Cơ hội phát triển trên quê hương
Những ngày đầu năm 2026, Đại học Bách khoa Hà Nội nhận tin vui về hai nhà khoa học được vinh danh ở Giải thưởng Sáng tạo châu Á 2025 (Asia Innovation Award), ghi nhận các thành tựu nghiên cứu và phát triển khoa học công nghệ có ứng dụng xã hội và đóng góp cho các mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc.
Khi được hỏi về giải thưởng, TS. Vũ Thị Tần, Giảng viên Khoa Kỹ thuật Hóa học Trường Hóa và Khoa học sự sống (một trong hai nhà khoa học giành giải thưởng này) chia sẻ: “Mặc dù đã có công việc ổn định tại Nga, nhưng cách đây 8 năm, tôi quyết định trở về Việt Nam. Từ khi về nước, điều tôi nhận được nhiều nhất chính là ‘cơ hội, cố gắng và phát triển’… Với tôi đó quyết định đúng đắn và nếu mình cố gắng, mong muốn phát triển, cơ hội luôn có…”.
Tốt nghiệp hệ chuyên gia Hóa học tại Đại học Tổng hợp Tula, thực hiện các đề tài khoa học vật liệu, chị Vũ Thị Tần luôn đau đáu suy nghĩ thay đổi cấu trúc ở cấp độ phân tử để tạo ra vật liệu mới có thể kết nối chặt chẽ giữa cấu trúc vi mô và ứng dụng vĩ mô trong đời sống. Với đam mê này, chị tiếp tục học Thạc sĩ, làm Tiến sĩ tại Đại học Oviedo, Tây Ban Nha về lĩnh vực chế tạo, đo đạc và kiểm chứng tính năng vật liệu. Sau đó chị công tác tại tập đoàn thép ArcelorMittal về xử lý bề mặt và vật liệu.
Xuyên suốt hơn 10 công trình khoa học, TS. Vũ Thị Tần tâm đắc nhất là chuyển hóa graphite thải và vật liệu carbon phế phẩm của ngành luyện kim thành graphene và các vật liệu graphene-based hiệu năng cao. Đây là nhóm công trình và sáng chế góp phần quan trọng giúp chị được trao giải Khuyến khích Giải Sáng tạo châu Á. Graphene là vật liệu hai chiều siêu mỏng với độ bền cơ học, dẫn điện và dẫn nhiệt vượt trội, thường được sản xuất từ graphite tinh khiết với chi phí cao. Trong khi đó, ngành luyện kim tạo ra lượng lớn graphite thải bỏ, vừa tốn chi phí xử lý, vừa gây ô nhiễm môi trường.
Nhóm nghiên cứu của TS. Vũ Thị Tần phát triển các phương pháp hóa học để chuyển dòng chất thải này thành graphene oxide, reduced graphene oxide và các vật liệu carbon chức năng có giá trị cao, được bảo hộ sáng chế tại Mỹ, Canada, châu Âu, Brazil, Nam Phi… mở ra khả năng thương mại hóa graphene theo hướng tiết kiệm chi phí và thân thiện môi trường.
Điểm nổi bật nhất của nghiên cứu là chuyển rác thải, gánh nặng môi trường thành chất liệu có ích và là nguồn lực chiến lược, giải quyết bài toán bền vững, mở ra năng lực cạnh tranh công nghệ…
Bên cạnh đó, TS. Vũ Thị Tần có nhiều công bố quốc tế về xúc tác quang, nano oxit kim loại và vật liệu lai graphene/oxit kim loại xử lý môi trường và năng lượng. Các nghiên cứu của chị xuất hiện hàng loạt trên các tạp chí uy tín như Applied Catalysis B: Environmental, Journal of Environmental Chemical Engineering, ChemNanoMat, Journal of Crystal Growth, Optical Materials…
Truyền cảm hứng tới sinh viên
Tại Đại học Bách khoa Hà Nội, TS. Vũ Thị Tần giảng dạy các học phần về vật liệu vô cơ, hóa học vật liệu, xử lý nước và màng phủ vô cơ, đồng thời tham gia đào tạo về đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp.
TS. Vũ Thị Tần chia sẻ: “Năng lực tự học, vượt khó của sinh viên ngày nay khác trước kia. Nhiều sinh viên từ năm thứ nhất, thứ hai chưa xác định được hướng đi. Điều đó khiến tôi trăn trở. Vì vậy, trước khi dạy kiến thức, tôi chọn cách truyền cảm hứng, kể những câu chuyện giúp sinh viên có động lực nhất định để tìm được ‘đầu ra’ của khoa học. Tôi kiên trì hỗ trợ sinh viên hình thành ý tưởng, thiết kế, thí nghiệm, phân tích dữ liệu, hoàn thiện báo cáo khoa học theo hướng tiếp cận quốc tế…”.
Trong 8 năm giảng dạy, TS. Vũ Thị Tần ấn tượng nhất với một sinh viên khóa K58 mà chị hướng dẫn tốt nghiệp khi mới trở về nước. “Sinh viên chia sẻ, khi tốt nghiệp ra trường mong muốn đi làm để có thu nhập trang trải cuộc sống. Sau khi nghe tôi chia sẻ về khao khát khám phá thế giới, chân trời mới, sinh viên đó từ chỗ chỉ suy nghĩ có việc làm sau tốt nghiệp, đã nỗ lực để dành được học bổng làm thạc sĩ, tiến sĩ ở nước ngoài. Cô và trò thường xuyên liên lạc nên khi biết bạn ấy chưa tìm ra phương hướng khi học tiến sĩ ở Canada, tôi đã khích lệ tìm cơ hội để phát triển thay vì ép mình làm điều không thích. Thế rồi sinh viên đó đã chọn về nước để phát triển thành công mảng vật liệu cho Tập đoàn Vingroup…”, TS. Vũ Thị Tần bày tỏ.
Theo TS. Vũ Thị Tần, con đường đi không phải lúc nào cũng chỉ có học, mọi dự định đều có thể chuyển hướng nếu tìm thấy cơ hội và không ngừng cố gắng. Đối với sinh viên, tôi luôn coi là bạn và sẵn sàng truyền cảm hứng để các em mở lòng chia sẻ.
Cách nghĩ, cách làm của TS. Vũ Thị Tần là những “quả ngọt” chị dành cho sinh viên Bách khoa trong hơn 8 năm qua. Điều chị muốn gửi gắm tới sinh viên, những nhà khoa học trẻ đang mang trong mình khát vọng chinh phục tri thức là khi đã xác định được hướng đi thì hãy cố gắng bền bỉ, thành quả sẽ đến.
Có lẽ, câu chuyện “đi để trở về” không còn mới mẻ khi không gian phát triển khoa học công nghệ của Việt Nam ngày càng rộng mở. TS. Vũ Thị Tần đang viết một câu chuyện về sự nỗ lực bền bỉ để trở thành một đòn bẩy lớn cùng đất nước bước vào kỷ nguyên mới.
Nguồn: https://baotintuc.vn/giao-duc/tro-ve-de-vun-dap-tuong-lai-20260219090119729.htm
Bình luận (0)