahatlığıyla savaşmalarına olanak tanıyor.

Bu basit sözlerin ardında bitmek bilmeyen bir endişe gizliydi: "Yıllarca adresinizi bilmiyordum ve kalbim acıyordu. Şimdi, çok uzakta olsanız bile, mektubunuzu aldığım için çok mutluyum ve ne kadar meşgul olursam olayım, size sık sık yazacağıma söz veriyorum..."

Uzun yıllar boyunca oğlunun adresini bilmeden, dayanılmaz bir endişe içinde yaşadı. Ancak tam da bu endişe içinde, oğlunu güçlü kalmaya ve mücadele etmeye teşvik etmeyi seçti ve cepheden ona düzenli olarak mektuplar yazarak durumunu soracağına söz verdi.

Mektup, oldukça sıradan bir ayrıntıyla sona eriyor: "Annem değirmende birkaç kase tatlı çorba bıraktı." Bu cümle, oğlunun ülkesine karşı görevini tamamladıktan sonra ailesinin yanına döneceği yarının umudunu taşıyan, sevgi dolu bir annenin öğüdü gibidir.

Sergi alanından ayrılırken, harflerin yankıları zihinlerde hâlâ yankılanıyor. Günümüzün modern yaşamında, bu basit sözler okuyucuları hâlâ etkiliyor ve sayısız kahramanın ateşli savaş alanında sonsuza dek can verdiği zor bir dönemin anılarını canlandırıyor.

    Kaynak: https://www.qdnd.vn/van-hoa/doi-song/nhung-la-thu-song-mai-voi-thoi-gian-1032968